śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha ēkōnachatvāriṃśassargaḥ ।
viśvāmitravachaśśrutvā kathā'ntē raghunandanaḥ ।
uvācha paramaprītō muniṃ dīptamivānalam ॥ 1 ॥
śrōtumichChāmi bhadraṃ tē vistarēṇa kathāmimām ।
pūrvakō mē kathaṃ brahman yajñaṃ vai samupāharat ॥ 2 ॥
viśvāmitrastu kākutsthamuvācha prahasanniva ।
śrūyatāṃ vistarō rāma sagarasya mahātmanaḥ ॥ 3 ॥
śaṅkaraśvaśurō nāma himavānachalōttamaḥ ।
vindhyaparvatamāsādya nirīkṣētē parasparam ॥ 4 ॥
tayōrmadhyē pravṛttō'bhūdyajña ssapuruṣōttama ।
sa hi dēśō naravyāghra praśastō yajñakarmaṇi ॥ 5 ॥
tasyāśvacharyāṃ kākutstha dṛḍhadhanvā mahārathaḥ ।
aṃśumānakarōttāta sagarasya matē sthitaḥ ॥ 6 ॥
tasya parvaṇi taṃ yajñaṃ yajamānasya vāsavaḥ ।
rākṣasīṃ tanumāsthāya yajñīyāśvamapāharat ॥ 7 ॥
hriyamāṇē tu kākutstha tasminnaśvē mahātmanaḥ ।
upādhyāyagaṇāssarvē yajamānamathābruvan ॥ 8 ॥
ayaṃ parvaṇi vēgēna yajñiyāśvō'panīyatē ।
hartāraṃ jahi kākutstha hayaśchaivōpanīyatām ॥ 9 ॥
yajñachChidraṃ bhavatyētatsarvēṣāmaśivāya naḥ ।
tattathā kriyatāṃ rājan yathā'chChidraḥ kraturbhavēt ॥ 10 ॥
upādhyāyavacha śśrutvā tasmin sadasi pārthivaḥ ।
ṣaṣṭiṃ putrasahasrāṇi vākyamētaduvācha ha ॥ 11 ॥
gatiṃ putrāḥ na paśyāmi rakṣasāṃ paruṣarṣabhāḥ ।
mantrapūtairmahābhāgairāsthitō hi mahākratuḥ ॥ 12 ॥
tadgachChata vichinvadhvaṃ putrakāḥ bhadramastu vaḥ ।
samudramālinīṃ sarvāṃ pṛthivīmanugachChata ॥ 13 ॥
ēkaikayōjanaṃ putrā vistāramadhigachChata ।
yāvatturagasandarśaḥ tāvat khanata mēdinīm ।
taṃ chaiva hayahartāraṃ mārgamāṇā mamājñayā ॥ 14 ॥
dīkṣitaḥ pautrasahitassōpādhyāyagaṇō hyaham ।
iha sthāsyāmi bhadraṃ vō yāvatturagadarśanam ॥ 15 ॥
ityuktā hṛṣṭamanasō rājaputrā mahābalāḥ ।
jagmurmahītalaṃ rāma piturvachanayantritāḥ ॥ 16 ॥
yōjanāyāmavistāramēkaikō dharaṇītalam ।
bibhiduḥ paruṣavyāghra vajrasparśasamairnakhaiḥ ॥ 17 ॥
śūlairaśanikalpaiścha halaiśchāpi sudāruṇaiḥ ।
bhidyamānā vasumatī nanāda raghunandana ॥ 18 ॥
nāgānāṃ mathyamānānāmasurāṇāṃ cha rāghava ।
rākṣasānāṃ cha durdharṣassattvānāṃ ninadō'bhavat ॥ 19 ॥
yōjanānāṃ sahasrāṇi ṣaṣṭiṃ tu raghunandana ।
bibhidurdharaṇīṃ vīrāḥ rasātalamanuttamam ॥ 20 ॥
ēvaṃ parvatasambādhaṃ jambūdvīpaṃ nṛpātmajāḥ ।
khanantō naraśārdūla sarvataḥ parichakramuḥ ॥ 21 ॥
tatō dēvāssagandharvāssāsurāssahapannagāḥ ।
sambhrāntamanasassarvē pitāmahamupāgaman ॥ 22 ॥
tē prasādya mahātmānaṃ viṣaṇṇavadanāstadā ।
ūchuḥ paramasantrastā pitāmahamidaṃ vachaḥ ॥ 23 ॥
bhagavan pṛthivī sarvā khanyatē sagarātmajaiḥ ।
bahavaścha mahātmānō hanyantē talavāsinaḥ ॥ 24 ॥
ayaṃ yajñaharō'smākamanēnāśvō'panīyatē ।
iti tē sarvabhūtāni nighnanti sagarātmajāḥ ॥ 25 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē ēkōnachatvāriṃśassargaḥ ॥