View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.13 Ayodhya Kanda - Sarga 13

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha trayōdaśassargaḥ ।

atadarhaṃ mahārājaṃ śayānamatathōchitam ।
yayātimiva puṇyāntē dēvalōkātparichyutam ॥ 1 ॥

anartharūpā siddhārthā hyabhītā bhayadarśinī ।
punarākārayāmāsa tamēva varamaṅganā ॥ 2 ॥

atadarhaṃ mahārājaṃ śayānamatathōchitam ।
yayātimiva puṇyāntē dēvalōkātparichyutam ॥ 3 ॥

anartharūpā siddhārthā hyabhītā bhayadarśinī ।
punarākārayāmāsa tamēva varamaṅganā ॥ 4 ॥

tvaṃ katthasē mahārāja satyavādī dṛḍhavrataḥ ।
mama chēmaṃ varaṃ kasmādvidhārayitumichChasi ॥ 5 ॥

ēvamuktastu kaikēyyā rājā daśarathastadā ।
pratyuvācha tataḥ kruddhō muhūrtaṃ vihvalanniva ॥ 6 ॥

mṛtē mayi gatē rāmē vanaṃ manujapuṅgavē ।
hantānāryē mamāmitrē sakāmā sukhinī bhava ॥ 7 ॥

svargē'pi khalu rāmasya kuśalaṃ daivatairaham ।
pratyādēśādabhihitaṃ dhārayiṣyē kathaṃ bata ॥ 8 ॥

kaikēyyāḥ priyakāmēna rāmaḥ pravrājitō mayā ।
yadi satyaṃ bravīmyētattadasatyaṃ bhaviṣyati ॥ 9 ॥

aputrēṇa mayā putraśśramēṇa mahatā mahān ।
rāmō labdhō mahābāhu ssakathaṃ tyajyatē mayā ॥ 10 ॥

śūraścha kṛtavidyaścha jitakrōdhō kṣamāparaḥ ।
kathaṃ kamalapatrākṣō mayā rāmō vivāsyatē ॥ 11 ॥

kathamindīvaraśyāmaṃ dīrghabāhuṃ mahābalam ।
abhirāmamahaṃ rāmaṃ prēṣayiṣyāmi daṇḍakān ॥ 12 ॥

sukhānāmuchitasyaiva duḥkhairanuchitasya cha ।
dukhaṃ nāmānupaśyēyaṃ kathaṃ rāmasya dhīmataḥ ॥ 13 ॥

yadi duḥkhamakṛtvā'dya mama saṅkramaṇaṃ bhavēt ।
aduḥkhārhasya rāmasya tata ssukhamavāpnuyām ॥ 14 ॥

nṛśaṃsē pāpasaṅkalpē rāmaṃ satyaparākramam ।
kiṃ vipriyēṇa kaikēyi priyaṃ yōjayasē mama ॥ 15 ॥

akīrtiratulā lōkē dhruvaṃ paribhavaścha mē ।
tathā vilapatastasya paribhramitachētasaḥ ॥ 16 ॥

astamabhyagamatsūryō rajanī chābhyavartata ।
sā triyāmā tathārttasya chandramaṇḍalamaṇḍitā ॥ 17 ॥

rājñō vilapamānasya na vyabhāsata śarvarī ।
tathaivōṣṇaṃ viniśvasya vṛddhō daśarathō nṛpaḥ ॥ 18 ॥

vilalāpārtavadyukhaṃ gaganāsaktalōchanaḥ ।
na prabhātaṃ tvayēchChāmi niśē nakṣatrabhūṣaṇē ॥ 19 ॥

kriyatāṃ mē dayā bhadrē mayā'yaṃ rachitō'ñjaliḥ ।
athavā gamyatāṃ śīghraṃ nāhamichChāmi nirghṛṇām ॥ 20 ॥

nṛśaṃsāṃ kaikayīṃ draṣṭuṃ yatkṛtē vyasanaṃ mahat ।
ēvamuktvā tatō rājā kaikēyīṃ saṃyatāñjaliḥ ॥ 21 ॥

prasādaḥ kriyatāṃ dēvi bhadrē rājñō viśēṣataḥ ।
śūnyē na khalu suśrōṇi mayēdaṃ samudāhṛtam ॥ 22 ॥

kuru sādhu prasādaṃ mē bālē sahṛdayā hyasi ।
prasīda dēvi rāmōmētvaddattaṃ rājyamavyam ॥ 23 ॥

labhatāmasitāpāṅgē yaśaḥ paramavāpnu hi ।
mama rāmasya lōkasya gurūṇāṃ bharatasya cha ॥ 24 ॥

priyamētadguruśrōṇi kuru chārumukhēkṣaṇē viśuddhabhāvasya suduṣṭabhāvā tāmrēkṣaṇasyāśrukalasya rājñaḥ ।
śrutvā vichitraṃ karuṇaṃ vilāpaṃ bharturnṛśaṃsā na chakāra vākyam ॥ 25 ॥

tatassa rājā punarēva mūrChitaḥ priyāmatuṣṭāṃ pratikūlabhāṣiṇīm ।
samīkṣya putrasya vivāsanaṃ prati kṣitau visañjñō nipapāta dukhitaḥ ॥ 26 ॥

itīva rājñō vyathitasya sā niśā jagāma ghōraṃ śvasatō manasvinaḥ vibōdhyamānaḥ pratibōdhanaṃ tadā nivārayāmāsa sa rājasattamaḥ ॥ 27 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē trayōdaśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: