ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଖରଂ ତୁ ଵିରଥଂ ରାମୋ ଗଦାପାଣିମଵସ୍ଥିତମ୍ ।
ମୃଦୁପୂର୍ଵଂ ମହାତେଜାଃ ପରୁଷଂ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଗଜାଶ୍ଵରଥସଂବାଧେ ବଲେ ମହତି ତିଷ୍ଠତା ।
କୃତଂ ସୁଦାରୁଣଂ କର୍ମ ସର୍ଵଲୋକଜୁଗୁପ୍ସିତମ୍ ॥ 2 ॥
ଉଦ୍ଵେଜନୀୟୋ ଭୂତାନାଂ ନୃଶଂସଃ ପାପକର୍ମକୃତ୍ ।
ତ୍ରୟାଣାମପି ଲୋକାନାମୀଶ୍ଵରୋଽପି ନ ତିଷ୍ଠତି ॥ 3 ॥
କର୍ମ ଲୋକଵିରୁଦ୍ଧଂ ତୁ କୁର୍ଵାଣଂ କ୍ଷଣଦାଚର ।
ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ସର୍ଵଜନୋ ହଂତି ସର୍ପଂ ଦୁଷ୍ଟମିଵାଗତମ୍ ॥ 4 ॥
ଲୋଭାତ୍ପାପାନି କୁର୍ଵାଣଃ କାମାଦ୍ଵା ୟୋ ନ ବୁଧ୍ୟତେ ।
ଭ୍ରଷ୍ଟଃ ପଶ୍ୟତି ତସ୍ୟାଂତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କରକାଦିଵ ॥ 5 ॥
ଵସତୋ ଦଂଡକାରଣ୍ୟେ ତାପସାଂଧର୍ମଚାରିଣଃ ।
କିନ୍ନୁ ହତ୍ଵା ମହାଭାଗାନ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସି ରାକ୍ଷସ ॥ 6 ॥
ନ ଚିରଂ ପାପକର୍ମାଣଃ କ୍ରୂରା ଲୋକଜୁଗୁପ୍ସିତାଃ ।
ଐଶ୍ଵର୍ୟଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ତିଷ୍ଠଂତି ଶୀର୍ଣମୂଲା ଇଵ ଦ୍ରୁମାଃ ॥ 7 ॥
ଅଵଶ୍ୟଂ ଲଭତେ ଜଂତୁଃ ଫଲଂ ପାପସ୍ୟ କର୍ମଣଃ ।
ଘୋରଂ ପର୍ୟାଗତେ କାଲେ ଦ୍ରୁମାଃ ପୁଷ୍ପମିଵାର୍ତଵମ୍ ॥ 8 ॥
ନଚିରାତ୍ପ୍ରାପ୍ୟତେ ଲୋକେ ପାପାନାଂ କର୍ମଣାଂ ଫଲମ୍ ।
ସଵିଷାଣାମିଵାନ୍ନାନାଂ ଭୁକ୍ତାନାଂ କ୍ଷଣଦାଚର ॥ 9 ॥
ପାପମାଚରତାଂ ଘୋରଂ ଲୋକସ୍ୟାପ୍ରିୟମିଚ୍ଛତାମ୍ ।
ଅହମାସାଦିତୋ ରାଜା ପ୍ରାଣାନ୍ହଂତୁଂ ନିଶାଚର ॥ 10 ॥
ଅଦ୍ୟ ହି ତ୍ଵାଂ ମୟା ମୁକ୍ତାଶ୍ଶରାଃ କାଂଚନଭୂଷଣାଃ ।
ଵିଦାର୍ୟାତିପତିଷ୍ୟଂତି ଵଲ୍ମୀକମିଵ ପନ୍ନଗାଃ ॥ 11 ॥
ୟେ ତ୍ଵୟା ଦଂଡକାରଣ୍ୟେ ଭକ୍ଷିତା ଧର୍ମଚାରିଣଃ ।
ତାନଦ୍ୟ ନିହତସ୍ସଂଖ୍ୟେ ସସୈନ୍ୟୋଽନୁଗମିଷ୍ୟସି ॥ 12 ॥
ଅଦ୍ୟ ତ୍ଵାଂ ନିହତଂ ବାଣୈଃ ପଶ୍ୟଂତୁ ପରମର୍ଷୟଃ ।
ନିରୟସ୍ଥଂ ଵିମାନସ୍ଥା ୟେ ତ୍ଵୟା ହିଂସିତାଃ ପୁରା ॥ 13 ॥
ପ୍ରହର ତ୍ଵଂ ୟଥାକାମଂ କୁରୁ ୟତ୍ନଂ କୁଲାଧମ ।
ଅଦ୍ୟ ତେ ପାତୟିଷ୍ୟାମି ଶିରସ୍ତାଲଫଲଂ ୟଥା ॥ 14 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ରାମେଣ କୃଦ୍ଧସ୍ସଂରକ୍ତଲୋଚନଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ଖରୋ ରାମଂ ପ୍ରହସନ୍କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ ॥ 15 ॥
ପ୍ରାକୃତାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ହତ୍ଵା ୟୁଦ୍ଧେ ଦଶରଥାତ୍ମଜ ।
ଆତ୍ମନା କଥମାତ୍ମାନମପ୍ରଶସ୍ୟଂ ପ୍ରଶଂସସି ॥ 16 ॥
ଵିକ୍ରାଂତା ବଲଵଂତୋ ଵା ୟେ ଭଵଂତି ନରର୍ଷଭାଃ ।
କଥୟଂତି ନ ତେ କିଂଚିତ୍ତେଜସା ସ୍ଵେନ ଗର୍ଵିତାଃ ॥ 17 ॥
ପ୍ରାକୃତାସ୍ତ୍ଵକୃତାତ୍ମାନୋ ଲୋକେ କ୍ଷତ୍ରିୟପାଂସନାଃ ।
ନିରର୍ଥକଂ ଵିକତ୍ଥଂତେ ୟଥା ରାମ ଵିକତ୍ଥସେ ॥ 18 ॥
କୁଲଂ ଵ୍ୟପଦିଶନ୍ଵୀରସ୍ସମରେ କୋଽଭିଧାସ୍ୟତି ।
ମୃତ୍ୟୁକାଲେ ହି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସ୍ଵୟମପ୍ରସ୍ତଵେ ସ୍ତଵମ୍ ॥ 19 ॥
ସର୍ଵଥୈଵ ଲଘୁତ୍ଵଂ ତେ କତ୍ଥନେନ ଵିଦର୍ଶିତମ୍ ।
ସୁଵର୍ଣପ୍ରତିରୂପେଣ ତପ୍ତେନେଵ କୁଶାଗ୍ନିନା ॥ 20 ॥
ନ ତୁ ମାମିହ ତିଷ୍ଠଂତଂ ପଶ୍ୟସି ତ୍ଵଂ ଗଦାଧରମ୍ ।
ଧରାଧରମିଵାକଂପ୍ୟଂ ପର୍ଵତଂ ଧାତୁଭିଶ୍ଚିତମ୍ ॥ 21 ॥
ପର୍ୟାପ୍ତୋଽହଂ ଗଦାପାଣିର୍ହଂତୁଂ ପ୍ରାଣାନ୍ରଣେ ତଵ ।
ତ୍ରୟାଣାମପି ଲୋକାନାଂ ପାଶହସ୍ତ ଇଵାଂତକଃ ॥ 22 ॥
କାମଂ ବହ୍ଵପି ଵକ୍ତଵ୍ୟଂ ତ୍ଵୟି ଵକ୍ଷ୍ୟାମି ନ ତ୍ଵହମ୍ ।
ଅସ୍ତଂ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଧି ସଵିତା ୟୁଦ୍ଧଵିଘ୍ନସ୍ତତୋ ଭଵେତ୍ ॥ 23 ॥
ଚତୁର୍ଦଶ ସହସ୍ରାଣି ରାକ୍ଷସାନାଂ ହତାନି ତେ ।
ତ୍ଵଦ୍ଵିନାଶାତ୍କରୋମ୍ୟେଷାଂ ତେଷାମଶ୍ରୁପ୍ରମାର୍ଜନମ୍ ॥ 24 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ପରମକ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତାଂ ଗଦାଂ ପରମାଂଗଦଃ ।
ଖରଶ୍ଚିକ୍ଷେପ ରାମାୟ ପ୍ରଦୀପ୍ତାମଶନିଂ ୟଥା ॥ 25 ॥
ଖରବାହୁପ୍ରୟୁକ୍ତା ସା ପ୍ରଦୀପ୍ତା ମହତୀ ଗଦା ।
ଭସ୍ମଵୃକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ଗୁଲ୍ମାଂଶ୍ଚ କୃତ୍ଵାଗାତ୍ତତ୍ସମୀପତଃ ॥ 26 ॥
ତାମାପତଂତୀଂ ଜ୍ଵଲତାଂ ମୃତ୍ୟୁପାଶୋପମାଂ ଗଦାମ୍ ।
ଅଂତରିକ୍ଷଗତାଂ ରାମଚଶିଚ୍ଛେଦ ବହୁଧା ଶରୈଃ ॥ 27 ॥
ସା ଵିକୀର୍ଣା ଶରୈର୍ଭଗ୍ନା ପପାତ ଧରଣୀତଲେ ।
ଗଦା ମଂତ୍ରୌଷଧବଲୈର୍ଵ୍ୟାଲୀଵ ଵିନିପାତିତା ॥ 28 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଏକୋନତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥