View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.47 Aranya Kanda - Sarga 47

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha saptachatvāriṃśassargaḥ ।

rāvaṇēna tu vaidēhī tadā pṛṣṭā jihīrṣatā ।
parivrājakarūpēṇa śaśaṃsātmānamātmanā ॥ 1 ॥

brāhmaṇaśchātithiśchāyamanuktō hi śapēta mām ।
iti dhyātvā muhūrtaṃ tu sītā vachanamabravīt ॥ 2 ॥

duhitā janakasyāhaṃ maithilasya mahātmanaḥ ।
sītā nāmnāsmi bhadraṃ tē rāmabhāryā dvijōttama ॥ 3 ॥

uṣitvā dvādaśa samā ikṣvākuṇāṃ nivēśanē ।
bhuñjānā mānuṣānbhōgānsarvakāmasamṛddhinī ॥ 4 ॥

tatastrayōdaśē varṣē rājāmantrayata prabhuḥ ।
abhiṣēchayituṃ rāmaṃ samētō rājamantribhiḥ ॥ 5 ॥

tasminsambhriyamāṇē tu rāghavasyābhiṣēchanē ।
kaikēyī nāma bhartāramāryā sā yāchatē varam ॥ 6 ॥

pratigṛhya tu kaikēyī śvaśuraṃ sukṛtēna mē ।
mama pravrājanaṃ bharturbharatasyābhiṣēchanam ॥ 7 ॥

dvāvayāchata bhartāraṃ satyasandhaṃ nṛpōttamam ।
nādya bhōkṣyē na cha svapsyē na pāsyēcha kathañchana ॥ 8 ॥

ēṣa mē jīvitasyāntō rāmō yadyabhiṣichyatē ।
iti bruvāṇāṃ kaikēyīṃ śvaśurō mē sa mānadaḥ ॥ 9 ॥

ayāchatārthairanvarthairna cha yāñchāṃ chakāra sā ।
mama bhartāmahātējā vayasā pañchaviṃśakaḥ ॥ 10 ॥

aṣṭādaśa hi varṣāṇi mama janmani gaṇyatē ।
rāmēti prathitō lōkē guṇavānsatyavānśuchiḥ ॥ 11 ॥

viśālākṣō mahābāhussarvabhūtahitē rataḥ ।
kāmārtastu mahātējāḥ pitā daśarathassvayam ॥ 12 ॥

kaikēyyāḥ priyakāmārthaṃ taṃ rāmaṃ nābhyaṣēchayat ।
abhiṣēkāya tu pitussamīpaṃ rāmamāgatam ॥ 13 ॥

kaikēyī mama bhartāramityuvācha dhṛtaṃ vachaḥ ।
tava pitrā samājñaptaṃ mamēdaṃ śṛṇu rāghava ॥ 14 ॥

bharatāya pradātavyamidaṃ rājyamakaṇṭakam ।
tvayā hi khalu vastavyaṃ nava varṣāṇi pañcha cha ॥ 15 ॥

vanē pravraja kākutstha pitaraṃ mōchayānṛtān ।
tathētyuktvā cha tāṃ rāmaḥ kaikēyīmakutōbhayaḥ ॥ 16 ॥

chakāra tadvachastasyā mama bhartā dṛḍhavrataḥ ।
dadyānna pratigṛhṇīyātsatyaṃ brūyānna chānṛtam ॥ 17 ॥

ētadbrāhmaṇa rāmasya dhrṛvaṃ vratamanuttamam ।
tasya bhrātā tu dvaimātrō lakṣmaṇō nāma vīryavān ॥ 18 ॥

rāmasya puruṣavyāghrassahāyassamarērihā ।
sa bhrātā lakṣmaṇō nāma dharmachārī dṛḍhavrataḥ ॥ 19 ॥

anvagachChaddanuṣpāṇiḥ pravrajantaṃ mayā saha ।
jaṭī tāpasarūpēṇa mayā saha sahānujaḥ ॥ 20 ॥

praviṣṭō daṇḍakāraṇyaṃ dharmanityō jitēndriyaḥ ।
tē vayaṃ prachyutā rājyātkaikēyyāstu kṛtē trayaḥ ॥ 21 ॥

vicharāmō dvijaśrēṣṭha vanaṃ gambhīramōjasā ।
samāśvasa muhūrtaṃ tu śakyaṃ vastumiha tvayā ॥ 22 ॥

āgamiṣyati mē bhartā vanyamādāya puṣkalam ।
rurūngōdhā nvarāhāṃścha hatvā'dāyā'miṣānbahūn ॥ 23 ॥

sa tvaṃ nāma cha gōtrañcha kulaṃ chāchakṣva tattvataḥ ।
ēkaścha daṇḍakāraṇyē kimarthaṃ charasi dvija ॥ 24 ॥

ēvaṃ bṛvantyāṃ sītāyāṃ rāmapatnyāṃ mahābalaḥ ।
pratyuvāchōttaraṃ tīvraṃ rāvaṇō rākṣasādhipaḥ ॥ 25 ॥

yēna vitrāsitā lōkāssadēvāsurapannagāḥ ।
ahaṃ tu rāvaṇō nāma sītē rakṣōgaṇēśvaraḥ ॥ 26 ॥

tvāṃ tu kāñchanavarṇābhāṃ dṛṣṭvā kauśēyavāsinīm ।
ratiṃ svakēṣu dārēṣu nādhigachChāmyaninditē ॥ 27 ॥

bahvīnāmuttamastrīṇāmāhṛtānāmitastataḥ ।
sarvāsāmēva bhadraṃ tē mamāgramahiṣī bhava ॥ 28 ॥

laṅkānāma samudrasya mama madhyē mahāpurī ।
sāgarēṇa parikṣistā niviṣṭā nagamūrdhani ॥ 29 ॥

tatra sītē mayā sārdhaṃ vanēṣu vihariṣyasi ।
na chāsyāraṇyavāsasya spṛhayiṣyasi bhāmini ॥ 30 ॥

pañcha dāsyassahasrāṇi sarvābharaṇabhūṣitāḥ ।
sītē parichariṣyanti bhāryā bhavasi mē yadi ॥ 31 ॥

rāvaṇēnaivamuktā tu kupitā janakātmajā ।
pratyuvāchānavadyāṅgī tamanādṛtya rākṣasam ॥ 32 ॥

mahāgirimivākampyaṃ mahēndrasadṛśaṃ patim ।
mahōdadhimivākṣōbhyamahaṃ rāmamanuvratā ॥ 33 ॥

sarvalakṣaṇasampannaṃ nyagrōdhaparimaṇḍalam ।
satyasandhaṃ mahābhāgamahaṃ rāmamanuvratā ॥ 34 ॥

mahābāhuṃ mahōraskaṃ siṃhavikrāntagāminam ।
nṛsiṃhaṃ siṃhasaṅkāśamahaṃ rāmamanuvratā ॥ 35 ॥

pūrṇachandrānanaṃ rāmaṃ rājavatsaṃ jitēndriyam ।
pṛthukīrtiṃ mahātmānamahaṃ rāmamanuvratā ॥ 36 ॥

tvaṃ punarjambukassiṃhīṃ māmichChasi sudurlabhām ।
nāhaṃ śakyā tvayā spraṣṭumādityasya prabhā yathā ॥ 37 ॥

pādapānkāñchanānnūnaṃ bahūnpaśyasi mandabhāk ।
rāghapasya priyāṃ bhāryāṃ yastvamichChasi rāvaṇa ॥ 38 ॥

kṣudhitasya hi siṃhasya mṛgaśatrōstarasvinaḥ ।
āśīviṣasya mukhāddaṃṣṭrāmādātumichChasi ॥ 39 ॥

mandaraṃ parvataśrēṣṭhaṃ pāṇinā hartumichChasi ।
kālakūṭaṃ viṣaṃ pītvā svastimāngantumichChasi ॥ 40 ॥

akṣi sūchyā pramṛjasi jihvayā lēkṣi cha kṣuram ।
rāghavasya priyāṃ bhāryāṃ yō'dhigantuṃ tvamichChasi ॥ 41 ॥

avasajya śilāṃ kaṇṭhē samudraṃ tartumichChasi ।
sūryāchandramasau chōbhau pāṇibhyāṃ hartumichChasi ॥ 42 ॥

yō rāmasya priyāṃ bhāryāṃ pradharṣayitumichChasi ।
agniṃ prajvalitaṃ dṛṣṭvā vastrēṇāhartumichChasi ॥ 43 ॥

kālyāṇavṛttāṃ rāmasya yō bhāryāṃhartumichChasi ।
ayōmukhānāṃ śūlānāmagrē charitumichChasi ॥ 44 ॥

rāmasya sadṛśīṃ bhāryāṃ yō'dhigantuṃ tvamichChasi ।
yadantaraṃ siṃhaśṛgālayōrvanē yadantaraṃ syandinikā samudrayōḥ ।
surāgrya sauvīrakayōryadantaraṃ tadantaraṃ vai tava rāghavasya cha ॥ 45 ॥

yadantaraṃ kāñchanasīsalōhayōryadantaraṃ chandanavāripaṅkayōḥ ।
yadantaraṃ hastibiḍālayōrvanē tadantaraṃ dāśarathēstavaiva cha ॥ 46 ॥

yadantaraṃ vāyasavainatēyayōryadantaraṃ madgumayūrayōrapi ।
yadantaraṃ sārasagṛdhrayōrvanē tadantaraṃ dāśarathēstavaiva cha ॥ 47 ॥

tasminsahasrākṣasamaprabhāvē rāmē sthitē kārmukabāṇapāṇau ।
hṛtāpi tēhaṃ na jarāṃ gamiṣyē vajraṃ yathā makṣikayāvagīrṇam ॥ 48 ॥

itīva tadvākyamaduṣṭabhāvā suduṣṭamuktvā rajanīcharaṃ tam ।
gātraprakampādvyathitā babhūva vātōddhatā sā kadalīva tanvī ॥ 49 ॥

tāṃ vēpamānāmupalakṣya sītāṃ sa rāvaṇō mṛtyusamaprabhāvaḥ ।
kulaṃ balaṃ nāma cha karma chātmanaḥ samāchachakṣē bhayakāraṇārtham ॥ 50 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē saptachatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: