śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha saptachatvāriṃśassargaḥ ।
prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ paurāstē rāghavaṃ vinā ।
śōkōpahataniśchēṣṭā babhūvurhatachētasaḥ ॥ 1 ॥
śōkajāśruparidyūnā vīkṣamāṇāstatastataḥ ।
ālōkamapi rāmasya na paśyanti sma duḥkhitāḥ ॥ 2 ॥
tē viṣādārtavadanā rahitāstēna dhīmatā ।
kṛpaṇāḥ karuṇā vāchō vadanti sma manasvinaḥ ॥ 3 ॥
dhigastu khalu nidrāṃ tāṃ yayā'pahṛtachētasaḥ ।
nādya paśyāmahē rāmaṃ pṛthūraskaṃ mahābhujam ॥ 4 ॥
kathaṃ nāma mahābāhu ssa tathāvitathakriyaḥ ।
bhaktaṃ janaṃ parityajya pravāsaṃ rāghavō gataḥ ॥ 5 ॥
yō naḥ sadā pālayati pitā putrānivaurasān ।
kathaṃ raghūṇāṃ sa śrēṣṭhastyaktvā nō vipinaṃ gataḥ ॥ 6 ॥
ihaiva nidhanaṃ yāmō mahāprasthānamēva vā ।
rāmēṇa rahitānāṃ hi kimarthaṃ jīvitaṃ hi naḥ ॥ 7 ॥
santi śuṣkāṇi kāṣṭhāni prabhūtāni mahānti cha ।
taiḥ prajvālya chitāṃ sarvē praviśāmō'tha pāvakam ॥ 8 ॥
kiṃ vakṣyāmō mahābāhuranasūyaḥ priyaṃvadaḥ ।
nīta ssa rāghavō'smābhiriti vaktuṃ kathaṃ kṣamam ॥ 9 ॥
sā nūnaṃ nagarī dīnā dṛṣṭvā'smān rāghavaṃ vinā ।
bhaviṣyati nirānandā sastrībālavayōdhikā ॥ 10 ॥
niryātāstēna vīrēṇa saha nityaṃ jitātmanā ।
vihīnāstēna cha punaḥ kathaṃ paśyāma tāṃ purīm ॥ 11 ॥
itīva bahudhā vāchō bāhumudyamya tē janāḥ ।
vilapanti sma duḥkhārtā vivatsā iva dhēnavaḥ ॥ 12 ॥
tatō mārgānusārēṇa gatvā kiñchit kṣaṇaṃ punaḥ ।
mārganāśādviṣādēna mahatā samabhiplutāḥ ॥ 13 ॥
rathasya mārganāśēna nyavartanta manasvinaḥ ।
kimidaṃ kiṃ kariṣyāmō daivēnōpahatā iti ॥ 14 ॥
tatō yathāgatēnaiva mārgēṇa klāntachētasaḥ ।
ayōdhyāmāgamansarvē purīṃ vyathitasajjanām ॥ 15 ॥
ālōkya nagarīṃ tāṃ cha kṣayavyākulamānasāḥ ।
āvartayanta tē'śrūṇi nayanaiḥ śōkapīḍitaiḥ ॥ 16 ॥
ēṣā rāmēṇa nagarī rahitā nātiśōbhatē ।
āpagā garuḍēnēva hradāduddhṛtapannagā ॥ 17 ॥
chandrahīnamivākāśaṃ tōyahīnamivārṇavam ।
apaśyannihatānandaṃ nagaraṃ tē vichētasaḥ ॥ 18 ॥
tē tāni vēśmāni mahādhanāni duḥkhēna duḥkhōpahatā viśantaḥ ।
naiva prajajñuḥ svajanaṃ janaṃ vā nirīkṣamāṇāḥ pravinaṣṭaharṣāḥ ॥ 19 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē saptachatvāriṃśassargaḥ ॥