śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha pañchasaptatitamassargaḥ ।
tatō'bravīnmahātējāssugrīvōvānarādhipaḥ ।
arthyaṃvijñāpayaṃśchāpihanūmantamidaṃvachaḥ ॥ 1 ॥
yatōhataḥkumbhakarṇaḥkumārāśchaniṣūditāḥ ।
nēdānīmupanirhāraṃrāvaṇōdātumarhati ॥ 2 ॥
yēyēmahābalāssantilaghavaśchaplavaṅgamāḥ ।
laṅkāmabhyutantyāśugṛhyōlkāḥplavagarṣabhāḥ ॥ 3 ॥
harayōharisaṅkāśāḥpradagdhuṃrāvaṇālayam ।
tōstaṅgataādityēraudrētasminniśāmukhē ॥ 4 ॥
laṅkāmabhimukhāssōlkājagmustēplavagarṣabhāḥ ।
ulkāhassairharigaṇaissarvatassamabhidrutāḥ ॥ 5 ॥
ārakṣasthāvirūpākṣāssahasāvipradadruvuḥ ।
gōpurāṭṭapratōlīṣucharyāsuvividhāsu cha ॥ 6 ॥
prāsādēṣu cha samhṛṣṭāssasṛjustēhutāśanam ।
tēṣāṅgṛhasahasrāṇidadāhahutabhuktadā ॥ 7 ॥
prāsādāḥparvatākārāḥpatantidharaṇītalē ।
agururdahyatētatravaraṃ cha harichandanam ॥ 8 ॥
mauktikāmaṇayassnigdhāvajrañchāpipravālakam ।
kṣaumaṃ cha dahyatētatrakauśēyañchāpiśōbhanam ॥ 9 ॥
āvikaṃvividhañchaurṇaṅkāñchanambhāṇḍamāyudham ।
nānāvikṛtasaṃsthānaṃvājibhāṇḍaparichChadau ॥ 10 ॥
gajagraivēyakakṣyāścharathabhāṇḍāśchasamskṛtāḥ ।
nutrāṇi cha yōdhānāṃhastyaśvānāṃ va charma cha ॥ 11 ॥
khaḍagādhanūṃṣijvābāṇāstōmarāṅkuśaśaktayaḥ ।
rōmajaṃvālajañcharmavyāghrajañchaṇḍajambahu ॥ 12 ॥
muktāmaṇivichitrāṃśchaprāsādāṃśchasamantataḥ ।
vividhānastrasaṃyōgānagnirdahatitatravai ॥ 13 ॥
nānāvidhāngṛhachChandāndhadāhahutabhuktadā ।
āvāsānrākṣasānāṃ cha sarvēṣāṅgṛhagarthinām ॥ 14 ॥
hēmachitratanutrāṇasragdāmāmbharadhāriṇām ।
śīdhupānachalākṣāṇāmmadvihvalagāminām ॥ 15 ॥
kāntālambitavastrāṇāṃśatrusañjātamanyunām ।
gadāśūlāsihastānāṅkhādatāmpibatāmapi ॥ 16 ॥
śayanēṣumahārhēṣuprasuptānāmpriyaissaha ।
trastānāṅgachChatāntūrṇamputrānādāyasarvataḥ ॥ 17 ॥
tēṣāṃśatasahasrāṇitadālaṅkānivāsinām ।
adahatpāvakastatrajajvāla cha punaḥpunaḥ ॥ 18 ॥
sāravantimahārhāṇigambhīraguṇavanti cha ।
hēmachandrārdhachandrāṇichandraśālōnatāni cha ॥ 19 ॥
tatrachitragavākṣāṇisādhiṣṭhānānisarvaśaḥ ।
maṇividrumachitrāṇispṛśantīvadivākaram ॥ 20 ॥
krauñchabarhibavīṇānāmbhūṣaṇānāṃ cha nissvanaiḥ ।
nāditānyachalābhānivēśmānyagnirdadāha sa ॥ 21 ॥
jvalanēnaparītānitōraṇānichakāśirē ।
vidyudbhirivanaddhānimēghajālānigharmagē ॥ 22 ॥
jvalanēnaparītāninipēturbhavanānvatha ।
vajrivajrahatānīvaśikharāṇimahāgirēḥ ॥ 23 ॥
vimānēṣuprasustāśchadahyamānāvarāṅganāḥ ।
tyaktābharaṇasarvāṅgāhāhētyuchchairvichukruśuḥ ॥ 24 ॥
tatrachāgniparītāninipēturbhavanānyapi ।
vajrivajrahatānīvaśikharāṇimahāgirēḥ ॥ 25 ॥
tāninirdahyamānānidūrataḥprachakāśirē ।
himavachChikharāṇīvadīptauṣadivanānicha ॥ 26 ॥
harmyāgrairdahyamānaiśchajvālāprajvalitairapi ।
rātrausādṛśyatēlaṅkāpuṣpitairivakiṃśukaiḥ ॥ 27 ॥
hastyadhyakṣairgajairmukairmukaiścha turagairapi ।
babhūva laṅkā lōkāntē bhrāntagrāha ivārṇavaḥ ॥ 28 ॥
aśvammuktaṅgajōdṛṣṭavākvachidbhītō'pasarpati ।
bhītōbhītaṅgajandṛṣṭavākvachidaśvōnivartatē ॥ 29 ॥
laṅkāyāṃ dahyamānāyāṃ śuśubhē cha mahōdadhiḥ ।
chāyāsaṃsaktasalilō lōhitōda ivārṇavaḥ ॥ 30 ॥
sābabhūvamuhūrtēnaharibhirdīpitāpurī ।
lōkasyāsyakṣyēghōrēpradīptēvavasundarā ॥ 31 ॥
nārījanasyadhūmēnavyāptasyōchchairvinēduṣaḥ ।
svanōjvalanataptasyaśuśruvēśatayōjanam ॥ 32 ॥
pradagdhakāyānaparān rākṣasānnirgatān bahiḥ ।
sahasābhyutpatantismaharayō'thayuyutsavaḥ ॥ 33 ॥
udghuṣṭaṃvānarāṇāṃ cha rākṣasānāṃ cha nissvanaḥ ।
diśōdaśasamudraṃ cha pṛthivīñchānvanādayat ॥ 34 ॥
viśalyautumahātmānautāvubhaurāmalakṣmaṇau ।
asambhrāntaujagṛhatustadōbhaudhanuṣīvarē ॥ 35 ॥
tatōvisphārayānasyarāmasyadhanuruttamam ।
babhūvatumulaśśabdōrākṣasānāmbhayāvahaḥ ॥ 36 ॥
aśōbhatatadārāmōdhanurviṣphārayan mahat ।
bhagavānivasaṅkṛddhōbhavōvēdamayandhanuḥ ॥ 37 ॥
udghuṣṭaṃvānarāṇāṃ cha rākṣasānāṃ cha nissvanam ।
jyāśabdastāvubhauśabdāvatirāmasyaśuśruvē ॥ 38 ॥
vānarōdghuṣṭaghōṣaścharākṣasānāṃ cha nissvanaḥ ।
jyāśabdaśchāpirāmasyatrayaṃvyāpyadiśōdaśa ॥ 39 ॥
tasyakārmukamuksaiśchaśaraistatpuragōpuram ।
kailāsaśṛṅgapratimaṃviśīrṇamapatadbhuvi ॥ 40 ॥
tatōrāmaśarān dṛṣṭavāvimānēṣugṛhēṣu cha ।
sannāhōrākṣasēndrāṇāntumulassamapadyata ॥ 41 ॥
tēṣāṃsannahyamānānāṃsiṃhanādaṃ cha kurvatām ।
śarvarīrākṣasēndrāṇāṃraudrīvasamapadyata ॥ 42 ॥
ādiṣṭāvānarēndrāstēsugrīvēṇamahātmanā ।
āsannadvāramāsādyayudhyadhvamplavagarṣabhāḥ ॥ 43 ॥
yaśchavōvitathaṅkurvāttatratatravyavasthitaḥ ।
sa hantavyōhisamphlutyarājaśāsanadūṣakaḥ ॥ 44 ॥
tēṣuvānaramukhēṣudīptōlkōjjvalapāṇiṣu ।
sthitēṣudvāramāsādyarāvaṇammanyurāviśat ॥ 45 ॥
tasyajṛmbhitavikṣēpādvyāmiśrāvaidiśōdaśa ।
rūpavānivarudrasyamanyurgātrēṣvadṛśyata ॥ 46 ॥
sa nikumbhaṃ cha kumbhaṃ cha kumbhakarṇātmajāvubhau ।
prēṣayāmāsasaṅkṛddhōrākṣasasairbahubhissaha ॥ 47 ॥
yūpākṣaśśōṇitākṣaśchaprajaṅghaḥkampanastathā ।
niryayuḥkaumbhakarṇibhyāṃsaharāvaṇaśāsanāt ॥ 48 ॥
śaśāsachaivatān sarvānrākṣasān sumahābalān ।
rākṣasāgachChatādyaivasiṃhanādaṃ cha nādayan ॥ 49 ॥
tatastuchōditāstēnarākṣasājvalitāyudhāḥ ।
laṅkāyāniryayurvīrāḥpraṇadantaḥpunaḥpunaḥ ॥ 50 ॥
rakṣasāmbhūṣaṇasthābhirbhābhissvābhiśchasarvaśaḥ ।
chakrustēsaprabhaṃvyōmaharayaśchāgnibhissaha ॥ 51 ॥
tatratārādhipasyābhātārāṇāṃ cha tathaiva cha ।
tayōrābharaṇāsā cha balayōrdyāmabhāsayan ॥ 52 ॥
chandrābhābhūṣaṇābhā cha gṛhāṇāṃsāgaraḥpunaḥ ।
harirākṣasasainyānibhrājayāmāsasarvataḥ ॥ 53 ॥
tatrachōrdhvampradīptānāṅgṛhāṇāṃsāgaraḥpunaḥ ।
bhābhissaṃsaktasalilaśchalōrmiśśuśubhē'dhikam ॥ 54 ॥
patākādhvajasaṃsaktamuttamāsiparaśvadham ।
bhīmāśvarathamātaṅgannānāpatatisamākulam ॥ 55 ॥
dīptaśūlagadākhaḍagaprāsatōmarakārmukam ।
tadrākṣasabalaṅghōrabhīmaṃvikramapauruṣam ॥ 56 ॥
dadṛśējvalitaprāsaṅkiṅkiṇīśatanāditam ।
hēmajālāchitabhujaṃvyāvēṣṭitaparaśvatham ॥ 57 ॥
vyāghūrṇitamahāśastrambāṇasaṃsaktakārmukam ।
gandhamālyamadhūtsēkasammōditamahānilam ॥ 58 ॥
ghōraṃśūrajanākīrṇammahāmbudaranissvanam ।
taddṛṣṭavābalamāyātaṃrākṣasānāṃsudāruṇam ॥ 59 ॥
sañchachālaplavaṅgānāmbalamuchchairnanāda cha ।
javēnāphlutya cha punastadbalaṃrakṣasāmmahat ॥ 60 ॥
abhyayātpratyaribalampataṅgāivapāvakam ।
tēṣāmbhujaparāmarśavyāmṛṣṭaparighāśani ॥ 61 ॥
rākṣasānāmbalaṃśrēṣṭhambhūyastaramaśōbhata ।
tatrōnmattāivōtpēturharayō'thayuyutsavaḥ ॥ 62 ॥
taruśailairabhighnantōmuṣṭibhiśchaniśācharān ।
tathaivāpatatāntēṣāṅkapīnāmasibhiśaśitaiḥ ॥ 63 ॥
śirāṃsisahasājahrūrākṣasābhīmadarśanā ।
daśanairhatakarṇāśchamuṣṭiniṣkīrṇamastakāḥ ॥ 64 ॥
śilāprahārabhagnāṅgāvichērustatrarākṣasāḥ ।
tathaivāpyaparētēṣāṅkapīnāmabhilakṣitā ॥ 65 ॥
pravīrānabhitōjaghnurghōrarūpāniśācharāḥ ।
ghnantamanyañjaghānānyaḥpātayantamapātayat ॥ 66 ॥
garhamāṇañjagarhē'nyōdaśantamaparō'daśat ।
dēhītyanyōdadātyanyōdadāmītyaparaḥpunaḥ ॥ 67 ॥
kiṅklēśayasitiṣṭhētitatrānyōnyambabhāṣirē ।
vipralambhitavastraṃ cha vimuktakavachāyudham ॥ 68 ॥
samudyatamahāprāsaṃyaṣṭiśūlāsisaṅkulam ।
prāvartatamahāraudraṃyuddhaṃvānararakṣasām ॥ 69 ॥
vānarāndaśasaptētirākṣasājaghnurāhavē ।
rākṣasāndaśasaptētivānarāśchābhyapātayan ॥ 70 ॥
visrastakēśavasanaṃvidhvastakavachadhvajam ।
balaṃrākṣasamālambyavānarāḥparyavārayan ॥ 71 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē pañchasaptatitamassargaḥ ॥