શ્રીમદ્વાલ્મીકીય રામાયણે બાલકાંડમ્ ।
અથ સપ્તત્રિંશસ્સર્ગઃ ।
તપ્યમાને તપો દેવે દેવાઃ સર્ષિગણાઃ પુરા ।
સેનાપતિમભીપ્સંતઃ પિતામહમુપાગમન્ ॥ 1 ॥
તતોઽબ્રુવન્ સુરાસ્સર્વે ભગવંતં પિતામહમ્ ।
પ્રણિપત્ય સુરાસ્સર્વે સેંદ્રાસ્સાગ્નિપુરોગમાઃ ॥ 2 ॥
યો ન સ્સેનાપતિર્દેવ દત્તો ભગવતા પુરા ।
તપઃ પરમમાસ્થાય તપ્યતે સ્મ સહોમયા ॥ 3 ॥
યદત્રાનંતરં કાર્યં લોકાનાં હિતકામ્યયા ।
સંવિધત્સ્વ વિધાનજ્ઞ ત્વં હિ નઃ પરમા ગતિઃ ॥ 4 ॥
દેવતાનાં વચશ્શ્રુત્વા સર્વલોકપિતામહઃ ।
સાંત્વયન્મધુરૈર્વાક્યૈસ્ત્રિદશાનિદમબ્રવીત્ ॥ 5 ॥
શૈલ પુત્ર્યા યદુક્તં તન્ન પ્રજાસ્યથ પત્નિષુ ।
તસ્યા વચનમક્લિષ્ટં સત્યમેતન્ન સંશયઃ ॥ 6 ॥
ઇયમાકાશગા ગંગા યસ્યાં પુત્રં હુતાશનઃ ।
જનયિષ્યતિ દેવાનાં સેનાપતિમરિંદમમ્ ॥ 7 ॥
જ્યેષ્ઠા શૈલેંદ્રદુહિતા માનયિષ્યતિ તત્સુતમ્ ।
ઉમાયાસ્તદ્બહુમતં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥ 8 ॥
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય કૃતાર્થા રઘુનંદન ।
પ્રણિપત્ય સુરાસ્સર્વે પિતામહમપૂજયન્ ॥ 9 ॥
તે ગત્વા પર્વતં રામ કૈલાસં ધાતુમંડિતમ્ ।
અગ્નિં નિયોજયામાસુઃ પુત્રાર્થં સર્વદેવતાઃ ॥ 10 ॥
દેવકાર્યમિદં દેવ સંવિધત્સ્વ હુતાશન ।
શૈલપુત્ર્યાં મહાતેજો ગંગાયાં તેજ ઉત્સૃજ ॥ 11 ॥
દેવતાનાં પ્રતિજ્ઞાય ગંગામભ્યેત્ય પાવકઃ ।
ગર્ભં ધારય વૈ દેવિ દેવતાનામિદં પ્રિયમ્ ॥ 12 ॥
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા દિવ્યં રૂપમધારયત્ ।
દૃષ્ટ્વા તન્મહિમાનં સ સમંતાદવકીર્યત ॥ 13 ॥
સમંતતસ્તદા દેવીમભ્યષિંચત પાવકઃ ।
સર્વસ્રોતાંસિ પૂર્ણાનિ ગંગાયા રઘુનંદન ॥ 14 ॥
તમુવાચ તતો ગંગા સર્વદેવપુરોહિતમ્ ।
અશક્તા ધારણે દેવ તવ તેજ સ્સમુદ્ધતમ્ ।
દહ્યમાનાગ્નિના તેન સંપ્રવ્યથિતચેતના ॥ 15 ॥
અથાબ્રવીદિદં ગંગાં સર્વદેવહુતાશનઃ ।
ઇહ હૈમવતી પાદે ગર્ભોઽયં સન્નિવેશ્યતામ્ ॥ 16 ॥
શ્રુત્વા ત્વગ્નિવચો ગઙગા તં ગર્ભમતિભાસ્વરમ્ ।
ઉત્સસર્જ મહાતેજ સ્સ્રોતોભ્યો હિ તદાનઘ ॥ 17 ॥
યદસ્યા નિર્ગતં તસ્માત્તપ્તજાંબૂનદપ્રભમ્ ।
કાંચનં ધરણીં પ્રાપ્તં હિરણ્યમમલં શુભમ્ ॥ 18 ॥
તામ્રં કાર્ષ્ણાયસં ચૈવ તૈક્ષ્ણ્યાદેવાભ્યજાયત ॥ 19 ॥
મલં તસ્યાભવત્તત્ર ત્રપુ સીસકમેવ ચ ।
તદેતદ્ધરણીં પ્રાપ્ય નાનાધાતુરવર્ધત ॥ 20 ॥
નિક્ષિપ્તમાત્રે ગર્ભે તુ તેજોભિરભિરંજિતમ્ ।
સર્વં પર્વતસન્નદ્ધં સૌવર્ણમભવદ્વનમ્ ॥ 21 ॥
જાતરૂપમિતિ ખ્યાતં તદા પ્રભૃતિ રાઘવ ।
સુવર્ણં પુરુષવ્યાઘ્ર હુતાશનસમપ્રભમ્ ॥ 22 ॥
તૃણવૃક્ષલતાગુલ્મં સર્વં ભવતિ કાંચનમ્ ।
તં કુમારં તતો જાતં સેંદ્રાસ્સહ મરુદ્ગણાઃ ॥ 23 ॥
ક્ષીરસંભાવનાર્થાય કૃત્તિકાસ્સમયોજન્ ।
તાઃ ક્ષીરં જાતમાત્રસ્ય કૃત્વા સમયમુત્તમમ્ ॥ 24 ॥
દદુઃ પુત્રોઽયમસ્માકં સર્વાસામિતિ નિશ્ચિતાઃ ।
તતસ્તુ દેવતા સ્સર્વાઃ કાર્તિકેય ઇતિ બ્રુવન્ ॥ 25 ॥
પુત્રસ્ત્રૈલોક્યવિખ્યાતો ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ।
4 તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા સ્કન્નં ગર્ભપરિસ્રવે ॥ 26 ॥
સ્નાપયન્ પરયા લક્ષ્મ્યા દીપ્યમાનં યથાનલમ્ ।
સ્કંદ ઇત્યબ્રુવન્ દેવાઃ સ્કન્નં ગર્ભપરિસ્રવાત્ ॥ 27 ॥
કાર્તિકેયં મહાભાગં કાકુત્સ્થ જ્વલનોપમમ્ ।
પ્રાદુર્ભૂતં તતઃ ક્ષીરં કૃત્તિકાનામનુત્તમમ્ ॥ 28 ॥
ષણ્ણાં ષડાનનો ભૂત્વા જગ્રાહ સ્તનજં પયઃ ।
ગૃહીત્વા ક્ષીરમેકાહ્ના સુકુમારવપુસ્તદા ॥ 29 ॥
અજયત્સ્વેન વીર્યેણ દૈત્યસેનાગણાન્ વિભુઃ ।
સુરસેનાગણપતિં તતસ્તમતુલદ્યુતિમ્ ॥ 30 ॥
અભ્યષિંચન્ સુરગણા સ્સમેત્યાગ્નિપુરોગમાઃ ।
એષ તે રામ ગંગાયા વિસ્તરોઽભિહિતો મયા ॥ 31 ॥
કુમારસંભવશ્ચૈવ ધન્યઃ પુણ્યસ્તથૈવ ચ ।
ભક્તશ્ચ યઃ કાર્તિકેયે કાકુત્સ્થ ભુવિ માનવઃ ।
આયુષ્માન્ પુત્રપૌત્રૈશ્ચ સ્કંદસાલોક્યતાં વ્રજેત્ ॥ 32 ॥
ઇત્યાર્ષે શ્રીમદ્રામાયણે વાલ્મીકીય આદિકાવ્યે બાલકાંડે સપ્તત્રિંશસ્સર્ગઃ ॥
