ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷୋଡଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋ ନାରାୟଣୋ ଦେଵୋ ନିୟୁକ୍ତସ୍ସୁରସତ୍ତମୈଃ ।
ଜାନନ୍ନପି ସୁରାନେଵଂ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଉପାୟଃ କୋ ଵଧେ ତସ୍ୟ ରାଵଣସ୍ୟ ଦୁରାତ୍ମନଃ ।
ୟମହଂ ତଂ ସମାସ୍ଥାୟ ନିହନ୍ୟାମୃଷିକଂଟକମ୍ ॥ 2 ॥
ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ସୁରାସ୍ସର୍ଵେ ପ୍ରତ୍ୟୂଚୁର୍ଵିଷ୍ଣୁମଵ୍ୟୟମ୍ ।
ମାନୁଷୀଂ ତନୁମାସ୍ଥାୟ ରାଵଣଂ ଜହି ସଂୟୁଗେ ॥ 3 ॥
ସ ହି ତେପେ ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ଦୀର୍ଘକାଲମରିଂଦମ ।
ୟେନ ତୁଷ୍ଟୋଽଭଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୃଲ୍ଲୋକପୂର୍ଵଜଃ ॥ 4 ॥
ସଂତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରଦଦୌ ତସ୍ମୈ ରାକ୍ଷସାୟ ଵରଂ ପ୍ରଭୁଃ ।
04 ନାନାଵିଧେଭ୍ୟୋ ଭୂତେଭ୍ୟୋ ଭୟଂ ନାନ୍ୟତ୍ର ମାନୁଷାତ୍ ॥ 5 ॥
ଅଵଜ୍ଞାତାଃ ପୁରା ତେନ ଵରଦାନେ ହି ମାନଵାଃ ।
105 ଏଵଂ ପିତାମହାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵରଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ସ ଦର୍ପିତଃ ॥ 6 ॥
ଉତ୍ସାଦୟତି ଲୋକାଂତ୍ରୀନ୍ ସ୍ତ୍ରିୟଶ୍ଚାପ୍ୟପକର୍ଷତି ।
ତସ୍ମାତ୍ତସ୍ୟ ଵଧୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ମାନୁଷେଭ୍ୟଃ ପରଂତପ ॥ 7 ॥
ଇତ୍ୟେତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୁରାଣାଂ ଵିଷ୍ଣୁରାତ୍ମଵାନ୍ ।
ପିତରଂ ରୋଚୟାମାସ ତଦା ଦଶରଥଂ ନୃପମ୍ ॥ 8 ॥
ସ ଚାପ୍ୟପୁତ୍ରୋ ନୃପତିସ୍ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ମହାଦ୍ୟୁତିଃ ।
ଅୟଜତ୍ପୁତ୍ରିୟାମିଷ୍ଟିଂ ପୁତ୍ରେପ୍ସୁରରିସୂଦନଃ ॥ 9 ॥
ସ କୃତ୍ଵା ନିଶ୍ଚୟଂ ଵିଷ୍ଣୁରାମଂତ୍ର୍ୟ ଚ ପିତାମହମ୍ ।
ଅଂତର୍ଧାନଂ ଗତୋ ଦେଵୈଃ ପୂଜ୍ୟମାନୋ ମହର୍ଷିଭିଃ ॥ 10 ॥
ତୋ ଵୈ ୟଜମାନସ୍ୟ ପାଵକାଦତୁଲପ୍ରଭମ୍ ।
ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତଂ ମହଦ୍ଭୂତଂ ମହାଵୀର୍ୟଂ ମହାବଲମ୍ ॥ 11 ॥
କୃଷ୍ଣଂ ରକ୍ତାଂବରଧରଂ ରକ୍ତାସ୍ୟଂ ଦୁଂଦୁଭିସ୍ଵନମ୍ ।
ସ୍ନିଗ୍ଧହର୍ୟକ୍ଷତନୁଜଶ୍ମଶ୍ରୁପ୍ରଵରମୂର୍ଧଜମ୍ ॥ 12 ॥
ଶୁଭଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ଦିଵ୍ୟାଭରଣଭୂଷିତମ୍ ।
ଶୈଲଶୃଂଗସମୁତ୍ସେଥଂ ଦୃପ୍ତଶାର୍ଦୂଲଵିକ୍ରମମ୍ ॥ 13 ॥
ଦିଵାକରସମାକାରଂ ଦୀପ୍ତାନଲଶିଖୋପମମ୍ ।
ତପ୍ତଜାଂବୂନଦମୟୀଂ ରାଜତାଂତପରିଚ୍ଛଦାମ୍ ॥ 14 ॥
ଦିଵ୍ୟପାୟସସଂପୂର୍ଣାଂ ପାତ୍ରୀଂ ପତ୍ନୀମିଵ ପ୍ରିୟାମ୍ ।
ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ଵିପୁଲାଂ ଦୋର୍ଭ୍ୟାଂ ସ୍ଵୟଂ ମାୟାମୟୀମିଵ ॥ 15 ॥
ସମଵେକ୍ଷ୍ୟାବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ୟମିଦଂ ଦଶରଥଂ ନୃପମ୍ ।
ପ୍ରାଜାପତ୍ୟଂ ନରଂ ଵିଦ୍ଧି ମାମିହାଭ୍ୟାଗତଂ ନୃପ ॥ 16 ॥
ତତଃ ପରଂ ତଦା ରାଜା ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ କୃତାଂଜଲିଃ ।
ଭଗଵନ୍ ସ୍ଵାଗତଂ ତେଽସ୍ତୁ କିମହଂ କରଵାଣି ତେ ॥ 17 ॥
ଅଥୋ ପୁନରିଦଂ ଵାକ୍ୟଂ ପ୍ରାଜାପତ୍ୟୋ ନରୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ରାଜନ୍ନର୍ଚୟତା ଦେଵାନଦ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତମିଦଂ ତ୍ଵୟା ॥ 18 ॥
ଇଦଂ ତୁ ନୃପଶାର୍ଦୂଲ ପାୟସଂ ଦେଵନିର୍ମିତମ୍ ।
ପ୍ରଜାକରଂ ଗୃହାଣ ତ୍ଵଂ ଧନ୍ୟମାରୋଗ୍ୟଵର୍ଧନମ୍ ॥ 19 ॥
ଭାର୍ୟାଣାମନୁରୂପାଣାମଶ୍ନୀତେତି ପ୍ରୟଚ୍ଛ ଵୈ ।
ତାସୁ ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସେ ପୁତ୍ରାନ୍ୟଦର୍ଥଂ ୟଜସେ ନୃପ ॥ 20 ॥
ତଥେତି ନୃପତିଃ ପ୍ରୀତଶ୍ଶିରସା ପ୍ରତିଗୃହ୍ୟତାମ୍ ।
ପାତ୍ରୀଂ ଦେଵାନ୍ନସଂପୂର୍ଣାଂ ଦେଵଦତ୍ତାଂ ହିରଣ୍ମୟୀମ୍ ॥ 21 ॥
ଅଭିଵାଦ୍ୟ ଚ ତଦ୍ଭୂତମଦ୍ଭୁତଂ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନମ୍ ।
ମୁଦା ପରମୟା ୟୁକ୍ତଶ୍ଚକାରାଭିପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 22 ॥
ତତୋ ଦଶରଥଃ ପ୍ରାପ୍ୟ ପାୟସଂ ଦେଵନିର୍ମିତମ୍ ।
ବଭୂଵ ପରମପ୍ରୀତଃ ପ୍ରାପ୍ୟ ଵିତ୍ତମିଵାଧନଃ ॥ 23 ॥
ତତସ୍ତଦଦ୍ଭୁତପ୍ରଖ୍ୟଂ ଭୂତଂ ପରମଭାସ୍ଵରମ୍ ।
ସଂଵର୍ତୟିତ୍ଵା ତତ୍କର୍ମ ତତ୍ରୈଵାଂତରଧୀୟତ ॥ 24 ॥
ହର୍ଷରଶ୍ମିଭିରୁଦ୍ୟୋତଂ ତସ୍ୟାଂତଃପୁରମାବଭୌ ।
ଶାରଦସ୍ୟାଭିରାମସ୍ୟ ଚଂଦ୍ରସ୍ୟେଵ ନଭୋଂଽଶୁଭିଃ ॥ 25 ॥
ସୋଽଂତଃପୁରଂ ପ୍ରଵିଶ୍ୟୈଵ କୌସଲ୍ୟାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ପାୟସଂ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ପୁତ୍ରୀୟଂ ତ୍ଵିଦମାତ୍ମନଃ ॥ 26 ॥
କୌସଲ୍ୟାୟୈ ନରପତିଃ ପାୟସାର୍ଧଂ ଦଦୌ ତଦା ।
ଅର୍ଧାଦର୍ଧଂ ଦଦୌ ଚାପି ସୁମିତ୍ରାୟୈ ନରାଧିପଃ ॥ 27 ॥
କୈକେୟ୍ୟୈ ଚାଵଶିଷ୍ଟାର୍ଧଂ ଦଦୌ ପୁତ୍ରାର୍ଥକାରଣାତ୍ ।
ପ୍ରଦଦୌ ଚାଵଶିଷ୍ଟାର୍ଧଂ ପାୟସସ୍ୟାମୃତୋପମମ୍ ॥ 28 ॥
ଅନୁଚିଂତ୍ୟ ସୁମିତ୍ରାୟୈ ପୁନରେଵ ମହୀପତିଃ ।
ଏଵଂ ତାସାଂ ଦଦୌ ରାଜା ଭାର୍ୟାଣାଂ ପାୟସଂ ପୃଥକ୍ ॥ 29 ॥
ତାସ୍ତ୍ଵେତତ୍ପାୟସଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ନରେଂଦ୍ରସ୍ୟୋତ୍ତମାସ୍ସ୍ତ୍ରୟଃ ।
ସମ୍ମାନଂ ମେନିରେ ସର୍ଵାଂଃ ପ୍ରହର୍ଷୋଦିତଚେତସଃ ॥ 30 ॥
ତତସ୍ତୁ ତାଃ ପ୍ରାଶ୍ୟ ତଦୁତ୍ତମାସ୍ତ୍ରିୟୋ ମହୀପତେରୁତ୍ତମପାୟସଂ ପୃଥକ୍ ।
ହୁତାଶନାଦିତ୍ୟସମାନତେଜସୋ ଽଚିରେଣ ଗର୍ଭାନ୍ପ୍ରତିପେଦିରେ ତଦା ॥ 31 ॥
ତତସ୍ତୁ ରାଜା ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ୟ ତାଃ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ପ୍ରରୂଢଗର୍ଭାଃ ପ୍ରତିଲବ୍ଧମାନସଃ ।
ବଭୂଵ ହୃଷ୍ଟସ୍ତ୍ରିଦିଵେ ୟଥା ହରିଃ ସୁରେଂଦ୍ରସିଦ୍ଧର୍ଷିଗଣାଭିପୂଜିତଃ ॥ 32 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ଷୋଡଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
