View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.41 Ayodhya Kanda - Sarga 41

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha ēkachatvāriṃśassargaḥ ।

tasminstu puruṣavyāghrē viniryāti kṛtāñjalau ।
ārtaśabdō'hi sañjajñē strīṇāmantaḥpurē mahān ॥ 1 ॥

anāthasya janasyāsya durbalasya tapasvinaḥ ।
yō gatiśśaraṇaṃ chāsītsa nāthaḥ kva nu gachChati ॥ 2 ॥

na krudhyatyabhiśaptō'pi krōdhanīyāni varjayan ।
kruddhānprasādayansarvān samaduḥkhaḥ kva gajChati ॥ 3 ॥

kauśalyāyāṃ mahātējā yathā mātari vartatē ।
tathā yō vartatē'smāsu mahātmā kva nu gachChati ॥ 4 ॥

kaikēyyā kliśyamānēna rājñā sañchōditō vanam ।
paritrātā janasyāsya jagataḥ kva nu gachChati ॥ 5 ॥

ahō niśchētanō rājā jīvalōkasya sampriyam ।
dharmyaṃ satyavrataṃ rāmaṃ vanavāsē pravatsyati ॥ 6 ॥

iti sarvā mahiṣyastā vivatsā iva dhēnavaḥ ।
ruruduśchaiva duḥkhārtāḥ sasvaraṃ cha vichukruśuḥ ॥ 7 ॥

sa tamantaḥ purē ghōramārtaśabdaṃ mahīpatiḥ ।
putraśōkābhisantaptaḥ śrutvā chāsītsuduḥkhitaḥ ॥ 8 ॥

nāgnihōtrāṇyahūyanta nāpachan gṛhamēdhinaḥ akurvanna prajāḥ kāryaṃ sūryaśchāntaradhīyata ॥ 9 ॥

vyasṛjan kabalānnāgā gāvō vatsānna pāyayan ।
putraṃ prathamajaṃ labdhvā jananī nābhyanandata ॥ 10 ॥

triśaṅkurlōhitāṅgaścha bṛhaspatibudhāvapi ।
dāruṇā ssōmamabhyētya grahāssarvē vyavasthitāḥ ॥ 11 ॥

nakṣatrāṇi gatārchīṃṣi grahāścha gatatējasaḥ ।
viśākhāstu sadhūmāścha nabhasi prachakāśirē ॥ 12 ॥

kālikānilavēgēna mahōdadhirivōtthitaḥ ।
rāmē vanaṃ pravrajitē nagaraṃ prachachāla tat ॥ 13 ॥

diśaḥ paryākulāssarvā stimirēṇēva saṃvṛtāḥ ।
na grahō nāpi nakṣatraṃ prachakāśē nakiñchana ॥ 14 ॥

akasmānnāgarassarvō janō dainyamupāgamat ।
āhārē vā vihārē vā na kaśchidakarōnmanaḥ ॥ 15 ॥

śōkaparyāyasantapta ssatataṃ dīrghamuchChavasan ।
ayōdhyāyāṃ janassarva śśuśōcha jagatīpatim ॥ 16 ॥

bāṣpaparyākulamukhō rājamārgagatō janaḥ ।
na hṛṣṭō lakṣyatē kaśchitsarva śśōkaparāyaṇaḥ ॥ 17 ॥

na vāti pavana śśītō na śaśī saumyadarśanaḥ ।
na sūryastapatē lōkaṃ sarvaṃ paryākulaṃ jagat ॥ 18 ॥

anarthinassutāḥ strīṇāṃ bhartārō bhrātarastathā ।
sarvē sarvaṃ parityajya rāmamēvānvachintayan ॥ 19 ॥

yē tu rāmasya suhṛda ssarvē tē mūḍhachētasaḥ ।
śōkabhārēṇa chākrāntā śśayanaṃ na jahustadā ॥ 20 ॥

tatastvayōdhyā rahitā mahātmanā purandarēṇēva mahī saparvatā ।
chachāla ghōraṃ bhayaśōkapīḍitā sanāgayōdhāśvagaṇā nanāda cha ॥ 21 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē ēkachatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: