ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁଃସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତୌ କବଂଧେନ ତଂ ମାର୍ଗଂ ପଂପାୟା ଦର୍ଶିତଂ ଵନେ ।
ପ୍ରତସ୍ଥତୁର୍ଦିଶଂ ଗୃହ୍ୟ ପ୍ରତୀଚୀଂ ନୃଵରାତ୍ମଜୌ ॥ 1 ॥
ତୌ ଶୈଲେଷ୍ଵାଚିତାନେକାନ୍ କ୍ଷୌଦ୍ରକଲ୍ପଫଲାଂଦ୍ରୁମାନ୍ ।
ଵୀକ୍ଷଂତୌ ଜଗ୍ମତୁର୍ଧ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ॥ 2 ॥
କୃତ୍ଵା ଚ ଶୈଲପୃଷ୍ଠେ ତୁ ତୌ ଵାସଂ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ପଂପାୟାଃ ପଶ୍ଚିମଂ ତୀରଂ ରାଘଵାଵୁପତସ୍ଥତୁଃ ॥ 3 ॥
ତୌ ପୁଷ୍କରିଣ୍ୟାଃ ପଂପାୟାସ୍ତୀରମାସାଦ୍ୟ ପଶ୍ଚିମମ୍ ।
ଅପଶ୍ୟତାଂ ତତସ୍ତତ୍ର ଶବର୍ୟା ରମ୍ୟମାଶ୍ରମମ୍ ॥ 4 ॥
ତୌ ତମାଶ୍ରମମାସାଦ୍ୟ ଦ୍ରୁମୈର୍ବହୁଭୀରାଵୃତମ୍ ।
ସୁରମ୍ୟମଭିଵୀକ୍ଷଂତୌ ଶବରୀମଭ୍ୟୁପେୟତୁଃ ॥ 5 ॥
ତୌ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦା ସିଦ୍ଧା ସମୁତ୍ଥାୟ କୃତାଂଜଲିଃ ।
ରାମସ୍ୟ ପାଦୌ ଜଗ୍ରାହ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ଚ ଧୀମତଃ ॥ 6 ॥
ପାଦ୍ୟମାଚମନୀୟଂ ଚ ସର୍ଵଂ ପ୍ରାଦାଦ୍ୟଥାଵିଧି ।
ତାମୁଵାଚ ତତୋ ରାମଶ୍ଶ୍ରମଣୀଂ ସଂଶିତଵ୍ରତାମ୍ ॥ 7 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ନିର୍ଜିତା ଵିଘ୍ନାଃ କଚ୍ଚିତ୍ତେ ଵର୍ଧତେ ତପଃ ।
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ନିୟତଃ କ୍ରୋଧ ଆହାରଶ୍ଚ ତପୋଧନେ ॥ 8 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ନିୟମାଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କଚ୍ଚିତ୍ତେ ମନସଃ ସୁଖମ୍ ।
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷା ସଫଲା ଚାରୁଭାଷିଣି ॥ 9 ॥
ରାମେଣ ତାପସୀ ପୃଷ୍ଟା ସା ସିଦ୍ଧା ସିଦ୍ଧସମ୍ମତା ।
ଶଶଂସ ଶବରୀ ଵୃଦ୍ଧା ରାମାୟ ପ୍ରତ୍ୟୁପସ୍ଥିତା ॥ 10 ॥
ଅଦ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତା ତପସ୍ସିଦ୍ଧିସ୍ତଵ ସଂଦର୍ଶନାନ୍ମୟା ।
ଅଦ୍ୟ ମେ ସଫଲଂ ତପ୍ତଂ ଗୁରଵଶ୍ଚ ସୁପୂଜିତାଃ ॥ 11 ॥
ଅଦ୍ୟ ମେ ସଫଲଂ ଜନ୍ମ ସ୍ଵର୍ଗଶ୍ଚୈଵ ଭଵିଷ୍ୟତି ।
ତ୍ଵୟି ଦେଵଵରେ ରାମ ପୂଜିତେ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ॥ 12 ॥
ଚକ୍ଷୁଷା ତଵ ସୌମ୍ୟେନ ପୂତାସ୍ମି ରଘୁନଂଦନ ।
ଗମିଷ୍ୟାମ୍ୟକ୍ଷୟାନ୍ଲୋକାଂସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାଦରିଂଦମ ॥ 13 ॥
ଚିତ୍ରକୂଟଂ ତ୍ଵୟି ପ୍ରାପ୍ତେ ଵିମାନୈରତୁଲପ୍ରଭୈଃ ।
ଇତସ୍ତେ ଦିଵମାରୂଢା ୟାନହଂ ପର୍ୟଚାରିଷମ୍ ॥ 14 ॥
ତୈଶ୍ଚାହମୁକ୍ତା ଧର୍ମଜ୍ଞୈର୍ମହାଭାଗୈର୍ମହର୍ଷିଭିଃ ।
ଆଗମିଷ୍ୟତି ତେ ରାମସ୍ସୁପୁଣ୍ୟମିମମାଶ୍ରମମ୍ ॥ 15 ॥
ସ ତେ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀତଵ୍ୟସ୍ସୌମିତ୍ରିସହିତୋତିଥିଃ ।
ତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵରାନ୍ଲୋକାନକ୍ଷୟାଂସ୍ତ୍ଵଂ ଗମିଷ୍ୟସି ॥ 16 ॥
ମୟା ତୁ ଵିଵିଧଂ ଵନ୍ୟଂ ସଂଚିତଂ ପୁରୁଷର୍ଷଭ ।
ତଵାର୍ଥେ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ର ପଂପାୟାସ୍ତୀରସଂଭଵମ୍ ॥ 17 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ସ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶବର୍ୟା ଶବରୀମିଦମ୍ ।
ରାଘଵଃ ପ୍ରାହ ଵିଜ୍ଞାନେ ତାଂ ନିତ୍ୟମବହିଷ୍କୃତାମ୍ ॥ 18 ॥
ଦନୋସ୍ସକାଶାତ୍ତତ୍ତ୍ଵେନ ପ୍ରଭାଵଂ ତେ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଶ୍ରୁତଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷମିଚ୍ଛାମି ସଂଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ୟଦି ମନ୍ୟସେ ॥ 19 ॥
ଏତତ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ତା ରାମଵକ୍ତ୍ରାଦ୍ଵିନିସ୍ସୃତମ୍ ।
ଶବରୀ ଦର୍ଶୟାମାସ ତାଵୁଭୌ ତଦ୍ଵନଂ ମହତ୍ ॥ 20 ॥
ପଶ୍ୟ ମେଘଘନପ୍ରଖ୍ୟଂ ମୃଗପକ୍ଷିସମାକୁଲମ୍ ।
ମତଂଗଵନମିତ୍ୟେଵ ଵିଶ୍ରୁତଂ ରଘୁନଂଦନ ॥ 21 ॥
ଇହ ତେ ଭାଵିତାତ୍ମାନୋ ଗୁରଵୋ ମେ ମହାଵନେ ।
ଜୁହଵାଂଚକ୍ରିରେ ତୀର୍ଥଂ ମଂତ୍ରଵନ୍ମଂତ୍ରପୂଜିତମ୍ ॥ 22 ॥
ଇୟଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଥ୍ସଲୀ ଵେଦିର୍ୟତ୍ର ତେ ମେ ସୁସତ୍କୃତାଃ ।
ପୁଷ୍ପୋପହାରଂ କୁର୍ଵଂତି ଶ୍ରମାଦୁଦ୍ଵେପିଭିଃ କରୈଃ ॥ 23 ॥
ତେଷାଂ ତପଃପ୍ରଭାଵେଣ ପଶ୍ୟାଦ୍ୟାପି ରଘୂଦ୍ଵହ ।
ଦ୍ୟୋତୟଂତି ଦିଶସ୍ସର୍ଵାଶ୍ଶ୍ରିୟା ଵେଦ୍ୟୋଽତୁଲପ୍ରଭାଃ ॥ 24 ॥
ଅଶକ୍ନୁଵଦ୍ଭିସ୍ତୈର୍ଗଂତୁମୁପଵାସଶ୍ରମାଲସୈଃ ।
ଚିଂତିତେଽଭ୍ୟାଗତାନ୍ପଶ୍ୟ ସହିତାନ୍ସପ୍ତସାଗରାନ୍ ॥ 25 ॥
କୃତାଭିଷେକୈସ୍ତୈର୍ନ୍ୟସ୍ତା ଵଲ୍କଲାଃ ପାଦପେଷ୍ଵିହ ।
ଅଦ୍ୟାପି ନାଵଶୁଷ୍ୟଂତି ପ୍ରଦେଶେ ରଘୁନଂଦନ ॥ 26 ॥
ଦେଵକାର୍ୟାଣି କୁର୍ଵଦ୍ଭିର୍ୟାନୀମାନି କୃତାନି ଵୈ ।
ପୁଷ୍ପୈଃକୁଵଲୟୈସ୍ସାର୍ଧଂ ମ୍ଲାନତ୍ଵଂ ନୋପୟାଂତିଵୈ ॥ 27 ॥
କୃତ୍ସ୍ନଂ ଵନମିଦଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ୟଂ ଚ ଶ୍ରୁତଂ ତ୍ଵୟା ।
ତଦିଚ୍ଛାମ୍ୟଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତା ତ୍ୟକ୍ତୁମେତତ୍କଲେବରମ୍ ॥ 28 ॥
ତେଷାମିଚ୍ଛାମ୍ୟହଂ ଗଂତୁଂ ସମୀପଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍ ।
ମୁନୀନାମାଶ୍ରମୋ ୟେଷାମହଂ ଚ ପରିଚାରିଣୀ ॥ 29 ॥
ଧର୍ମିଷ୍ଠଂ ତୁ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଘଵସ୍ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ଲେଭେ ଆଶ୍ଚର୍ୟମିତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ 30 ॥
ତାମୁଵାଚ ତତୋ ରାମଶ୍ଶ୍ରମଣୀଂ ସଂଶିତଵ୍ରତାମ୍ ।
ଅର୍ଚିତୋଽହଂ ତ୍ଵୟା ଭକ୍ତ୍ୟା ଗଚ୍ଛକାମଂ ୟଥାସୁଖମ୍ ॥ 31 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତା ଜଟିଲା ଵୃଦ୍ଧା ଚୀରକୃଷ୍ଣାଜିନାଂବରା ।
ତସ୍ମିନ୍ମୁହୂର୍ତେ ଶବରୀ ଦେହଂ ଜୀର୍ଣଂ ଜିହାସତୀ ॥ 32 ॥
ଅନୁଜ୍ଞାତା ତୁ ରାମେଣ ହୁତ୍ଵାତ୍ମାନଂ ହୁତାଶନେ ।
ଜ୍ଵଲତ୍ପାଵକସଂକାଶା ସ୍ଵର୍ଗମେଵ ଜଗାମ ସା ॥ 33 ॥
ଦିଵ୍ୟାଭରଣସଂୟୁକ୍ତା ଦିଵ୍ୟମାଲ୍ୟାନୁଲେପନା ।
ଦିଵ୍ୟାଂବରଧରା ତତ୍ର ବଭୂଵ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନା ॥ 34 ॥
ଵିରାଜୟଂତୀ ତଂ ଦେଶଂ ଵିଦ୍ୟୁତ୍ସୌଦାମିନୀ ୟଥା ।
ୟତ୍ର ତେ ସୁକୃତାତ୍ମାନୋ ଵିହରଂତି ମହର୍ଷୟଃ ॥ 35 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଚତୁଃସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥