View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.59 Aranya Kanda - Sarga 59

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha ēkōnaṣaṣṭitamassargaḥ ।

athāśramādupāvṛttamantarā raghunandanaḥ ।
paripaprachCha saumitriṃ rāmō duḥkhārditaṃ punaḥ ॥ 1 ॥

tamuvācha kimarthaṃ tvamāgatō'pāsya maithilīm ।
yadā sā tava viśvāsādvanē virahitā mayā ॥ 2 ॥

dṛṣṭvaivābhyāgataṃ tvāṃ mē maithilīṃ tyajya lakṣmaṇa ।
śaṅkamānaṃ mahatpāpaṃ yatsatyaṃ vyathitaṃ manaḥ ॥ 3 ॥

sphuratē nayanaṃ savyaṃ bāhuścha hṛdayaṃ cha mē ।
dṛṣṭvā lakṣmaṇa dūrē tvāṃ sītāvirahitaṃ pathi ॥ 4 ॥

ēvamuktantu saumitrirlakṣmaṇaśśubhalakṣaṇaḥ ।
bhūyō duḥkhasamāviṣṭō duḥkhitaṃ rāmamabravīt ॥ 5 ॥

na svayaṃ kāmakārēṇa tāṃ tyaktvāhamihāgataḥ ।
prachōdita stayaivōgraistvatsakāśamihāgataḥ ॥ 6 ॥

āryēṇēva parākruṣṭaṃ hāsītē lakṣmaṇēti cha ।
paritrāhīti yadvākyaṃ maithilyāstachChrutiṃ gatam ॥ 7 ॥

sā tamārtasvaraṃ śrutvā tava snēhēna maithilī ।
gachCha gachChēti māmāha rudantī bhayavihvalā ॥ 8 ॥

prachōdyamānēna mayā gachChēti bahuśastayā ।
pratyuktā maithilī vākyamidaṃ tvatpratyayānvitam ॥ 9 ॥

na tatpaśyāmyahaṃ rakṣō yadasya bhayamāvahēt ।
nirvṛtā bhava nāstyētatkēnāpyēvamudāhṛtam ॥ 10 ॥

vigarhitaṃ cha nīchaṃ cha kathamāryō'bhidhāsyati ।
trāhīti vachanaṃ sītē yastrāyētridaśānapi ॥ 11 ॥

kiṃ nimittaṃ tu kēnāpi bhrāturālambya mē svaram ।
rākṣasēnēritaṃ vākyaṃ trāhi trāhīti śōbhanē ॥ 12 ॥

visvaraṃ vyāhṛtaṃ vākyaṃ lakṣmaṇa trāhi māmiti ।
na bhavatyā vyathā kāryā kunārījanasēvitā ॥ 13 ॥

alaṃ vaiklabyamālambya svasthā bhava nirutsukā ।
na sō'sti triṣu lōkēṣu pumānvai rāghavaṃ raṇē ॥ 14 ॥

jātō vā jāyamānō vā saṃyugē yaḥ parājayēt ।
na jayyō rāghavō yuddhē dēvaiśśakrapurōgamaiḥ ॥ 15 ॥

ēvamuktā tu vaidēhī parimōhitachētanā ।
uvāchāśrūṇi muñchantī dāruṇaṃ māmidaṃ vachaḥ ॥ 16 ॥

bhāvō mayi tavātyarthaṃ pāpa ēva nivēśitaḥ ।
vinaṣṭē bhrātari prāptuṃ na cha tvaṃ māmavāpsyasi ॥ 17 ॥

saṅkētādbharatēna tvaṃ rāmaṃ samanugachChasi ।
krōśantaṃ hi yathātyarthaṃ naivamabhyavapadyasē ॥ 18 ॥

ripuḥ prachChannachārī tvaṃ madarthamanugachChasi ।
rāghavasyāntaraprēpsustathainaṃ nābhipadyasē ॥ 19 ॥

ēvamuktō hi vaidēhyā saṃrabdhō raktalōchanaḥ ।
krōdhātprasphuramāṇōṣṭha āśramādabhinirgataḥ ॥ 20 ॥

ēvaṃ bruvāṇaṃ saumitriṃ rāmassantāpamōhitaḥ ।
abravīdduṣkṛtaṃ saumya tāṃ vinā yattvamāgataḥ ॥ 21 ॥

jānannapi samarthaṃ māṃ rakṣasāṃ vinivāraṇē ।
anēna krōdhavākyēna maithilyā nissṛtō bhavān ॥ 22 ॥

na hi tē parituṣyāmi tyaktvā yadyāsi maithilīm ।
kruddhāyāḥ paruṣaṃ śrutvā tāṃ vihāya tvamāgataḥ ॥ 23 ॥

sarvathā tvavinītaṃ tē sītayā yatprachōditaḥ ।
krōdhasya vaśamāpannō nākarōśśāsanaṃ mama ॥ 24 ॥

asau hi rākṣasaśśētē śarēṇābhihatō mayā ।
mṛgarūpēṇa yēnāhamāśramādapavāhitaḥ ॥ 25 ॥

vikṛṣya chāpaṃ paridhāya sāyakaṃ salīlabāṇēna cha tāḍitō mayā ।
mārgīṃ tanuṃ tyajya sa viklabasvarō babhūva kēyūradharassarākṣasaḥ ॥ 26 ॥

śarāhatēnaiva tadārtayā girā svaraṃ samālambya sudūrasuśravam ।
udāhṛtaṃ tadvachanaṃ sudāruṇaṃ tvamāgatō yēna vihāya maithilīm ॥ 27 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē ēkōnaṣaṣṭitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: