View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.99 Ayodhya Kanda - Sarga 99

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha ēkōnaśatatamassargaḥ ।

niviṣṭāyāṃ tu sēnāyāmutsukō bharatastadā ।
jagāma bhrātaraṃ draṣṭuṃ śatrughnamanudarśayan ॥ 1 ॥

ṛṣiṃ vasiṣṭhaṃ sandiśya mātṛrmē śīghramānaya ।
iti tvaritamagrē sa jagāma guruvatsalaḥ ॥ 2 ॥

sumantrastvapi śatrughnamadūrādanvapadyata ।
rāmadarśanajastarṣō bharatasyēva tasya cha ॥ 3 ॥

gachChannēvātha bharatastāpasālaya saṃsthitām ।
bhrātuḥ parṇakuṭīṃ śrīmānuṭajaṃ cha dadarśa ha ॥ 4 ॥

śālāyāstvagrata stasyā dadarśa bharata stadā ।
kāṣṭhāni chāvabhagnāni puṣpāṇyupachitāni cha ॥ 5 ॥

sa lakṣmaṇasya rāmasya dadarśā'śramamīyuṣaḥ ।
kṛtaṃ vṛkṣēṣvabhijñānaṃ kuśachīraiḥ kvachitkvachit ॥ 6 ॥

dadarśa vanē tasminmahata ssañchayānkṛtān ।
mṛgāṇāṃ mahiṣāṇāṃ cha karīṣai śaśītakāraṇāt ॥ 7 ॥

gachChannēva mahābāhurdyutimānbharata stadā ।
śatrughnaṃ chābravīddhṛṣṭastānamātyāṃścha sarvaśaḥ ॥ 8 ॥

manyē prāptāḥ sma taṃ dēśaṃ bharadvājō yamabravīt ।
nātidūrē hi manyē'haṃ nadīṃ mandākinīmitaḥ ॥ 9 ॥

uchchairbaddhāni chīrāṇi lakṣmaṇēna bhavēdayam ।
abhijñānakṛtaḥ panthā akālē gantumichChatā ॥ 10 ॥

idaṃ chōdāttadantānāṃ kuñjarāṇāṃ tarasvinām ।
śailapārśvē parikrāntamanyōnyamabhigarjatām ॥ 11 ॥

yamēvādhātumichChanti tāpasā ssatataṃ vanē ।
tasyāsau dṛśyatē dhūma ssaṅkulaḥ kṛṣṇavartmanaḥ ॥ 12 ॥

atrāhaṃ puruṣavyāghraṃ gurusatkārakāriṇam ।
āryaṃ drakṣyāmi saṃhṛṣṭō maharṣimiva rāghavam ॥ 13 ॥

atha gatvā muhūrtantu chitrakūṭaṃ sa rāghavaḥ ।
mandākinīmanuprāptastaṃ janaṃ chēdamabravīt ॥ 14 ॥

jagatyāṃ puraṣavyāghra āstē vīrāsanē rataḥ ।
janēndrō nirjanaṃ prāpya dhiṅmē janma sajīvitam ॥ 15 ॥

matkṛtē vyasanaṃ prāptō lōkanāthō mahādyutiḥ ।
sarvānkāmānparityajya vanē vasati rāghavaḥ ॥ 16 ॥

iti lōkasamākruṣṭaḥ pādēṣvadya prasādayan ।
rāmasya nipatiṣyāmi sītāyā lakṣmaṇasya cha ॥ 17 ॥

ēvaṃ saṃvilapaṃ stasminvanē daśarathātmajaḥ ।
dadarśa mahatīṃ puṇyāṃ parṇaśālāṃ manōramām ॥ 18 ॥

sālatālāśvakarṇānāṃ parṇairbahubhirāvṛtām ।
viśālāṃ mṛdubhistīrṇāṃ kuśairvēdimivādhvarē ॥ 19 ॥

śakrāyudhanikāśaiścha kārmukairbhārasādhanaiḥ ।
rukmapṛṣṭhairmahāsārai śśōbhitāṃ śatrubādhakaiḥ ॥ 20 ॥

arka raśmi pratīkāśairghōraistūṇīgataiśśaraiḥ ।
śōbhitāṃ dīptavadanai ssarpairbhōgavatīmiva ॥ 21 ॥

mahārajatavāsōbhyāmasibhyāṃ cha virājitām ।
rukmabinduvichitrābhyāṃ charmabhyāṃ chāpi śōbhitām ॥ 22 ॥

gōdhā angulitrair āsāktaiḥ chitraiḥ kānchana bhūṣitaiḥ ।
ari samghair anādhṛṣyāṃ mṛgaiḥ simha guhāṃ iva ॥ 23 ॥

ēvaṃ saṃvilapaṃ stasminvanē daśarathātmajaḥ ।
dadarśa mahātīṃ puṇyāṃ parṇaśālāṃ manōramām ॥ 24 ॥

sālatālāśvakarṇānāṃ parṇairbahubhirāvṛtām ।
viśālāṃ mṛdubhistīrṇāṃ kuśairvēdimivādhvarē ॥ 25 ॥

śakrāyudhanikāśaiścha kārmukairbhārasādhanaiḥ ।
rukmapṛṣṭhairmahāsārai śśōbhitāṃ śatrubādhakaiḥ ॥ 26 ॥

arka raśmi pratīkāśairghōraistūṇīgataiśśaraiḥ ।
śōbhitāṃ dīptavadanai ssarpairbhōgavatīmiva ॥ 27 ॥

mahārajatavāsōbhyāmasibhyāṃ cha virājitām ।
rukmabinduvichitrābhyāṃ charmabhyāṃ chāpi śōbhitām ॥ 28 ॥

taṃ dṛṣṭvā bharataḥ śrīmān duhkha mōha pariplutaḥ ।
abhyadhāvata dharma ātmā bharataḥ kaikayī sutaḥ ॥ 29 ॥

prāgudakpravaṇāṃ vēdiṃ viśālāṃ dīptapāvakām ।
dadarśa bharatastatra puṇyāṃ rāmanivēśanē ॥ 30 ॥

nirīkṣya sa muhūrtaṃ tu dadarśa bharatō gurum ।
uṭajē rāmamāsīnaṃ jaṭāmaṇḍaladhāriṇam ॥ 31 ॥

taṃ tu kṛṣṇājinadharaṃ chīravalkalavāsasam ।
dadarśa rāmamāsīnamabhitaḥ pāvakōpamam ॥ 32 ॥

siṃhaskandhaṃ mahābāhuṃ puṇḍarīkanibhēkṣaṇam ।
pṛthivyāssāgarāntāyāḥ bhartāraṃ dharmachāriṇam ॥ 33 ॥

upaviṣṭaṃ mahābāhuṃ brahmāṇamiva śāśvatam ।
sthaṇḍilē darbhasaṃstīrṇē sītayā lakṣmaṇēna cha ॥ 34 ॥

taṃ dṛṣṭvā bharata śśrīmān duḥkhaśōkapariplutaḥ ।
abhyadhāvata dharmātmā bharataḥ kaikēyī sutaḥ ॥ 35 ॥

dṛṣṭvaiva vilalāpā'rtō bāṣpasandigdhayā girā ।
aśaknuvan dhārayituṃ dhairyādvachanamabravīt ॥ 36 ॥

ya ssaṃsadi prakṛtibhirbhavēdyukta upāsitum ।
vanyairmṛgairupāsīna ssō'yamāstē mamāgrajaḥ ॥ 37 ॥

vāsōbhirbahusāhasrairyō mahātmā purōchitaḥ ।
mṛgājinē sō'yamiha pravastē dharmamācharan ॥ 38 ॥

adhārayadyō vividhāśchitrāssumanasastadā ।
sō'yaṃ jaṭābhāramimaṃ vahatē rāghavaḥ katham ॥ 39 ॥

yasya yajñairyathādiṣṭairyuktō dharmasya sañchayaḥ ।
śarīraklēśasambhūtaṃ sa dharmaṃ parimārgatē ॥ 40 ॥

chandanēna mahārhēṇa yasyāṅgamupasēvitam ।
malēna tasyāṅgamidaṃ kathamāryasya sēvyatē ॥ 41 ॥

mannimittamidaṃ duḥkhaṃ prāptō rāmaḥ sukhōchitaḥ ।
dhigjīvitaṃ nṛśaṃsasya mama lōkavigarhitam ॥ 42 ॥

ityēvaṃ vilapandīnaḥ prasvinnamukhapaṅkajaḥ ।
pādāvaprāpya rāmasya papāta bharatō rudan ॥ 43 ॥

duḥkhābhitaptō bharatō rājaputrō mahābalaḥ ।
uktvā'ryēti sakṛddīnaṃ punarnōvācha kiñchana ॥ 44 ॥

bāṣpābhihatakaṇṭhaścha prēkṣya rāmaṃ yaśasvinam ।
āryētyēvābhisaṅkruśya vyāhartuṃ nāśakattadā ॥ 45 ॥

śatrughnaśchāpi rāmasya vavandē charaṇau rudan ।
tāvubhau sa samāliṅgya rāmaśchāśrūṇyavartayat ॥ 46 ॥

tatassumantrēṇa guhēna chaiva samīyatu rājasutāvaraṇyē ।
divākaraśchaiva niśākaraścha yathā'mbarē śukrabṛhaspatibhyām ॥ 47 ॥

tānpārthivānvāraṇayūthapābhānsamāgatāṃ statra mahatyaraṇyē ।
vanaukasastē'pi samīkṣya sarvē'pyaśrūṇyamuñchanpravihāya harṣam ॥ 48 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ēkōnaśatatamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: