View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 4.26 Kishkindha Kanda - Sarga 26

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha ṣaḍviṃśassargaḥ ।

tataśśōkābhisantaptaṃ sugrīvaṃ klinnavāsasam ।
śākhāmṛgamahāmātrāḥ parivāryōpatasthirē ॥ 1 ॥

abhigamya mahābāhuṃ rāmamakliṣṭakāriṇam ।
sthitāḥ prāñjalayassarvē pitāmahamivarṣayaḥ ॥ 2 ॥

tataḥ kāñchanaśailābha staruṇārkanibhānanaḥ ।
abravītprāñjalirvākyaṃ hanūmānmārutātmajaḥ ॥ 3 ॥

bhavatprasādātsugrīvaḥ pitṛpaitāmahaṃ mahat ।
vānarāṇāṃ suduṣprāpaṃ prāptō rājyamidaṃ prabhō ॥ 4 ॥

bhavatā samanujñātaḥ praviśya nagaraṃ śubham ॥ 5 ॥

saṃvidhāsyati kāryāṇi sarvāṇi sasuhṛjjanaḥ ।
snātō'yaṃ vividhairgandhairauṣadhaiścha yathāvidhi ॥ 6 ॥

archayiṣyati ratnaiścha mālyaiścha tvāṃ viśēṣataḥ ।
imāṃ giriguhāṃ ramyāmabhigantumitō'rhasi ॥ 7 ॥

kuruṣva svāmisambandhaṃ vānarānsampraharṣaya ।
ēvamuktō hanumatā rāghavaḥ paravīrahā ॥ 8 ॥

pratyuvācha hanūmantaṃ buddhimānvākyakōvidaḥ ।
chaturdaśa samāssaumya grāmaṃ vā yadi vā puram ॥ 9 ॥

na pravēkṣyāmi hanumanpiturnirdēśapālakaḥ ।
susamṛddhāṃ guhāṃ ramyāṃ sugrīvō vānararṣabhaḥ ॥ 10 ॥

praviṣṭō vidhivadvīraḥ kṣipraṃ rājyē'bhiṣichyatām ।
ēvamuktvā hanūmantaṃ rāmassugrīvamabravīt ॥ 11 ॥

vṛttajñō vṛttasampannamudārabalavikramam ।
imamapyaṅgadaṃ vīra yauvarājyē'bhiṣēchaya ॥ 12 ॥

jyēṣṭhasya sa sutō jyēṣṭhassadṛśō vikramēṇa tē ।
aṅgadō'yamadīnātmā yauvarājyasya bhājanam ॥ 13 ॥

pūrvō'yaṃ vārṣikō māsaḥ śrāvaṇassalilāgamaḥ ।
pravṛttāssaumya chatvārō māsā vārṣikasajñikāḥ ॥ 14 ॥

nāyamudyōgasamayaḥ praviśa tvaṃ purīṃ śubhām ।
asminvatsyāmyahaṃ saumya parvatē saha lakṣmaṇaḥ ॥ 15 ॥

iyaṃ giriguhā ramyā viśālā yuktamārutā ।
prabhūtasalilā saumya prabhūtakamalōtpalā ॥ 16 ॥

kārtikē samanuprāptē tvaṃ rāvaṇavadhē yata ।
ēṣa nassamayassaumya praviśa tvaṃ svamālayam ॥ 17 ॥

abhiṣiktasva rājyē cha suhṛdassampraharṣaya ।
iti rāmābhyanujñātassugrīvō vānarādhipaḥ ॥ 18 ॥

pravivēśa purīṃ ramyāṃ kiṣkindhāṃ vālipālitām ।
taṃ vānarasahasrāṇi praviṣṭaṃ vānarēśvaram ॥ 19 ॥

abhivādya praviṣṭāni sarvataḥ paryavārayan ।
tataḥ prakṛtayassarvā dṛṣṭvā harigaṇēśvaram ॥ 20 ॥

praṇamya mūrdhnā patitā vasudhāyāṃ samāhitāḥ ।
sugrīvaḥ prakṛtīssarvāssambhāṣyōtthāpya vīryavān ॥ 21 ॥

bhrāturantaḥpuraṃ saumyaṃ pravivēśa mahābalaḥ ।
praviśya tvabhiniṣkrāntaṃ sugrīvaṃ plavagēśvaram ॥ 22 ॥

abhyaṣiñchanta suhṛdassahasrākṣamivāmarāḥ ।
tasya pāṇḍuramājahruśChatraṃ hēmapariṣkṛtam ॥ 23 ॥

śuklē cha vālavyajanē hēmadaṇḍē yaśaskarē ।
tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīrapi ॥ 24 ॥

sakṣīrāṇāṃ cha vṛkṣāṇāṃ prarōhānkusumāni cha ।
śuklāni chaiva vastrāṇi śvētaṃ chaivānulēpanam ॥ 25 ॥

sugandhīni cha mālyāni sthalajānyambujāni cha ।
chandanāni cha divyāni gandhāṃścha vividhānbahūn ॥ 26 ॥

akṣataṃ jātarūpaṃ cha priyaṅgumadhusarpiṣī ।
dadhi charma cha vaiyāghraṃ vārāhī chāpyupānahau ॥ 27 ॥

samālambhanamādāya rōchanāṃ samanaśśilām ।
āgmustatra muditā varāḥ kanyāstu ṣōḍaśa ॥ 28 ॥

tatastē vānaraśrēṣṭhaṃ yathākālaṃ yathāvidhi ।
ratnairvastraiścha bhakṣyaiścha tōṣayitvā dvijarṣabhān ॥ 29 ॥

tataḥ kuśaparistīrṇaṃ samiddhaṃ jātavēdasam ।
mantrapūtēna haviṣā hutvā mantravidō janāḥ ॥ 30 ॥

tatō hēmapratiṣṭhānē varāstaraṇasaṃvṛtē ।
prāsādaśikharē ramyē chitramālyōpaśōbhitē ॥ 31 ॥

prāṅmukhaṃ vividhairmantraiḥ sthāpayitvā varāsanē ।
nadīnadēbhyassaṃhṛtya tīrthēbhyaścha samantataḥ ॥ 32 ॥

āhṛtya cha samudrēbhyassarvēbhyō vānararṣabhāḥ ।
apaḥ kanakakumbhēṣu nidhāya vimalāśśubhāḥ ॥ 33 ॥

śubhairvṛṣabhaśṛṅgaiścha kalaśaiśchāpi kāñchanaiḥ ।
śāstradṛṣṭēna vidhinā maharṣivihitēna cha ॥ 34 ॥

gajō gavākṣō gavayaśśarabhō gandhamādanaḥ ।
maindaścha dvividaśchaiva hanumānjāmbavānnalaḥ ॥ 35 ॥

abhyaṣiñchanta sugrīvaṃ prasannēna sugandhinā ।
salilēna sahasrākṣaṃ vasavō vāsavaṃ yathā ॥ 36 ॥

abhiṣiktē tu sugrīvē sarvē vānarapuṅgavāḥ ।
prachukruśurmahātmānō hṛṣṭā statra sahasraśaḥ ॥ 37 ॥

rāmasya tu vachaḥ kurvansugrīvō haripuṅgavaḥ ।
aṅgadaṃ sampariṣvajya yauvarājyē'bhyaṣēchayat ॥ 38 ॥

aṅgadē chābhiṣiktē tu sānukrōśāḥ plavaṅgamāḥ ।
sādhu sādhviti sugrīvaṃ mahātmānō'bhyapūjayan ॥ 39 ॥

rāmaṃ chaiva mahātmānaṃ lakṣmaṇaṃ cha punaḥ punaḥ ।
prītāścha tuṣṭuvussarvē tādṛśē tatra vartitē ॥ 40 ॥

hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā patākādhvajaśōbhitā ।
babhūva nagarī ramyā kiṣkindhā girigahvarē ॥ 41 ॥

nivēdya rāmāya tadā mahātmanē mahābhiṣēkaṃ kapivāhinīpatiḥ ।
rumāṃ cha bhāryaṃ pratilabhya vīryavā navāpa rājyaṃ tridaśādhipō yathā ॥ 42 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē ṣaḍviṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: