View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.50 Aranya Kanda - Sarga 50

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha pañchāśassargaḥ ।

taṃ śabdamavasuptastu jaṭāyuratha śuśruvē ।
nirīkṣya rāvaṇaṃ kṣipraṃ vaidēhīṃ cha dadarśa saḥ ॥ 1 ॥

tataḥ parvatakūṭābhastīkṣṇatuṇḍaḥ khagōttamaḥ ।
vanaspatigataśśrīmānvyājahāra śubhāṃ giram ॥ 2 ॥

daśagrīva sthitō dharmē purāṇē satyasaṃśrayaḥ ।
jaṭāyurnāma nāmnāhaṃ gṛdhrarājō mahābalaḥ ॥ 3 ॥

rājā sarvasya lōkasya mahēndravaruṇōpamaḥ ।
lōkānāṃ cha hitē yuktō rāmō daśarathātmajaḥ ॥ 4 ॥

tasyaiṣā lōkanāthasya dharmapatnī yaśasvinī ।
sītā nāma varārōhā yāṃ tvaṃ hartumihēchChasi ॥ 5 ॥

kathaṃ rājāsthitō dharmē paradārānparāmṛśēt ।
rakṣaṇīyā viśēṣēṇa rājadārā mahābala ॥ 6 ॥

nivartaya matiṃ nīchāṃ paradārābhimarśanāt ।
na tatsamācharēddhīrō yatparō'sya vigarhayēt ॥ 7 ॥

yathātmanastathānyēṣāṃ dārā rakṣyā vipaśchitā ।
dharmamarthaṃ vā kāmaṃ vā śiṣṭāśśāstrēṣvanāgatam ॥ 8 ॥

vyavasyantyanu rājānaṃ dharmaṃ paulastyanandana ।
rājā dharmasya kāmasya dravyāṇāṃ chōttamō nidhiḥ ॥ 9 ॥

dharmaśśubhaṃ vā pāpaṃ vā rājamūlaṃ pravartatē ।
pāpasvabhāvaśchapalaḥ kathaṃ tvaṃ rakṣasāṃ vara ॥ 10 ॥

aiśvaryamabhisamprāptō vimānamiva duṣkṛtiḥ ।
kāmaṃ svabhāvō yō yasya na śakyaḥ parimārjitum ॥ 11 ॥

na hi duṣṭātmanāmāryamāvasatyālayē chiram ।
viṣayē vā purē vā tē yadā rāmō mahābalaḥ ॥ 12 ॥

nāparādhyati dharmātmā kathaṃ tasyāparādhyasi ।
yadi śūrpaṇakhāhētōrjanasthānagataḥ kharaḥ ॥ 13 ॥

ativṛttō hataḥ pūrvaṃ rāmēṇākliṣṭakarmaṇā ।
atra brūhi yathātattvaṃ kō rāmasya vyatikramaḥ ॥ 14 ॥

yasya tvaṃ lōkanāthasya bhāryāṃ hṛtvā gamiṣyasi ।
kṣipraṃ visṛja vaidēhīṃ mā tvā ghōrēṇa chakṣuṣā ॥ 15 ॥

dahēddahanabhūtēna vṛtramindrāśaniryathā ।
sarpamāśīviṣaṃ baddhvā vastrāntē nāvabudhyasē ॥ 16 ॥

grīvāyāṃ pratisaktaṃ cha kālapāśaṃ na paśyasi ।
sa bhārassaumya bhartavyō yō naraṃ nāvasādayēt ॥ 17 ॥

tadannamapi bhōktavyaṃ jīryatē yadanāmayam ।
yatkṛtvā na bhavēddharmō na kīrtirna yaśō bhuvi ॥ 18 ॥

śarīrasya bhavētkhēdaḥ kastatkarma samācharēt ।
ṣaṣṭirvarṣasahasrāṇi mama jātasya rāvaṇa ॥ 19 ॥

pitṛpaitāmahaṃ rājyaṃ yathāvadanutiṣṭhataḥ ।
vṛddhō'haṃ tvaṃ yuvā dhanvī saśaraḥ kavachī rathī ॥ 20 ॥

tathāpyādāya vaidēhīṃ kuśalī na gamiṣyasi ।
na śaktastvaṃ balāddhartuṃ vaidēhīṃ mama paśyataḥ ॥ 21 ॥

hētubhirnyāyasaṃsiddhaiddhṛvāṃ vēdaśrutīmiva ।
yuddhyasva yadi śūrō'si muhūrtaṃ tiṣṭha rāvaṇa ॥ 22 ॥

śayiṣyasē hatō bhūmau yathāpūrvaṃ kharastathā ।
asakṛtsaṃyugē yēna nihatā daityadānavāḥ ॥ 23 ॥

nachirāchchīravāsāstvāṃ rāmō yudhi vadhiṣyati ।
kiṃ nu śakyaṃ mayā kartuṃ gataudūraṃ nṛpātmajau ॥ 24 ॥

kṣipraṃ tvaṃ naśyasē nīcha tayōrbhītō na saṃśayaḥ ।
na hi mē jīvamānasya nayiṣyasi śubhāmimām ॥ 25 ॥

sītāṃ kamalapatrākṣīṃ rāmasya mahiṣīṃ priyām ।
avaśyaṃ tu mayā kāryaṃ priyaṃ tasya mahātmanaḥ ॥ 26 ॥

jīvitēnāpi rāmasya tathā daśarathasya cha ।
tiṣṭha tiṣṭha daśagrīva muhūrtaṃ paśya rāvaṇa ॥ 27 ॥

yuddhātithyaṃ pradāsyāmi yathāprāṇaṃ niśāchara ।
vṛntādiva phalaṃ tvāṃ tu pātayēyaṃ rathōttamāt ॥ 28 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē pañchāśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: