ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଏଵମାଧର୍ଷିତଶ୍ଶୂରଶ୍ଶୂର୍ପଣଖ୍ୟା ଖରସ୍ତତଃ ।
ଉଵାଚ ରକ୍ଷସାଂ ମଧ୍ୟେ ଖରଃ ଖରତରଂ ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ତଵାଵମାନପ୍ରଭଵଃ କ୍ରୋଧୋଽୟମତୁଲୋ ମମ ।
ନ ଶକ୍ୟତେ ଧାରୟିତୁଂ ଲଵଣାଂଭ ଇଵୋଲ୍ବଣମ୍ ॥ 2 ॥
ନ ରାମଂ ଗଣୟେ ଵୀର୍ୟାନ୍ମାନୁଷଂ କ୍ଷୀଣଜୀଵିତମ୍ ।
ଆତ୍ମଦୁଶ୍ଚରିତୈଃ ପ୍ରାଣାନ୍ହତୋୟୋଽଦ୍ୟ ଵିମୋକ୍ଷ୍ୟତେ ॥ 3 ॥
ବାଷ୍ପସ୍ସଂହ୍ରିୟତାମେଷ ସଂଭ୍ରମଶ୍ଚ ଵିମୁଚ୍ୟତାମ୍ ।
ଅହଂ ରାମଂ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ନୟାମି ୟମସାଦନମ୍ ॥ 4 ॥
ପରଶ୍ଵଥହତସ୍ୟାଦ୍ୟ ମଂଦପ୍ରାଣସ୍ୟ ସଂୟୁଗେ ।
ରାମସ୍ୟ ରୁଧିରଂ ରକ୍ତମୁଷ୍ଣଂ ପାସ୍ୟସି ରାକ୍ଷସି ॥ 5 ॥
ସା ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଖରସ୍ୟ ଵଦନାଚ୍ଚ୍ୟୁତମ୍ ।
ପ୍ରଶଶଂସ ପୁନର୍ମୌର୍ଖ୍ୟାଦ୍ଭ୍ରାତରଂ ରକ୍ଷସାଂ ଵରମ୍ ॥ 6 ॥
ତୟା ପରୁଷିତଃ ପୂର୍ଵଂ ପୁନରେଵ ପ୍ରଶଂସିତଃ ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଦୂଷଣଂ ନାମ ଖରସ୍ସେନାପତିଂ ତଦା ॥ 7 ॥
ଚତୁର୍ଦଶ ସହସ୍ରାଣି ମମ ଚିତ୍ତାନୁଵର୍ତିନାମ୍ ।
ରକ୍ଷସାଂ ଭୀମଵେଗାନାଂ ସମରେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନାମ୍ ॥ 8 ॥
ନୀଲଜୀମୂତଵର୍ଣାନାଂ ଘୋରାଣାଂ କ୍ରୂରକର୍ମଣାମ୍ ।
ଲୋକହିଂସାଵିହାରାଣାଂ ବଲିନାମୁଗ୍ରତେଜସାମ୍ ॥ 9 ॥
ତେଷାଂ ଶାର୍ଦୂଲଦର୍ପାଣାଂ ମହାସ୍ୟାନାଂ ମହୌଜସାମ୍ ।
ସର୍ଵୋଦ୍ୟୋଗ ମୁଦୀର୍ଣାନାଂ ରକ୍ଷସାଂ ସୌମ୍ୟ କାରୟ ॥ 10 ॥
ଉପସ୍ଥାପୟ ମେ କ୍ଷିପ୍ରଂ ରଥଂ ସୌମ୍ୟ ଧନୂଂଷି ଚ ।
ଶରାଂଶ୍ଚିତ୍ରାଂଶ୍ଚ ଖଂଗାଂଶ୍ଚ ଶକ୍ତୀଶ୍ଚ ଵିଵିଧାଶ୍ଶିତାଃ ॥ 11 ॥
ଅଗ୍ରେ ନିର୍ୟାତୁମିଚ୍ଛାମି ପୌଲସ୍ତ୍ୟାନାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ।
ଵଧାର୍ଥଂ ଦୁର୍ଵିନୀତସ୍ୟ ରାମସ୍ୟ ରଣକୋଵିଦଃ ॥ 12 ॥
ଇତି ତସ୍ୟ ବ୍ରୁଵାଣସ୍ୟ ସୂର୍ୟଵର୍ଣଂ ମହାରଥମ୍ ।
ସଦଶ୍ଵୈଶ୍ଶବଲୈର୍ୟୁକ୍ତମାଚଚକ୍ଷେଽଥ ଦୂଷଣଃ ॥ 13 ॥
ତଂ ମେରୁଶିଖରାକାରଂ ତପ୍ତକାଂଚନଭୂଷଣମ୍ ।
ହେମଚକ୍ରମସଂବାଧଂ ଵୈଦୂର୍ୟମୟକୂବରମ୍ ॥ 14 ॥
ମତ୍ସ୍ୟୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ଦ୍ରୁମୈଶ୍ଶୈଲୈଶ୍ଚଂଦ୍ରସୂର୍ୟୈଶ୍ଚ କାଂଚନୈଃ ।
ମଂଗଲୈଃ ପକ୍ଷିସଂଘୈଶ୍ଚ ତାରାଭିରଭିସଂଵୃତମ୍ ॥ 15 ॥
ଧ୍ଵଜନିସ୍ତ୍ରିଂଶସଂପନ୍ନଂ କିଂକିଣୀକଵିରାଜିତମ୍ ।
ସଦଶ୍ଵୟୁକ୍ତଂ ସୋଽମର୍ଷାଦାରୁରୋହ ଖରୋ ରଥମ୍ ॥ 16 ॥
ନିଶାମ୍ୟ ତୁ ରଥସ୍ଥଂ ତଂ ରାକ୍ଷସା ଭୀମଵିକ୍ରମାଃ ।
ତସ୍ଥୁସ୍ସଂପରିଵାର୍ୟୈନଂ ଦୂଷଣଂ ଚ ମହାବଲମ୍ ॥ 17 ॥
ଖରସ୍ତୁ ତାନ୍ମହେଷ୍ଵାସାନ୍ଘୋରଵର୍ମାୟୁଧଧ୍ଵଜାନ୍ ।
ନିର୍ୟାତେତ୍ୟବ୍ରଵୀଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରଥସ୍ଥସ୍ସର୍ଵରାକ୍ଷସାନ୍ ॥ 18 ॥
ତତସ୍ତଦ୍ ରାକ୍ଷସଂ ସୈନ୍ୟଂ ଘୋରଚର୍ମାୟୁଧଧ୍ଵଜମ୍ ।
ନିର୍ଜଗାମ ଜନସ୍ଥାନାନ୍ମହାନାଦଂ ମହାଜଵମ୍ ॥ 19 ॥
ମୁଦ୍ଗରୈଃ ପଟ୍ଟିସୈଶ୍ଶୂଲୈସ୍ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣୈଶ୍ଚ ପରଶ୍ଵଧୈଃ ।
ଖଂଗୈଶ୍ଚକ୍ରୈଶ୍ଚ ହସ୍ତସ୍ଥୈର୍ଭ୍ରାଜମାନୈଶ୍ଚ ତୋମରୈଃ ॥ 20 ॥
ଶକ୍ତିଭିଃ ପରିଘୈର୍ଘୋରୈରତିମାତ୍ରୈଶ୍ଚ କାର୍ମୁକୈଃ ।
ଗଦାସିମୁସଲୈର୍ଵଜ୍ରୈର୍ଗୃହୀତୈର୍ଭୀମଦର୍ଶନୈଃ ॥ 21 ॥
ରାକ୍ଷସାନାଂ ସୁଘୋରାଣାଂ ସହସ୍ରାଣି ଚତୁର୍ଦଶ ।
ନିର୍ୟାତାନି ଜନସ୍ଥାନାତ୍ଖରଚିତ୍ତାନୁଵର୍ତିନାମ୍ ॥ 22 ॥
ତାଂସ୍ତ୍ଵଭିଦ୍ରଵତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସାନ୍ ଭୀମଵିକ୍ରମାନ୍ ।
ଖରସ୍ୟାପି ରଥଃ କିଂଚିଜ୍ଜଗାମ ତଦନଂତରମ୍ ॥ 23 ॥
ତତସ୍ତାଂଛବଲାନଶ୍ଵାସ୍ତପ୍ତକାଂଚନଭୂଷିତାନ୍ ।
ଖରସ୍ୟ ମତିମାଜ୍ଞାୟ ସାରଥିସ୍ସମଚୋଦୟତ୍ ॥ 24 ॥
ସ ଚୋଦିତୋ ରଥଶ୍ଶୀଘ୍ରଂ ଖରସ୍ୟ ରିପୁଘାତିନଃ ।
ଶବ୍ଦେନାପୂରୟାମାସ ଦିଶଶ୍ଚ ପ୍ରଦିଶସ୍ତଦା ॥ 25 ॥
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧମନ୍ୟୁସ୍ତୁ ଖରଃ ଖରସ୍ଵନୋ ରିପୋର୍ଵଧାର୍ଥଂ ତ୍ଵରିତୋ ୟଥାଂତକଃ ।
ଅଚୂଚୁଦତ୍ସାରଥିମୁନ୍ନଦନ୍ଘନଂ ମହାବଲୋ ମେଘ ଇଵାଶ୍ମଵର୍ଷଵାନ୍ ॥ 26 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଦ୍ଵାଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥