śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha tṛtīyassargaḥ ।
śrutvā vastu samagraṃ taddharmātmā dharmasaṃhitam ।
vyaktamanvēṣatē bhūyō yadvṛttaṃ tasya dhīmataḥ ॥ 1 ॥
upaspṛśyōdakaṃ samyagmunissthitvā kṛtāñjaliḥ ।
prāchīnāgrēṣu darbhēṣu dharmēṇānvēṣatē gatim ॥ 2 ॥
rāmalakṣmaṇasītābhī rājñā daśarathēna cha ।
sabhāryēṇa sarāṣṭrēṇa yatprāptaṃ tatra tattvataḥ ॥ 3 ॥
hasitaṃ bhāṣitaṃ chaiva gatiryā yachcha chēṣṭitam ।
tatsarvaṃ dharmavīryēṇa yathāvatsamprapaśyati ॥ 4 ॥
strītṛtīyēna cha tadā yatprāptaṃ charatā vanē ।
satyasandhēna rāmēṇa tatsarvaṃ chānvavēkṣitam ॥ 5 ॥
tataḥ paśyati dharmātmā tatsarvaṃ yōgamāsthitaḥ ।
purā yattatra nirvṛttaṃ pāṇāvāmalakaṃ yathā ॥ 6 ॥
tatsarvaṃ tattvatō dṛṣṭvā dharmēṇa sa mahādyutiḥ ।
abhirāmasya rāmasya charitaṃ kartumudyataḥ ॥ 7 ॥
kāmārthaguṇasaṃyuktaṃ dharmārthaguṇavistaram ।
samudramiva ratnāḍhyaṃ sarvaśrutimanōharam ॥ 8 ॥
sa yathā kathitaṃ pūrvaṃ nāradēna maharṣiṇā ।
raghuvaṃśasya charitaṃ chakāra bhagavānṛṣiḥ ॥ 9 ॥
janma rāmasya sumahadvīryaṃ sarvānukūlatām ।
lōkasya priyatāṃ kṣāntiṃ saumyatāṃ satyaśīlatām ॥ 10 ॥
nānāchitrakathāśchānyā viśvāmitrasamāgamē ।
jānakyāścha vivāhaṃ cha dhanuṣaścha vibhēdanam ॥ 11 ॥
rāmarāmavivādaṃ cha guṇāndāśarathēstathā ।
tathā'bhiṣēkaṃ rāmasya kaikēyyā duṣṭabhāvatām ॥ 12 ॥
vighātaṃ chābhiṣēkasya rāghavasya vivāsanam ।
rājñaśśōkavilāpaṃ cha paralōkasya chāśrayam ॥ 13 ॥
prakṛtīnāṃ viṣādaṃ cha prakṛtīnāṃ visarjanam ।
niṣādādhipasaṃvādaṃ sūtōpāvartanaṃ tathā ॥ 14 ॥
gaṅgāyāśchāpi santāraṃ bharadvājasya darśanam ।
bharadvājābhyanujñānāchchitrakūṭasya darśanam ॥ 15 ॥
vāstukarma nivēśaṃ cha bharatāgamanaṃ tathā ।
prasādanaṃ cha rāmasya pituścha salilakriyām ॥ 16 ॥
pādukāgryābhiṣēkaṃ cha nandigrāmanivāsanam ।
daṇḍakāraṇyagamanaṃ virādhasya vadhaṃ tathā ॥ 17 ॥
darśanaṃ śarabhaṅgasya sutīkṣṇēna samāgamam ।
anasūyāsahāsyāmapyaṅgarāgasya chārpaṇam ॥ 18 ॥
agastyadarśanaṃ chaiva jaṭāyōrabhisaṅgamam ।
pañchavaṭyāścha gamanaṃ śūrpaṇakhyāścha darśanam ॥ 19 ॥
śūrpaṇakhyāścha saṃvādaṃ virūpakaraṇaṃ tathā ।
vadhaṃ kharatriśirasōrutthānaṃ rāvaṇasya cha ॥ 20 ॥
mārīchasya vadhaṃ chaiva vaidēhyā haraṇaṃ tathā ।
rāghavasya vilāpaṃ cha gṛdhrarājanibarhaṇam ॥ 21 ॥
kabandhadarśanaṃ chāpi pampāyāśchāpi darśanam ।
śabaryāḥ darśanaṃ chaiva hanūmaddarśanaṃ tathā ॥ 22 ॥
ṛśyamūkasya gamanaṃ sugrīvēṇa samāgamam ।
pratyayōtpādanaṃ sakhyaṃ vālisugrīvavigraham ॥ 23 ॥
vālipramathanaṃ chaiva sugrīvapratipādanam ।
tārāvilāpaṃ samayaṃ varṣarātranivāsanam ॥ 24 ॥
kōpaṃ rāghavasiṃhasya balānāmupasaṅgraham ।
diśaḥ prasthāpanaṃ chaiva pṛthivyāścha nivēdanam ॥ 25 ॥
aṅgulīyakadānaṃ cha ṛkṣasya biladarśanam ।
prāyōpavēśanaṃ chāpi sampātēśchāpi darśanam ॥ 26 ॥
parvatārōhaṇaṃ chāpi sāgarasyāpi laṅghanam ।
samudravachanāchchaiva mainākasya cha darśanam ॥ 27 ॥
siṃhikāyāścha nidhanaṃ laṅkāmalayadarśanam ।
rātrau laṅkāpravēśaṃ cha ēkasyātha vichintanam ॥ 28 ॥
darśanaṃ rāvaṇasyāpi puṣpakasya cha darśanam ।
āpānabhūmigamanamavarōdhasya darśanam ॥ 29 ॥
aśōkavanikāyānaṃ sītāyāśchapi darśanam ।
abhijñānapradānaṃ cha rāvaṇasya cha darśanam ॥ 30 ॥
rākṣasītarjanaṃ chaiva trijaṭāsvapnadarśanam ।
maṇipradānaṃ sītāyā vṛkṣabhaṅgaṃ tathaiva cha ॥ 31 ॥
rākṣasīvidravaṃ chaiva kiṅkarāṇāṃ nibarhaṇam ।
grahaṇaṃ vāyusūnōścha laṅkādāhābhigarjanam ॥ 32 ॥
pratiplavanamēvātha madhūnāṃ haraṇaṃ tathā ।
rāghavāśvāsanaṃ chāpi maṇiniryātanaṃ tathā ॥ 33 ॥
saṅgamaṃ cha samudrēṇa nalasētōścha bandhanam ।
pratāraṃ cha samudrasya rātrau laṅkāvarōdhanam ॥ 34 ॥
vibhīṣaṇēna saṃsargaṃ vadhōpāyanivēdanam ।
kumbhakarṇasya nidhanaṃ mēghanādanibarhaṇam ॥ 35 ॥
rāvaṇasya vināśaṃ cha sītāvāptimarēḥ purē ।
vibhīṣaṇābhiṣēkaṃ cha puṣpakasya cha darśanam ॥ 36 ॥
ayōdhyāyāścha gamanaṃ bharatēna samāgamam ।
rāmābhiṣēkābhyudayaṃ sarvasainyavisarjanam ।
svarāṣṭrarañjanaṃ chaiva vaidēhyāścha visarjanam ॥ 37 ॥
anāgataṃ cha yatkiñchidrāmasya vasudhātalē ।
tachchakārōttarē kāvyē vālmīkirbhagavānṛṣiḥ ॥ 38 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē tṛtīyassargaḥ ॥