View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 2.62 Ayodhya Kanda - Sarga 62

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē ayōdhyākāṇḍam ।
atha dviṣaṣṭitamassargaḥ ।

ēvaṃ tu kruddhayā rājā rāmamātrā saśōkayā ।
śrāvitaḥ paruṣaṃ vākyaṃ chintayāmāsa duḥkhitaḥ ॥ 1 ॥

chintayitvā sa cha nṛpō mumōha vyākulēndriyaḥ ।
atha dīrghīṇa kālēna sañjñāmāpa parantapaḥ ॥ 2 ॥

sa sañjñāmupalabhyaiva dīrghamuṣṇaṃ cha niśśvasan ।
kausalyāṃ pārśvatō dṛṣṭvā puna śchintāmupāgamat ॥ 3 ॥

tasya chintayamānasya pratyābhātkarma duṣkṛtam ।
yadanēna kṛtaṃ pūrvamajñānāchChabdavēdhinā ॥ 4 ॥

amanāstēna śōkēna rāmaśōkēna cha prabhuḥ ।
dvābhyāmapi mahārāja śśōkābhyāmanvatapyata ॥ 5 ॥

dahyāmāna ssaśōkābhyāṃ kausalyāmāha bhūpatiḥ ।
vēpamānō'ñjaliṃ kṛtvā prasādārthamavāṅmukhaḥ ॥ 6 ॥

prasādayē tvāṃ kausalyē rachitō'yaṃ mayā'ñjaliḥ ।
vatsalā chānṛśaṃsā cha tvaṃ hi nityaṃ parēṣvapi ॥ 7 ॥

bhartā tu khalu nārīṇāṃ guṇavānnirguṇō'pi vā ।
dharmaṃ vimṛśamānānāṃ pratyakṣaṃ dēvi daivatam ॥ 8 ॥

sā tvaṃ dharmaparā nityaṃ dṛṣṭalōka parāvarā ।
nārhasē vipriyaṃ vaktuṃ dukhiḥtā'pi suduḥkhitam ॥ 9 ॥

tadvākyaṃ karuṇaṃ rājñaḥ śrutvā dīnasya bhāṣitam ।
kausalyā vyasṛjadbāṣpaṃ praṇālīva navōdakam ॥ 10 ॥

sā mūrdhnibadhvā rudatī rājñaḥ padmamivāñjalim ।
sambhramādabravīt trastā tvaramāṇākṣaraṃ vachaḥ ॥ 11 ॥

prasīda śirasā yāchē bhūmau nipatitāsmi tē ।
yāchitāsmi hatā dēva kṣantavyā'haṃ na hi tvayā ॥ 12 ॥

naiṣā hi sā strī bhavati ślāghanīyēna dhīmatā ।
ubhayōrlōkayōrvīra patyā yā samsādyatē ॥ 13 ॥

jānāmi dharmaṃ dharmajña tvāṃ jānē satyavādinam ।
putraśōkārtayā tattu mayā kimapi bhāṣitam ॥ 14 ॥

śōkō nāśayatē dhairyaṃ śōkō nāśayatē śrutam ।
śōkō nāśayatē sarvaṃ nāsti śōkasamō ripuḥ ॥ 15 ॥

śakya āpatita ssōḍhuṃ prahārō ripuhastataḥ ।
sōḍhummāpatitaśśōkassusūkṣmō'pi na śakyatē ॥ 16 ॥

dharmajñā śśrutimantō'pi Chinnadharmārthasaṃśayāḥ ।
yatayō vīra muhyanti śōkasammūḍhachētasaḥ ॥ 17 ॥

vanavāsāya rāmasya pañcharātrō'dya gaṇyatē ।
ya śśōkahataharṣāyāḥ pañchavarṣōpamō mama ॥ 18 ॥

taṃ hi chintayamānāyā śśōkō'yaṃ hṛdi vardhatē ।
nadīnāmiva vēgēna samudrasalilaṃ mahat ॥ 19 ॥

ēvaṃ hi kathayantyāstu kausalyāyāśśubhaṃ vachaḥ ।
mandaraśmirabhūtsūryō rajanī chābhyavartata ॥ 20 ॥

tathā prasāditō vākyairdēvyā kausalyayā nṛpaḥ ।
śōkēna cha samākrāntō nidrāyā vaśantōmēyivān ॥ 21 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē ayōdhyākāṇḍē dviṣaṣṭitamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: