ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରୟୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅତଦର୍ହଂ ମହାରାଜଂ ଶୟାନମତଥୋଚିତମ୍ ।
ୟୟାତିମିଵ ପୁଣ୍ୟାଂତେ ଦେଵଲୋକାତ୍ପରିଚ୍ୟୁତମ୍ ॥ 1 ॥
ଅନର୍ଥରୂପା ସିଦ୍ଧାର୍ଥା ହ୍ୟଭୀତା ଭୟଦର୍ଶିନୀ ।
ପୁନରାକାରୟାମାସ ତମେଵ ଵରମଂଗନା ॥ 2 ॥
ଅତଦର୍ହଂ ମହାରାଜଂ ଶୟାନମତଥୋଚିତମ୍ ।
ୟୟାତିମିଵ ପୁଣ୍ୟାଂତେ ଦେଵଲୋକାତ୍ପରିଚ୍ୟୁତମ୍ ॥ 3 ॥
ଅନର୍ଥରୂପା ସିଦ୍ଧାର୍ଥା ହ୍ୟଭୀତା ଭୟଦର୍ଶିନୀ ।
ପୁନରାକାରୟାମାସ ତମେଵ ଵରମଂଗନା ॥ 4 ॥
ତ୍ଵଂ କତ୍ଥସେ ମହାରାଜ ସତ୍ୟଵାଦୀ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ।
ମମ ଚେମଂ ଵରଂ କସ୍ମାଦ୍ଵିଧାରୟିତୁମିଚ୍ଛସି ॥ 5 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ କୈକେୟ୍ୟା ରାଜା ଦଶରଥସ୍ତଦା ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ତତଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ମୁହୂର୍ତଂ ଵିହ୍ଵଲନ୍ନିଵ ॥ 6 ॥
ମୃତେ ମୟି ଗତେ ରାମେ ଵନଂ ମନୁଜପୁଂଗଵେ ।
ହଂତାନାର୍ୟେ ମମାମିତ୍ରେ ସକାମା ସୁଖିନୀ ଭଵ ॥ 7 ॥
ସ୍ଵର୍ଗେଽପି ଖଲୁ ରାମସ୍ୟ କୁଶଲଂ ଦୈଵତୈରହମ୍ ।
ପ୍ରତ୍ୟାଦେଶାଦଭିହିତଂ ଧାରୟିଷ୍ୟେ କଥଂ ବତ ॥ 8 ॥
କୈକେୟ୍ୟାଃ ପ୍ରିୟକାମେନ ରାମଃ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ମୟା ।
ୟଦି ସତ୍ୟଂ ବ୍ରଵୀମ୍ୟେତତ୍ତଦସତ୍ୟଂ ଭଵିଷ୍ୟତି ॥ 9 ॥
ଅପୁତ୍ରେଣ ମୟା ପୁତ୍ରଶ୍ଶ୍ରମେଣ ମହତା ମହାନ୍ ।
ରାମୋ ଲବ୍ଧୋ ମହାବାହୁ ସ୍ସକଥଂ ତ୍ୟଜ୍ୟତେ ମୟା ॥ 10 ॥
ଶୂରଶ୍ଚ କୃତଵିଦ୍ୟଶ୍ଚ ଜିତକ୍ରୋଧୋ କ୍ଷମାପରଃ ।
କଥଂ କମଲପତ୍ରାକ୍ଷୋ ମୟା ରାମୋ ଵିଵାସ୍ୟତେ ॥ 11 ॥
କଥମିଂଦୀଵରଶ୍ୟାମଂ ଦୀର୍ଘବାହୁଂ ମହାବଲମ୍ ।
ଅଭିରାମମହଂ ରାମଂ ପ୍ରେଷୟିଷ୍ୟାମି ଦଂଡକାନ୍ ॥ 12 ॥
ସୁଖାନାମୁଚିତସ୍ୟୈଵ ଦୁଃଖୈରନୁଚିତସ୍ୟ ଚ ।
ଦୁଖଂ ନାମାନୁପଶ୍ୟେୟଂ କଥଂ ରାମସ୍ୟ ଧୀମତଃ ॥ 13 ॥
ୟଦି ଦୁଃଖମକୃତ୍ଵାଽଦ୍ୟ ମମ ସଂକ୍ରମଣଂ ଭଵେତ୍ ।
ଅଦୁଃଖାର୍ହସ୍ୟ ରାମସ୍ୟ ତତ ସ୍ସୁଖମଵାପ୍ନୁୟାମ୍ ॥ 14 ॥
ନୃଶଂସେ ପାପସଂକଲ୍ପେ ରାମଂ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମମ୍ ।
କିଂ ଵିପ୍ରିୟେଣ କୈକେୟି ପ୍ରିୟଂ ୟୋଜୟସେ ମମ ॥ 15 ॥
ଅକୀର୍ତିରତୁଲା ଲୋକେ ଧ୍ରୁଵଂ ପରିଭଵଶ୍ଚ ମେ ।
ତଥା ଵିଲପତସ୍ତସ୍ୟ ପରିଭ୍ରମିତଚେତସଃ ॥ 16 ॥
ଅସ୍ତମଭ୍ୟଗମତ୍ସୂର୍ୟୋ ରଜନୀ ଚାଭ୍ୟଵର୍ତତ ।
ସା ତ୍ରିୟାମା ତଥାର୍ତ୍ତସ୍ୟ ଚଂଦ୍ରମଂଡଲମଂଡିତା ॥ 17 ॥
ରାଜ୍ଞୋ ଵିଲପମାନସ୍ୟ ନ ଵ୍ୟଭାସତ ଶର୍ଵରୀ ।
ତଥୈଵୋଷ୍ଣଂ ଵିନିଶ୍ଵସ୍ୟ ଵୃଦ୍ଧୋ ଦଶରଥୋ ନୃପଃ ॥ 18 ॥
ଵିଲଲାପାର୍ତଵଦ୍ୟୁଖଂ ଗଗନାସକ୍ତଲୋଚନଃ ।
ନ ପ୍ରଭାତଂ ତ୍ଵୟେଚ୍ଛାମି ନିଶେ ନକ୍ଷତ୍ରଭୂଷଣେ ॥ 19 ॥
କ୍ରିୟତାଂ ମେ ଦୟା ଭଦ୍ରେ ମୟାଽୟଂ ରଚିତୋଽଂଜଲିଃ ।
ଅଥଵା ଗମ୍ୟତାଂ ଶୀଘ୍ରଂ ନାହମିଚ୍ଛାମି ନିର୍ଘୃଣାମ୍ ॥ 20 ॥
ନୃଶଂସାଂ କୈକୟୀଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ୟତ୍କୃତେ ଵ୍ୟସନଂ ମହତ୍ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ରାଜା କୈକେୟୀଂ ସଂୟତାଂଜଲିଃ ॥ 21 ॥
ପ୍ରସାଦଃ କ୍ରିୟତାଂ ଦେଵି ଭଦ୍ରେ ରାଜ୍ଞୋ ଵିଶେଷତଃ ।
ଶୂନ୍ୟେ ନ ଖଲୁ ସୁଶ୍ରୋଣି ମୟେଦଂ ସମୁଦାହୃତମ୍ ॥ 22 ॥
କୁରୁ ସାଧୁ ପ୍ରସାଦଂ ମେ ବାଲେ ସହୃଦୟା ହ୍ୟସି ।
ପ୍ରସୀଦ ଦେଵି ରାମୋମେତ୍ଵଦ୍ଦତ୍ତଂ ରାଜ୍ୟମଵ୍ୟମ୍ ॥ 23 ॥
ଲଭତାମସିତାପାଂଗେ ୟଶଃ ପରମଵାପ୍ନୁ ହି ।
ମମ ରାମସ୍ୟ ଲୋକସ୍ୟ ଗୁରୂଣାଂ ଭରତସ୍ୟ ଚ ॥ 24 ॥
ପ୍ରିୟମେତଦ୍ଗୁରୁଶ୍ରୋଣି କୁରୁ ଚାରୁମୁଖେକ୍ଷଣେ ଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵସ୍ୟ ସୁଦୁଷ୍ଟଭାଵା ତାମ୍ରେକ୍ଷଣସ୍ୟାଶ୍ରୁକଲସ୍ୟ ରାଜ୍ଞଃ ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଚିତ୍ରଂ କରୁଣଂ ଵିଲାପଂ ଭର୍ତୁର୍ନୃଶଂସା ନ ଚକାର ଵାକ୍ୟମ୍ ॥ 25 ॥
ତତସ୍ସ ରାଜା ପୁନରେଵ ମୂର୍ଛିତଃ ପ୍ରିୟାମତୁଷ୍ଟାଂ ପ୍ରତିକୂଲଭାଷିଣୀମ୍ ।
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ପୁତ୍ରସ୍ୟ ଵିଵାସନଂ ପ୍ରତି କ୍ଷିତୌ ଵିସଂଜ୍ଞୋ ନିପପାତ ଦୁଖିତଃ ॥ 26 ॥
ଇତୀଵ ରାଜ୍ଞୋ ଵ୍ୟଥିତସ୍ୟ ସା ନିଶା ଜଗାମ ଘୋରଂ ଶ୍ଵସତୋ ମନସ୍ଵିନଃ ଵିବୋଧ୍ୟମାନଃ ପ୍ରତିବୋଧନଂ ତଦା ନିଵାରୟାମାସ ସ ରାଜସତ୍ତମଃ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ତ୍ରୟୋଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
