śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha aśītitamassargaḥ ।
atha bhūmipradēśajñāssūtrakarmaviśāradāḥ ।
svakarmābhiratāśśūrāḥ khanakā yantrakāstathā ॥ 1 ॥
karmāntikāḥ sthapatayaḥ puruṣa yantrakōvidāḥ ।
tathā vārdhakayaśchaiva mārgiṇō vṛkṣatakṣakāḥ ॥ 2 ॥
kūpakārāssudhākārārvaṃśakarmakṛtastathā ।
samarthā yē cha draṣṭāraḥ puratastē pratasthirē ॥ 3 ॥
atha bhūmipradēśajñāssūtrakarmaviśāradāḥ ।
svakarmābhiratāśśūrāḥ khanakā yantrakāstathā ॥ 4 ॥
karmāntikāḥ sthapatayaḥ puruṣa yantrakōvidāḥ ।
tathā vārdhakayaśchaiva mārgiṇō vṛkṣatakṣakāḥ ॥ 5 ॥
kūpakārāssudhākārārvaṃśakarmakṛtastathā ।
samarthā yē cha draṣṭāraḥ puratastē pratasthirē ॥ 6 ॥
sa tu harṣāttamuddēśaṃ janaughō vipulaḥ prayān ।
aśōbhata mahāvēgassamudra iva parvaṇi ॥ 7 ॥
tē svavāraṃ samāsthāya vartmakarmaṇi kōvidāḥ ।
karaṇairvividhōpētaiḥ purastātsampratasthirē ॥ 8 ॥
latāvallī ścha gulmāṃścha sthāṇūnaśmana ēva cha ।
janāyāñchakrirē mārgaṃ Chindantō vividhāndrumān ॥ 9 ॥
avṛkṣēṣu cha dēśēṣu kēchidvṛkṣānarōpayan ।
kēchitkuṭhāraiṣṭaṅkaiścha dātraiśchindankvachitkvachit ॥ 10 ॥
aparē vīraṇastambhānbalinō balavattarāḥ ।
vidhamanti sma durgāṇi sthalāni cha tatastataḥ ॥ 11 ॥
aparē'pūrayankūpānpāṃsubhi śśvabhramāyatam ।
nimnabhāgānstataḥ kēchitsamānśchakru ssamantataḥ ॥ 12 ॥
babandhurbandhanīyāṃścha kṣōdyānsañchukṣudustadā ।
bibhidurbhēdanīyāṃścha tāṃstāndēśānnarā stadā ॥ 13 ॥
achirēṇaiva kālēna parivāhānbahūdakān ।
chakrurbahuvidhākārān sāgarapratimānbahūn ॥ 14 ॥
nirjalēṣu cha dēśēṣu khānayāmāsuruttamān ।
udapānānbahuvidhānvēdikāparimaṇḍitān ॥ 15 ॥
sasudhākuṭṭimatalaḥ prapuṣpitamahīruhaḥ ।
mattōdghuṣṭa dvijagaṇaḥ patākābhiralaṅkṛtaḥ ॥ 16 ॥
chandanōdakasaṃsiktō nānākusumabhūṣitaḥ ।
bahvaśōbhata sēnāyāḥ panthā ssurapathōpamaḥ ॥ 17 ॥
ājñāpyātha yathā'jñapti yuktāstē'dhikṛtā narāḥ ।
ramaṇīyēṣu dēśēṣu bahusvāduphalēṣu cha ॥ 18 ॥
yō nivēśastvabhiprētō bharatasya mahātmanaḥ ।
bhūyastaṃ śōbhayāmāsurbhūṣābhirbhūṣaṇōpamam ॥ 19 ॥
nakṣatrēṣu praśastēṣu muhūrtēṣu cha tadvidaḥ ।
nivēśān sthāpayāmāsurbharatasya mahātmanaḥ ॥ 20 ॥
bahupāṃsuchayāśchāpi parikhāparivāritāḥ ।
tatrēndrakīlapratimāḥ pratōlīvaraśōbhitāḥ ॥ 21 ॥
prāsādamālāvitatā ssaudhaprākārasaṃvṛtāḥ ।
patākāśōbhitā ssarvē sunirmitamahāpathāḥ ॥ 22 ॥
visarpadbhirivā'kāśē viṭaṅkāgravimānakaiḥ ।
samuchChritairnivēśāstē babhuśśakrapurōpamāḥ ॥ 23 ॥
jāhnavīṃ tu samāsādya vividhadrumakānanām ।
śītalāmalapānīyāṃ mahāmīnasamākulām ॥ 24 ॥
sachandratārāgaṇamaṇḍitaṃ yathā nabhaḥ kṣapāyāmamalaṃ virājatē ।
narēndramārgassa tathā vyarājata kramēṇa ramyaḥ śubhaśilpinirmitaḥ ॥ 25 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē aśītitamassargaḥ ॥