śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē bālakāṇḍam ।
atha pañchaṣaṣṭitamassargaḥ ।
atha haimavatīṃ rāma diśaṃ tyaktvā mahāmuniḥ ।
pūrvāṃ diśamanuprāpya tapastēpē sudāruṇam ॥ 1 ॥
maunaṃ varṣasahasrasya kṛtvā vratamanuttamam ।
chakārāpratimaṃ rāma tapaḥ paramaduṣkaram ॥ 2 ॥
pūrṇē varṣasahasrē tu kāṣṭhabhūtaṃ mahāmunim ।
vighnairbahubhirādhūtaṃ krōdhō nāntara āviśat ॥ 3 ॥
sa kṛtvā niśchayaṃ rāma tapa ātiṣṭadavyayam ।
tasya varṣasahasrasya vratē pūrṇē mahāvrataḥ ॥ 4 ॥
bhōktumārabdhavānannaṃ tasmin kālē raghūttama ।
indrō dvijātirbhūtvā taṃ siddhamannamayāchata ॥ 5 ॥
tasmai datvā tadā siddhaṃ sarvaṃ viprāya niśchitaḥ ।
niśśēṣitē'nnē bhagavānabhuktaiva mahātapāḥ ॥ 6 ॥
na kiñchidavadadvipraṃ maunavratamupasthitaḥ ।
atha varṣasahasraṃ vai nōchChvasanmunipuṅgavaḥ ॥ 7 ॥
tasyānuchChvasamānasya mūrdhni dhūmō vyajāyata ।
trailōkyaṃ yēna sambhrāntamādīpitamivābhavat ॥ 8 ॥
tatō dēvāssagandharvāḥ pannagōragarākṣasāḥ ।
mōhitāstējasā tasya tapasā mandaraśmayaḥ ॥ 9 ॥
kaśmalōpahatā ssarvē pitāmahamathābruvan ।
bahubhiḥ kāraṇairdēva viśvāmitrō mahāmuniḥ ॥ 10 ॥
lōbhitaḥ krōdhitaśchaiva tapasā chābhivardhatē ।
na hyasya vṛjinaṃ kiñchiddṛśyatē sūkṣmamapyatha ॥ 11 ॥
na dīyatē yadi tvasya manasā yadabhīpsitam ।
vināśayati trailōkyaṃ tapasā sacharācharam ॥ 12 ॥
vyākulāścha diśassarvā na cha kiñchitprakāśatē ।
sāgarāḥ kṣubhitāssarvē viśīryantē cha parvatāḥ ॥ 13 ॥
prakampatē cha pṛthivī vāyurvāti bhṛśākulaḥ ।
bṛhmanna pratijānīmōnāstikō jāyatē janaḥ ॥ 14 ॥
sammūḍhamiva trailōkyaṃ samprakṣubhitamānasam ।
bhāskarō niṣprabhaśchaiva maharṣēstasya tējasā ॥ 15 ॥
buddhiṃ na kurutē yāvannāśē dēva mahāmuniḥ ।
tāvatprasādyō bhagavā nagnirūpōmahādyutiḥ ॥ 16 ॥
kālāgninā yathāpūrvaṃ trailōkyaṃ dahyatē'khilam ।
dēvarājyaṃ chikīrṣēta dīyatāmasya yanmatam ॥ 17 ॥
tatassuragaṇāssarvē pitāmahapurōgamāḥ ।
viśvāmitraṃ mahātmānaṃ madhuraṃ vākyamabruvan ॥ 18 ॥
brahmarṣē svāgataṃ tē'stu tapasā sma sutōṣitāḥ ।
brāhmaṇyaṃ tapasōgrēṇa prāptavānasi kauśika ॥ 19 ॥
dīrghamāyuścha tē brahman dadāmi samarudgaṇaḥ ।
svasti prāpnuhi bhadraṃ tē gachCha saumya yathāsukham ॥ 20 ॥
pitāmahavachaśśṛtvā sarvēṣāṃ cha divaukasām ।
kṛtvā praṇāmaṃ muditō vyājahāra mahāmuniḥ ॥ 21 ॥
brāhmaṇyaṃ yadi mē prāptaṃ dīrghamāyustathaiva cha ।
ōṅkāraścha vaṣaṭkārō vēdāścha varayantu mām ॥ 22 ॥
kṣatravēdavidāṃ śrēṣṭhō brahmavēdavidāmapi ।
brahmaputrō vasiṣṭhō māmēvaṃ vadatu dēvatāḥ ॥ 23 ॥
yadyayaṃ paramaḥ kāmaḥ kṛtō yāntu surarṣabhāḥ ।
tataḥ prasāditō dēvairvasiṣṭhō japatāṃ varaḥ ॥ 24 ॥
sakhyaṃ chakāra brahmarṣirēvamastviti chābravīt ।
brahmarṣistvaṃ na sandēhassarvaṃ sampatsyatē tava ॥ 25 ॥
ityuktvā dēvatāśchāpi sarvā jagmuryathāgatam ।
viśvāmitrō'pi dharmātmā labdhvā brāhmaṇyamuttamam ॥ 26 ॥
pūjayāmāsa brahmarṣiṃ vasiṣṭhaṃ japatāṃ varam ।
kṛtakāmō mahīṃ sarvāṃ chachāra tapasi sthitaḥ ॥ 27 ॥
ēvaṃ tvanēna brāhmaṇyaṃ prāptaṃ rāma mahātmanā ।
ēṣa rāma muniśrēṣṭha ēṣa vigrahavāṃstapaḥ ॥ 28 ॥
ēṣa dharmaparō nityaṃ vīryasyaiṣa parāyaṇam ।
ēvamuktvā mahātējā virarāma dvijōttamaḥ ॥ 29 ॥
śatānandavachaḥ śrutvā rāmalakṣmaṇasannidhau ।
janakaḥ prāñjalirvākyamuvācha kuśikātmajam ॥ 30 ॥
dhanyō'smyanugṛhītō'smi yasya mē munipuṅgava ।
yajñaṃ kākutsthasahitaḥ prāptavānasi dhārmika ॥ 31 ॥
pāvitō'haṃ tvayā brahman darśanēna mahāmunē ।
guṇā bahuvidhāḥ prāptāstava sandarśanānmayā ॥ 32 ॥
vistarēṇa cha tē brahman kīrtyamānaṃ mahattapaḥ ।
śrutaṃ mayā mahātējō rāmēṇa cha mahātmanā ॥ 33 ॥
sadasyaiḥ prāpya cha sadaḥ śrutāstē bahavō guṇāḥ ।
apramēyaṃ tapastubhyamapramēyaṃ cha tē balam ॥ 34 ॥
apramēyā guṇāśchaiva nityaṃ tē kuśikātmaja ।
tṛptirāścharyabhūtānāṃ kathānāṃ nāsti mē vibhō ॥ 35 ॥
karmakālō muniśrēṣṭha lambatē ravimaṇḍalam ।
śvaḥ prabhātē mahātējō draṣṭumarhasi māṃ punaḥ ॥ 36 ॥
svāgataṃ tapatāṃ śrēṣṭha māmanujñātumarhasi ।
ēvamuktō munivaraḥ praśasya puruṣarṣabham ॥ 37 ॥
visasarjāśu janakaṃ prītaṃ prītamanāstadā ।
ēvamuktvā muniśrēṣṭhaṃ vaidēhō mithilādhipaḥ ॥ 38 ॥
pradakṣiṇaṃ chakārāśu sōpādhyāyassabāndhavaḥ ।
viśvāmitrō'pi dharmātmā saharāmassalakṣmaṇaḥ ॥ 39 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē bālakāṇḍē pañchaṣaṣṭitamassargaḥ ॥