śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha dvāviṃśassargaḥ ।
ēvamādharṣitaśśūraśśūrpaṇakhyā kharastataḥ ।
uvācha rakṣasāṃ madhyē kharaḥ kharataraṃ vachaḥ ॥ 1 ॥
tavāvamānaprabhavaḥ krōdhō'yamatulō mama ।
na śakyatē dhārayituṃ lavaṇāmbha ivōlbaṇam ॥ 2 ॥
na rāmaṃ gaṇayē vīryānmānuṣaṃ kṣīṇajīvitam ।
ātmaduścharitaiḥ prāṇānhatōyō'dya vimōkṣyatē ॥ 3 ॥
bāṣpassaṃhriyatāmēṣa sambhramaścha vimuchyatām ।
ahaṃ rāmaṃ saha bhrātrā nayāmi yamasādanam ॥ 4 ॥
paraśvathahatasyādya mandaprāṇasya saṃyugē ।
rāmasya rudhiraṃ raktamuṣṇaṃ pāsyasi rākṣasi ॥ 5 ॥
sā prahṛṣṭā vachaśśrutvā kharasya vadanāchchyutam ।
praśaśaṃsa punarmaurkhyādbhrātaraṃ rakṣasāṃ varam ॥ 6 ॥
tayā paruṣitaḥ pūrvaṃ punarēva praśaṃsitaḥ ।
abravīddūṣaṇaṃ nāma kharassēnāpatiṃ tadā ॥ 7 ॥
chaturdaśa sahasrāṇi mama chittānuvartinām ।
rakṣasāṃ bhīmavēgānāṃ samarēṣvanivartinām ॥ 8 ॥
nīlajīmūtavarṇānāṃ ghōrāṇāṃ krūrakarmaṇām ।
lōkahiṃsāvihārāṇāṃ balināmugratējasām ॥ 9 ॥
tēṣāṃ śārdūladarpāṇāṃ mahāsyānāṃ mahaujasām ।
sarvōdyōga mudīrṇānāṃ rakṣasāṃ saumya kāraya ॥ 10 ॥
upasthāpaya mē kṣipraṃ rathaṃ saumya dhanūṃṣi cha ।
śarāṃśchitrāṃścha khaṅgāṃścha śaktīścha vividhāśśitāḥ ॥ 11 ॥
agrē niryātumichChāmi paulastyānāṃ mahātmanām ।
vadhārthaṃ durvinītasya rāmasya raṇakōvidaḥ ॥ 12 ॥
iti tasya bruvāṇasya sūryavarṇaṃ mahāratham ।
sadaśvaiśśabalairyuktamāchachakṣē'tha dūṣaṇaḥ ॥ 13 ॥
taṃ mēruśikharākāraṃ taptakāñchanabhūṣaṇam ।
hēmachakramasambādhaṃ vaidūryamayakūbaram ॥ 14 ॥
matsyaiḥ puṣpairdrumaiśśailaiśchandrasūryaiścha kāñchanaiḥ ।
maṅgalaiḥ pakṣisaṅghaiścha tārābhirabhisaṃvṛtam ॥ 15 ॥
dhvajanistriṃśasampannaṃ kiṅkiṇīkavirājitam ।
sadaśvayuktaṃ sō'marṣādārurōha kharō ratham ॥ 16 ॥
niśāmya tu rathasthaṃ taṃ rākṣasā bhīmavikramāḥ ।
tasthussamparivāryainaṃ dūṣaṇaṃ cha mahābalam ॥ 17 ॥
kharastu tānmahēṣvāsānghōravarmāyudhadhvajān ।
niryātētyabravīddṛṣṭvā rathasthassarvarākṣasān ॥ 18 ॥
tatastad rākṣasaṃ sainyaṃ ghōracharmāyudhadhvajam ।
nirjagāma janasthānānmahānādaṃ mahājavam ॥ 19 ॥
mudgaraiḥ paṭṭisaiśśūlaissutīkṣṇaiścha paraśvadhaiḥ ।
khaṅgaiśchakraiścha hastasthairbhrājamānaiścha tōmaraiḥ ॥ 20 ॥
śaktibhiḥ parighairghōrairatimātraiścha kārmukaiḥ ।
gadāsimusalairvajrairgṛhītairbhīmadarśanaiḥ ॥ 21 ॥
rākṣasānāṃ sughōrāṇāṃ sahasrāṇi chaturdaśa ।
niryātāni janasthānātkharachittānuvartinām ॥ 22 ॥
tāṃstvabhidravatō dṛṣṭvā rākṣasān bhīmavikramān ।
kharasyāpi rathaḥ kiñchijjagāma tadanantaram ॥ 23 ॥
tatastāñChabalānaśvāstaptakāñchanabhūṣitān ।
kharasya matimājñāya sārathissamachōdayat ॥ 24 ॥
sa chōditō rathaśśīghraṃ kharasya ripughātinaḥ ।
śabdēnāpūrayāmāsa diśaścha pradiśastadā ॥ 25 ॥
pravṛddhamanyustu kharaḥ kharasvanō ripōrvadhārthaṃ tvaritō yathāntakaḥ ।
achūchudatsārathimunnadanghanaṃ mahābalō mēgha ivāśmavarṣavān ॥ 26 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē dvāviṃśassargaḥ ॥