śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē kiṣkindhākāṇḍam ।
atha ṣaḍviṃśassargaḥ ।
tataśśōkābhisantaptaṃ sugrīvaṃ klinnavāsasam ।
śākhāmṛgamahāmātrāḥ parivāryōpatasthirē ॥ 1 ॥
abhigamya mahābāhuṃ rāmamakliṣṭakāriṇam ।
sthitāḥ prāñjalayassarvē pitāmahamivarṣayaḥ ॥ 2 ॥
tataḥ kāñchanaśailābha staruṇārkanibhānanaḥ ।
abravītprāñjalirvākyaṃ hanūmānmārutātmajaḥ ॥ 3 ॥
bhavatprasādātsugrīvaḥ pitṛpaitāmahaṃ mahat ।
vānarāṇāṃ suduṣprāpaṃ prāptō rājyamidaṃ prabhō ॥ 4 ॥
bhavatā samanujñātaḥ praviśya nagaraṃ śubham ॥ 5 ॥
saṃvidhāsyati kāryāṇi sarvāṇi sasuhṛjjanaḥ ।
snātō'yaṃ vividhairgandhairauṣadhaiścha yathāvidhi ॥ 6 ॥
archayiṣyati ratnaiścha mālyaiścha tvāṃ viśēṣataḥ ।
imāṃ giriguhāṃ ramyāmabhigantumitō'rhasi ॥ 7 ॥
kuruṣva svāmisambandhaṃ vānarānsampraharṣaya ।
ēvamuktō hanumatā rāghavaḥ paravīrahā ॥ 8 ॥
pratyuvācha hanūmantaṃ buddhimānvākyakōvidaḥ ।
chaturdaśa samāssaumya grāmaṃ vā yadi vā puram ॥ 9 ॥
na pravēkṣyāmi hanumanpiturnirdēśapālakaḥ ।
susamṛddhāṃ guhāṃ ramyāṃ sugrīvō vānararṣabhaḥ ॥ 10 ॥
praviṣṭō vidhivadvīraḥ kṣipraṃ rājyē'bhiṣichyatām ।
ēvamuktvā hanūmantaṃ rāmassugrīvamabravīt ॥ 11 ॥
vṛttajñō vṛttasampannamudārabalavikramam ।
imamapyaṅgadaṃ vīra yauvarājyē'bhiṣēchaya ॥ 12 ॥
jyēṣṭhasya sa sutō jyēṣṭhassadṛśō vikramēṇa tē ।
aṅgadō'yamadīnātmā yauvarājyasya bhājanam ॥ 13 ॥
pūrvō'yaṃ vārṣikō māsaḥ śrāvaṇassalilāgamaḥ ।
pravṛttāssaumya chatvārō māsā vārṣikasajñikāḥ ॥ 14 ॥
nāyamudyōgasamayaḥ praviśa tvaṃ purīṃ śubhām ।
asminvatsyāmyahaṃ saumya parvatē saha lakṣmaṇaḥ ॥ 15 ॥
iyaṃ giriguhā ramyā viśālā yuktamārutā ।
prabhūtasalilā saumya prabhūtakamalōtpalā ॥ 16 ॥
kārtikē samanuprāptē tvaṃ rāvaṇavadhē yata ।
ēṣa nassamayassaumya praviśa tvaṃ svamālayam ॥ 17 ॥
abhiṣiktasva rājyē cha suhṛdassampraharṣaya ।
iti rāmābhyanujñātassugrīvō vānarādhipaḥ ॥ 18 ॥
pravivēśa purīṃ ramyāṃ kiṣkindhāṃ vālipālitām ।
taṃ vānarasahasrāṇi praviṣṭaṃ vānarēśvaram ॥ 19 ॥
abhivādya praviṣṭāni sarvataḥ paryavārayan ।
tataḥ prakṛtayassarvā dṛṣṭvā harigaṇēśvaram ॥ 20 ॥
praṇamya mūrdhnā patitā vasudhāyāṃ samāhitāḥ ।
sugrīvaḥ prakṛtīssarvāssambhāṣyōtthāpya vīryavān ॥ 21 ॥
bhrāturantaḥpuraṃ saumyaṃ pravivēśa mahābalaḥ ।
praviśya tvabhiniṣkrāntaṃ sugrīvaṃ plavagēśvaram ॥ 22 ॥
abhyaṣiñchanta suhṛdassahasrākṣamivāmarāḥ ।
tasya pāṇḍuramājahruśChatraṃ hēmapariṣkṛtam ॥ 23 ॥
śuklē cha vālavyajanē hēmadaṇḍē yaśaskarē ।
tathā sarvāṇi ratnāni sarvabījauṣadhīrapi ॥ 24 ॥
sakṣīrāṇāṃ cha vṛkṣāṇāṃ prarōhānkusumāni cha ।
śuklāni chaiva vastrāṇi śvētaṃ chaivānulēpanam ॥ 25 ॥
sugandhīni cha mālyāni sthalajānyambujāni cha ।
chandanāni cha divyāni gandhāṃścha vividhānbahūn ॥ 26 ॥
akṣataṃ jātarūpaṃ cha priyaṅgumadhusarpiṣī ।
dadhi charma cha vaiyāghraṃ vārāhī chāpyupānahau ॥ 27 ॥
samālambhanamādāya rōchanāṃ samanaśśilām ।
āgmustatra muditā varāḥ kanyāstu ṣōḍaśa ॥ 28 ॥
tatastē vānaraśrēṣṭhaṃ yathākālaṃ yathāvidhi ।
ratnairvastraiścha bhakṣyaiścha tōṣayitvā dvijarṣabhān ॥ 29 ॥
tataḥ kuśaparistīrṇaṃ samiddhaṃ jātavēdasam ।
mantrapūtēna haviṣā hutvā mantravidō janāḥ ॥ 30 ॥
tatō hēmapratiṣṭhānē varāstaraṇasaṃvṛtē ।
prāsādaśikharē ramyē chitramālyōpaśōbhitē ॥ 31 ॥
prāṅmukhaṃ vividhairmantraiḥ sthāpayitvā varāsanē ।
nadīnadēbhyassaṃhṛtya tīrthēbhyaścha samantataḥ ॥ 32 ॥
āhṛtya cha samudrēbhyassarvēbhyō vānararṣabhāḥ ।
apaḥ kanakakumbhēṣu nidhāya vimalāśśubhāḥ ॥ 33 ॥
śubhairvṛṣabhaśṛṅgaiścha kalaśaiśchāpi kāñchanaiḥ ।
śāstradṛṣṭēna vidhinā maharṣivihitēna cha ॥ 34 ॥
gajō gavākṣō gavayaśśarabhō gandhamādanaḥ ।
maindaścha dvividaśchaiva hanumānjāmbavānnalaḥ ॥ 35 ॥
abhyaṣiñchanta sugrīvaṃ prasannēna sugandhinā ।
salilēna sahasrākṣaṃ vasavō vāsavaṃ yathā ॥ 36 ॥
abhiṣiktē tu sugrīvē sarvē vānarapuṅgavāḥ ।
prachukruśurmahātmānō hṛṣṭā statra sahasraśaḥ ॥ 37 ॥
rāmasya tu vachaḥ kurvansugrīvō haripuṅgavaḥ ।
aṅgadaṃ sampariṣvajya yauvarājyē'bhyaṣēchayat ॥ 38 ॥
aṅgadē chābhiṣiktē tu sānukrōśāḥ plavaṅgamāḥ ।
sādhu sādhviti sugrīvaṃ mahātmānō'bhyapūjayan ॥ 39 ॥
rāmaṃ chaiva mahātmānaṃ lakṣmaṇaṃ cha punaḥ punaḥ ।
prītāścha tuṣṭuvussarvē tādṛśē tatra vartitē ॥ 40 ॥
hṛṣṭapuṣṭajanākīrṇā patākādhvajaśōbhitā ।
babhūva nagarī ramyā kiṣkindhā girigahvarē ॥ 41 ॥
nivēdya rāmāya tadā mahātmanē mahābhiṣēkaṃ kapivāhinīpatiḥ ।
rumāṃ cha bhāryaṃ pratilabhya vīryavā navāpa rājyaṃ tridaśādhipō yathā ॥ 42 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē kiṣkindhākāṇḍē ṣaḍviṃśassargaḥ ॥