śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ṣaṭpañchāśassargaḥ ।
sā tathōktā tu vaidēhī nirbhayā śōkakarśitā ।
tṛṇamantarataḥ kṛtvā rāvaṇaṃ pratyabhāṣata ॥ 1 ॥
rājā daśarathō nāma dharmasēturivāchalaḥ ।
satyasandhaḥ parijñātō yasya putrassarāghavaḥ ॥ 2 ॥
rāmō nāma sa dharmātmā triṣu lōkēṣu viśrutaḥ ।
dīrghabāhurviśālākṣō daivataṃ hi patirmama ॥ 3 ॥
ikṣvākūṇāṃ kulē jātassiṃhaskandhō mahādyutiḥ ।
lakṣmaṇēna saha bhrātrā yastē prāṇānhariṣyati ॥ 4 ॥
pratyakṣaṃ yadyahaṃ tasya tvayā syāṃ dharṣitā balāt ।
śayitā tvaṃ hatassaṅkhyē janasthānē yathā kharaḥ ॥ 5 ॥
ya ētē rākṣasāḥ prōktā ghōrarūpā mahābalāḥ ।
rāghavē nirviṣāssarvē suparṇē pannagā yathā ॥ 6 ॥
tasya jyāvipramuktāstē śarāḥ kāñchanabhūṣaṇāḥ ।
śarīraṃ vidhamiṣyanti gaṅgākūlamivōrmayaḥ ॥ 7 ॥
asurairvā surairvā tvaṃ yadyavadhyō'si rāvaṇa ।
utpādya sumahadvairaṃ jīvaṃstasya na mōkṣyasē ॥ 8 ॥
sa tē jīvitaśēṣasya rāghavō'ntakarō balī ।
paśōryūpagatasyēva jīvitaṃ tava durlabham ॥ 9 ॥
yadi paśyētsa rāmastvāṃ rōṣadīptēna chakṣuṣā ।
rakṣastvamadya nirdhagdhō gachChēssadyaḥ parābhavam ॥ 10 ॥
yaśchandraṃ nabhasō bhūmau pātayēnnāśayēta vā ।
sāgaraṃ śōṣayēdvāpi sa sītāṃ mōchayēdiha ॥ 11 ॥
gatāyustvaṃ gataśrīkō gatasattva gatēndriyaḥ ।
laṅkā vaidhavyasaṃyuktā tvatkṛtēna bhaviṣyati ॥ 12 ॥
na tē pāpamidaṃ karma śukhōdarkaṃ bhaviṣyati ।
yā'haṃ nītā vinābhāvaṃ patipārśvāttvayā vanē ॥ 13 ॥
sa hi daivatasaṃyuktō mama bhartā mahādyutiḥ ।
nirbhayō vīryamāśritya śūnyē vasati daṇḍakē ॥ 14 ॥
sa tē darpaṃ balaṃ vīryamutsēkaṃ cha tathāvidham ।
apanēṣyati gātrēbhyaśśaravarṣēṇa saṃyugē ॥ 15 ॥
yadā vināśō bhūtānāṃ dṛśyatē kālachōditaḥ ।
tadā kāryē pramādyanti narāḥ kālavaśaṃ gatāḥ ॥ 16 ॥
māṃ pradhṛṣya sa tē kālaḥ prāptō'yaṃ rākṣasādhama ।
ātmanō rākṣasānāṃ cha vadhāyāntaḥpurasya cha ॥ 17 ॥
na śakyā yajñamadhyasthā vēdī sṛgbhāṇḍamaṇḍitā ।
dvijātimantrapūtā cha chaṇḍālēnāvamarditum ॥ 18 ॥
tathā'haṃ dharmanityasya dharmapatnī pativratā ।
tvayā spṛṣṭuṃ na śakyāsmi rākṣasādhama pāpinā ॥ 19 ॥
krīḍantī rājahaṃsēna padmaṣaṇḍēṣu nityadā ।
haṃsī sā tṛṇaṣaṇḍasthaṃ kathaṃ paśyēta madgukam ॥ 20 ॥
idaṃ śarīraṃ nissañjñaṃ bandha vā khātayasva vā ।
nēdaṃ śarīraṃ rakṣayaṃ mē jīvitaṃ vāpi rākṣasa ॥ 21 ॥
na tu śakṣyāmyupakrōśaṃ pṛthivyāṃ dātumātmanaḥ ।
ēvamuktvā tu vaidēhī krōdhātsuparuṣaṃ vachaḥ ॥ 22 ॥
rāvaṇaṃ maithilī tatra punarnōvācha kiñchana ।
sītāyā vachanaṃ śrutvā paruṣaṃ rōmaharṣaṇam ॥ 23 ॥
pratyuvācha tatassītāṃ bhayasandarśanaṃ vachaḥ ।
śṛṇu maithili madvākyaṃ māsāndvādaśa bhāmini ॥ 24 ॥
kālēnānēna nābhyēṣi yadi māṃ chāruhāsini ।
tatastvāṃ prātarāśārthaṃ sūdāśChētsyanti lēśaśaḥ ॥ 25 ॥
ityuktvā paruṣaṃ vākyaṃ rāvaṇaśśatrurāvaṇaḥ ।
rākṣasīścha tataḥ kruddha idaṃ vachanamabravīt ॥ 26 ॥
śīghramēva hi rākṣasyō vikṛtā ghōradarśanāḥ ।
darpamasyā vinēṣyadhvaṃ māṃsaśōṇitabhōjanāḥ ॥ 27 ॥
vachanādēva tāstasya sughōrā rākṣasīgaṇāḥ ।
kṛtaprāñjalayō bhūtvā maithilīṃ paryavārayan ॥ 28 ॥
sa tāḥ prōvācha rājā tu rāvaṇō ghōradarśanaḥ ।
prachālya charaṇōtkarṣairdārayanniva mēdinīm ॥ 29 ॥
aśōkavanikāmadhyē maithilī nīyatāmiyam ।
tatrēyaṃ rakṣyatāṃ gūḍhaṃ yuṣmābhiḥ parivāritā ॥ 30 ॥
tatraināṃ tarjanairghōraiḥ punassāntvaiścha maithilīm ।
ānayadhvaṃ vaśaṃ sarvā vanyāṃ gajavadhūmiva ॥ 31 ॥
iti pratisamādiṣṭā rākṣasyō rāvaṇēna tāḥ ।
aśōkavanikāṃ jagmurmaithilīṃ parigṛhya tu ॥ 32 ॥
sarvakālaphalairvṛkṣairnānāpuṣpaphalairvṛtām ।
sarvakālamadaiśchāpi dvijaissamupasēvitām ॥ 33 ॥
sā tu śōkaparītāṅgī maithilī janakātmajā ।
rākṣasīvaśamāpannā vyāghrīṇāṃ hariṇī yathā ॥ 34 ॥
śōkēna mahatā grastā maithilī janakātmajā ।
na śarma labhatē bhīruḥ pāśabaddhā mṛgī yathā ॥ 35 ॥
na vindatē tatra tu śarma maithilī virūpanētrābhiratīva tarjitā ।
patiṃ smarantī dayitaṃ cha dēvataṃ vichētanā'bhūdbhayaśōkapīḍitā ॥ 36 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ṣaṭpañchāśassargaḥ ॥