View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 3.42 Aranya Kanda - Sarga 42

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē araṇyakāṇḍam ।
atha dvichatvāriṃśassargaḥ ।

ēvamuktvā tu vachanaṃ mārīchō rāvaṇaṃ tataḥ ।
gachChāvētyabravīddīnō bhayādrātriñcharaprabhōḥ ॥ 1 ॥

dṛṣṭaśchāhaṃ punastēna śarachāpāsidhāriṇā ।
madvadhōdyataśastrē'ṇa vinaṣṭaṃ jīvitaṃ cha mē ॥ 2 ॥

na hi rāmaṃ parākramya jīvanpratinivartatē ।
vartatē pratirūpō'sau yamadaṇḍahatasya tē ॥ 3 ॥

kiṃ nu śakyaṃ mayā kartumēvaṃ tvayi durātmani ।
ēṣa gachChāmyahaṃ tāta svasti tē'stu niśāchara ॥ 4 ॥

prahṛṣṭastvabhavattēna vachanēna sa rāvaṇaḥ ।
pariṣvajya susaṃśliṣṭamidaṃ vachanamabravīt ॥ 5 ॥

ētachChauṇḍīryayuktaṃ tē machChandavaśavartinaḥ ।
idānīmasi mārīchaḥ pūrvamanyō niśācharaḥ ॥ 6 ॥

āruhyatāmayaṃ śīghraṃ rathō ratnavibhūṣitaḥ ।
mayā saha tathā yuktaḥ piśāchavadanaiḥ kharaiḥ ॥ 7 ॥

pralōbhayitvā vaidēhīṃ yathēṣṭaṃ gantumarhasi ।
tāṃ śūnyē prasabhaṃ sītāmānayiṣyāmi maithilīm ॥ 8 ॥

tatō rāvaṇamārīchau vimānamiva taṃ ratham ।
āruhya yayatuśśīghraṃ tasmādāśramamaṇḍalāt ॥ 9 ॥

tathaiva tatra paśyantau pattanāni vanāni cha ।
gīrīṃścha saritassarvā rāṣṭrāṇi nagarāṇi cha ॥ 10 ॥

samētya daṇḍakāraṇyaṃ rāghavasyāśramaṃ tataḥ ।
dadarśa saha mārīchō rāvaṇō rākṣasādhipaḥ ॥ 11 ॥

avatīrya rathāttasmāttataḥ kāñchanabhūṣaṇāt ।
hastē gṛhītvā mārīchaṃ rāvaṇō vākyamabravīt ॥ 12 ॥

ētadāśramapadaṃ dṛśyatē kadalīvṛtam ।
kriyatāṃ tatsakhē śīghraṃ yadarthaṃ vayamāgatāḥ ॥ 13 ॥

sa rāvaṇavachaśśrutvā mārīchō rākṣasastadā ।
mṛgō bhūtvā'śramadvāri rāmasya vichachāra ha ॥ 14 ॥

sa tu tadrūpamāsthāya mahadadbhutadarśanam ।
maṇipravaraśṛṅgāgrassitāsitamukhākṛtiḥ ॥ 15 ॥

raktapadmōtpalamukha indranīlōtpalaśravāḥ ।
kiñchidabhyunnatagrīva indranīladalādharaḥ ॥ 16 ॥

kundēnduvajrasaṅkāśamudaraṃ chāsya bhāsvaram ।
madhūkanibhapārśvaścha padmakiñjalkasannibhaḥ ॥ 17 ॥

vaiḍūryasaṅkāśakhurastanujaṅghassusaṃhataḥ ।
indrāyudhasavarṇēna puchChēnōrdhvaṃ virājatā ॥ 18 ॥

manōharassnigdhavarṇō ratnairnānāvidhairvṛtaḥ ।
kṣaṇēna rākṣasō jātō mṛgaḥ paramaśōbhanaḥ ॥ 19 ॥

vanaṃ prajvalayanramyaṃ rāmāśramapadaṃ cha tat ।
manōharaṃ darśanīyaṃ rūpaṃ kṛtvā sa rākṣasaḥ ॥ 20 ॥

pralōbhanārthaṃ vaidēhyā nānādhātuvichitritam ।
vicharangachChatē tasmāchChādvalāni samantataḥ ॥ 21 ॥

rūpyairbinduśataiśchitrō bhūtvā sa priyadarśanaḥ ।
viṭapīnāṃ kisalayānbhaṅtkvā'danvichachāra ha ॥ 22 ॥

kadalīgṛhakaṃ gatvā karṇikārānitastataḥ ।
samāśrayanmandagatissītāsandarśanaṃ tathā ॥ 23 ॥

rājīvachitrapṛṣṭhassa virarāja mahāmṛgaḥ ।
rāmāśramapadābhyāśē vichachāra yathāsukham ॥ 24 ॥

punargatvā nivṛttaścha vichachāra mṛgōttamaḥ ।
gatvā muhūrtaṃ tvarayā punaḥ pratinivartatē ॥ 25 ॥

vikrīḍaṃścha kvachidbhūmau punarēva niṣīdati ।
āśramadvāramāgamya mṛgayūthāni gachChati ॥ 26 ॥

mṛgayūthairanugataḥ punarēva nivartatē ।
sītādarśanamākāṅkṣanrākṣasō mṛgatāṃ gataḥ ॥ 27 ॥

paribhramati chitrāṇi maṇḍalāni viniṣpatan ।
samudvīkṣya cha tē sarvē mṛgā hyanyē vanēcharāḥ ॥ 28 ॥

upāgamya samāghrāya vidravanti diśō daśa ।
rākṣasassō'pi tānvanyānmṛgānmṛgavadhē rataḥ ॥ 29 ॥

prachChādanārthaṃ bhāvasya na bhakṣayati saṃspṛśan ।
tasminnēva tataḥ kālē vaidēhī śubhalōchanā ॥ 30 ॥

kusumāvachayavyagrā pādapānabhyavartata ।
karṇikārānaśōkāṃścha chūtāṃścha madirēkṣaṇā ॥ 31 ॥

kusumānyavachinvantī chachāra ruchirānanā ।
anarhā'raṇyavāsasya sā taṃ ratnamayaṃ mṛgam ॥ 32 ॥

muktāmaṇi vichitrāṅgaṃ dadarśa paramāṅganā ।
sā taṃ ruchiradantōṣṭhī rūpyadhātutanūruham ॥ 33 ॥

vismayōtphullanayanā sasnēhaṃ samudaikṣata ।
sa cha tāṃ rāmadayitāṃ paśyanmāyāmayō mṛgaḥ ॥ 34 ॥

vichachāra punaśchitraṃ dīpayanniva tadvanam ।
adṛṣṭapūrvaṃ taṃ dṛṣṭvā nānāratnamayaṃ mṛgam ॥ 35 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē araṇyakāṇḍē dvichatvāriṃśassargaḥ ॥




Browse Related Categories: