śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ēkōnatriṃśassargaḥ ।
kharaṃ tu virathaṃ rāmō gadāpāṇimavasthitam ।
mṛdupūrvaṃ mahātējāḥ paruṣaṃ vākyamabravīt ॥ 1 ॥
gajāśvarathasambādhē balē mahati tiṣṭhatā ।
kṛtaṃ sudāruṇaṃ karma sarvalōkajugupsitam ॥ 2 ॥
udvējanīyō bhūtānāṃ nṛśaṃsaḥ pāpakarmakṛt ।
trayāṇāmapi lōkānāmīśvarō'pi na tiṣṭhati ॥ 3 ॥
karma lōkaviruddhaṃ tu kurvāṇaṃ kṣaṇadāchara ।
tīkṣṇaṃ sarvajanō hanti sarpaṃ duṣṭamivāgatam ॥ 4 ॥
lōbhātpāpāni kurvāṇaḥ kāmādvā yō na budhyatē ।
bhraṣṭaḥ paśyati tasyāntaṃ brāhmaṇī karakādiva ॥ 5 ॥
vasatō daṇḍakāraṇyē tāpasāndharmachāriṇaḥ ।
kinnu hatvā mahābhāgānphalaṃ prāpsyasi rākṣasa ॥ 6 ॥
na chiraṃ pāpakarmāṇaḥ krūrā lōkajugupsitāḥ ।
aiśvaryaṃ prāpya tiṣṭhanti śīrṇamūlā iva drumāḥ ॥ 7 ॥
avaśyaṃ labhatē jantuḥ phalaṃ pāpasya karmaṇaḥ ।
ghōraṃ paryāgatē kālē drumāḥ puṣpamivārtavam ॥ 8 ॥
nachirātprāpyatē lōkē pāpānāṃ karmaṇāṃ phalam ।
saviṣāṇāmivānnānāṃ bhuktānāṃ kṣaṇadāchara ॥ 9 ॥
pāpamācharatāṃ ghōraṃ lōkasyāpriyamichChatām ।
ahamāsāditō rājā prāṇānhantuṃ niśāchara ॥ 10 ॥
adya hi tvāṃ mayā muktāśśarāḥ kāñchanabhūṣaṇāḥ ।
vidāryātipatiṣyanti valmīkamiva pannagāḥ ॥ 11 ॥
yē tvayā daṇḍakāraṇyē bhakṣitā dharmachāriṇaḥ ।
tānadya nihatassaṅkhyē sasainyō'nugamiṣyasi ॥ 12 ॥
adya tvāṃ nihataṃ bāṇaiḥ paśyantu paramarṣayaḥ ।
nirayasthaṃ vimānasthā yē tvayā hiṃsitāḥ purā ॥ 13 ॥
prahara tvaṃ yathākāmaṃ kuru yatnaṃ kulādhama ।
adya tē pātayiṣyāmi śirastālaphalaṃ yathā ॥ 14 ॥
ēvamuktastu rāmēṇa kṛddhassaṃraktalōchanaḥ ।
pratyuvācha kharō rāmaṃ prahasankrōdhamūrChitaḥ ॥ 15 ॥
prākṛtānrākṣasānhatvā yuddhē daśarathātmaja ।
ātmanā kathamātmānamapraśasyaṃ praśaṃsasi ॥ 16 ॥
vikrāntā balavantō vā yē bhavanti nararṣabhāḥ ।
kathayanti na tē kiñchittējasā svēna garvitāḥ ॥ 17 ॥
prākṛtāstvakṛtātmānō lōkē kṣatriyapāṃsanāḥ ।
nirarthakaṃ vikatthantē yathā rāma vikatthasē ॥ 18 ॥
kulaṃ vyapadiśanvīrassamarē kō'bhidhāsyati ।
mṛtyukālē hi samprāptē svayamaprastavē stavam ॥ 19 ॥
sarvathaiva laghutvaṃ tē katthanēna vidarśitam ।
suvarṇapratirūpēṇa taptēnēva kuśāgninā ॥ 20 ॥
na tu māmiha tiṣṭhantaṃ paśyasi tvaṃ gadādharam ।
dharādharamivākampyaṃ parvataṃ dhātubhiśchitam ॥ 21 ॥
paryāptō'haṃ gadāpāṇirhantuṃ prāṇānraṇē tava ।
trayāṇāmapi lōkānāṃ pāśahasta ivāntakaḥ ॥ 22 ॥
kāmaṃ bahvapi vaktavyaṃ tvayi vakṣyāmi na tvaham ।
astaṃ gachChēddhi savitā yuddhavighnastatō bhavēt ॥ 23 ॥
chaturdaśa sahasrāṇi rākṣasānāṃ hatāni tē ।
tvadvināśātkarōmyēṣāṃ tēṣāmaśrupramārjanam ॥ 24 ॥
ityuktvā paramakruddhastāṃ gadāṃ paramāṅgadaḥ ।
kharaśchikṣēpa rāmāya pradīptāmaśaniṃ yathā ॥ 25 ॥
kharabāhuprayuktā sā pradīptā mahatī gadā ।
bhasmavṛkṣāṃścha gulmāṃścha kṛtvāgāttatsamīpataḥ ॥ 26 ॥
tāmāpatantīṃ jvalatāṃ mṛtyupāśōpamāṃ gadām ।
antarikṣagatāṃ rāmachaśichChēda bahudhā śaraiḥ ॥ 27 ॥
sā vikīrṇā śarairbhagnā papāta dharaṇītalē ।
gadā mantrauṣadhabalairvyālīva vinipātitā ॥ 28 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ēkōnatriṃśassargaḥ ॥