śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha dvichatvāriṃśassargaḥ ।
tatastērākṣasāstatragatvārāvaṇamandiram ।
nyavēdayanpurīṃruddhāṃrāmēṇasahavānaraiḥ ॥ 1 ॥
ruddhāntunagarīṃśrutvājātakrōdhōniśācharaḥ ।
vidhānandviguṇaṃśrutvāprāsādaṃsō'dhyarōhata ॥ 2 ॥
sadadarśāvṛtāṃlaṅkāṃsaśailavanakānanām ।
asaṅkhyēyairharigaṇaiḥsarvatōyuddhakāṅkṣibhiḥ ॥ 3 ॥
sadṛṣṭvāvānaraiḥsarvāṃvasudhāṅkavalīkṛtām ।
kathaṅkṣapayitavyāḥsyuritichintāparō'bhavat ॥ 4 ॥
sachintayitvāsuchirandhairyamālambyarāvaṇaḥ ।
rāghavaṃhariyūthāṃśchadadarśāyatalōchanaḥ ॥ 5 ॥
rāghavaḥsahasainyēnamuditōnāmapupluvē ।
laṅkāndadarśaguptāṃvaisarvatōrākṣasairvṛtām ॥ 6 ॥
dṛṣṭvādāśarathirlaṅkāñchitradhvajapatākinīm ।
jagāmasahasāsītāndūyamānēnachētasā ॥ 7 ॥
atrasāmṛgaśāvākṣīmatkṛtējanakātmajā ।
pīḍyatēśōkasantaptākṛśāsthaṇḍilaśāyinī ॥ 8 ॥
pīḍyamānāṃsadharmātmāvaidēhīmanuchintayan ।
kṣipramājñāpayāmāsavānarāndviṣatāṃvadhē ॥ 9 ॥
ēvamuktētuvachanērāmēṇākliṣṭakarmaṇā ।
saṅgharṣamāṇāḥplavagāḥsimhanādairanādayan ॥ 10 ॥
śikharairvikirāmaināṃlaṅkāmmuṣṭibhirēvavā ।
itismadadhirēsarvēmanāṃsihariyūthapāḥ ॥ 11 ॥
udyamyagiriśṛṅgāṇiśikharāṇimahānticha ।
tarūṃśchōtpāṭyavividhāṃstiṣṭhantihariyūthapāḥ ॥ 12 ॥
prēkṣatōrākṣasēndrasyatānyanīkānibhāgaśaḥ ।
rāghavapriyakāmārthaṃlaṅkāmāruruhustadā ॥ 13 ॥
tētāmravaktrāhēmābhārāmārthētyaktajīvitāḥ ।
laṅkāmēvābhyavartantasālatālaśilāyudhāḥ ॥ 14 ॥
tēdrumaiḥparvatāgraiśchamuṣṭibhiśchaplavaṅgamāḥ ।
prākārāgrāṇyaraṇyānimamanthustōraṇānicha ॥ 15 ॥
pārikhāḥpūrayantismaprasannasalilāyutāḥ ।
pāṃsubhiḥparvatāgraiśchatṛṇaiḥkāṣṭhaiśchavānarāḥ ॥ 16 ॥
tataḥsahasrayūthāśchakōṭīyūthāśchavānarāḥ ।
kōṭīśatayutāśchānyēlaṅkāmāruruhustadā ॥ 17 ॥
kāñchanānipramṛdnantastōraṇāniplavaṅgamāḥ ।
kailāsaśikharābhānigōpurāṇipramathyacha ॥ 18 ॥
āplavantaḥplavantaśchagarjantaśchaplavaṅgamāḥ ।
laṅkāntāmabhidhāvantimahāvāraṇasannibhāḥ ॥ 19 ॥
jayatyatibalōrāmōlakṣmaṇaśchamahābalaḥ ।
rājājayatisugrīvōrāghavēṇābhipālitaḥ ॥ 20 ॥
ityēvaṅghōṣayantaśchagarjantaśchaplavaṅgamāḥ ।
abhyadhāvantalaṅkāyāḥprākāraṅkāmarūpiṇaḥ ॥ 21 ॥
vīrabāhuḥsubāhuśchanalaśchavanagōcharaḥ ।
nipīḍyōpaniviṣṭāstēprākāraṃhariyūthapāḥ ।
ētasminnantarēchakruḥskandhāvāranivēśanam ॥ 22 ॥
pūrvadvārantukumudaḥkōṭībhirdaśabhirvṛtaḥ ।
āvṛtyabalavāṃstasthauharibhirjitakāśibhiḥ ॥ 23 ॥
sāhāyyārthantutasyaivaniviṣṭaḥpraghasōhariḥ ।
panasaśchamahābāhurvānarairbahubhirvṛtaḥ ॥ 24 ॥
dakṣiṇandvāramāgamyavīraḥśatabaliḥkapiḥ ।
āvṛtyabalavāṃstasthauviṃśatyākōṭibhirvṛtaḥ ॥ 25 ॥
suṣēṇaḥpaśchimadvāraṅgatastārāpitāhariḥ ।
āvṛtyabalavāṃstasthauṣaṣṭikōṭibhirāvṛtaḥ ॥ 26 ॥
uttarandvāramāsādyarāmaḥsaumitriṇāsaha ।
āvṛtyabalavāṃstasthausugrīvaśchaharīśvaraḥ ॥ 27 ॥
gōlāṅgūlōmahākāyōgavākṣōbhīmadarśanaḥ ।
vṛtaḥkōṭyāmahāvīryastasthaurāmasyapārśvataḥ ॥ 28 ॥
ṛkṣāṇāmbhīmavēgānāndhūmraḥśatrunibarhaṇaḥ ।
vṛtaḥkōṭyāmahāvīryastasthaurāmasyapārśvataḥ ॥ 29 ॥
sannaddhastumahāvīryōgadāpāṇirvibhīṣaṇaḥ ।
vṛtōyastaistusachivaistasthautatramahābalaḥ ॥ 30 ॥
gajōgavākṣōgavayaḥśarabhōgandhamādanaḥ ।
samantātparidhāvantōrarakṣurharivāhinīm ॥ 31 ॥
tataḥkōpaparītātmārāvaṇōrākṣasēśvaraḥ ।
niryāṇaṃsarvasainyānāndrutamājñāpayattadā ॥ 32 ॥
ētachChrutvātatōvākyaṃrāvaṇasyamukhōdgatam ।
sahasābhīmanirghōṣamudghuṣṭaṃrajanīcharaiḥ ॥ 33 ॥
tataḥprachōditābhēryaśchandrapāṇḍarapuṣkarāḥ ।
hēmakōṇāhatābhīmārākṣasānāṃsamantataḥ ॥ 34 ॥
vinēduśchamahāghōṣāḥśaṅkhāḥśatasahasraśaḥ ।
rākṣasānāṃsughōrāṇāmmukhamārutapūritāḥ ॥ 35 ॥
tēbabhuḥśubhanīlāṅgāḥsaśaṅkhārajanīcharāḥ ।
vidyunmaṇḍalasannaddhāḥsabalākāivāmbudāḥ ॥ 36 ॥
niṣpatantitataḥsainyāhṛṣṭārāvaṇachōditāḥ ।
samayēpūryamāṇasyavēgāivamahōdadhēḥ ॥ 37 ॥
tatōvānarasainyēnamuktōnādaḥsamantataḥ ।
malayaḥpūritōyēnasasānuprasthakandaraḥ ॥ 38 ॥
śaṅkhadundubhisaṅghuṣṭaḥsimhanādastarasvinām ।
pṛthivīñchāntarikṣañchasāgarañchaivanādayan ॥ 39 ॥
gajānāmbṛṃhitaiḥsārdhaṃhayānāṃhēṣitairapi ।
rathānānnēmighōṣaiścharakṣasāmvadanasvanaḥ ॥ 40 ॥
ētasminnantarēghōraḥsaṅgrāmaḥsamavartata ।
rakṣasāṃvānarāṇāñchayathādēvāsurēpurā ॥ 41 ॥
tēgadābhiḥpradīptābhiḥśaktiśūlaparaśvadhaiḥ ।
nijaghnurvānarānghōrāḥkathayantaḥsvavikramān ॥ 42 ॥
rājan jaya jayētyuktvā svasvanāmakathāṃ tataḥ ।
rākṣasāstvaparē bhīmāḥ prākārasthāmahīṃ gatān ॥ 43 ॥
tathāvṛkṣairmahākāyāḥparvatāgraiśchavānarāḥ ।
nijaghnustānirakṣāṃsinakhairdantaiśchavēgitāḥ ॥ 44 ॥
rākṣasāstvaparēbhīmāḥprākārasthāmahīgatān ।
bhindipālaiśchakhaḍgaiśchaśūlaiśchaivavyadārayan ॥ 45 ॥
vānarāśchāpisaṅkruddhāḥprākārasthānmahīgatāḥ ।
rākṣasānpātayāmāsuḥsamāplutyaplavaṅgamāḥ ॥ 46 ॥
sasamprahārastumulōmāṃsaśōṇitakardamaḥ ।
rakṣasāṃvānarāṇāñchasambabhūvādbhutōpamāḥ ॥ 47 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē dvichatvāriṃśassargaḥ ॥