ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ରାଵଣେନ ତୁ ଵୈଦେହୀ ତଦା ପୃଷ୍ଟା ଜିହୀର୍ଷତା ।
ପରିଵ୍ରାଜକରୂପେଣ ଶଶଂସାତ୍ମାନମାତ୍ମନା ॥ 1 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ଚାତିଥିଶ୍ଚାୟମନୁକ୍ତୋ ହି ଶପେତ ମାମ୍ ।
ଇତି ଧ୍ୟାତ୍ଵା ମୁହୂର୍ତଂ ତୁ ସୀତା ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 2 ॥
ଦୁହିତା ଜନକସ୍ୟାହଂ ମୈଥିଲସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ସୀତା ନାମ୍ନାସ୍ମି ଭଦ୍ରଂ ତେ ରାମଭାର୍ୟା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ ॥ 3 ॥
ଉଷିତ୍ଵା ଦ୍ଵାଦଶ ସମା ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଣାଂ ନିଵେଶନେ ।
ଭୁଂଜାନା ମାନୁଷାନ୍ଭୋଗାନ୍ସର୍ଵକାମସମୃଦ୍ଧିନୀ ॥ 4 ॥
ତତସ୍ତ୍ରୟୋଦଶେ ଵର୍ଷେ ରାଜାମଂତ୍ରୟତ ପ୍ରଭୁଃ ।
ଅଭିଷେଚୟିତୁଂ ରାମଂ ସମେତୋ ରାଜମଂତ୍ରିଭିଃ ॥ 5 ॥
ତସ୍ମିନ୍ସଂଭ୍ରିୟମାଣେ ତୁ ରାଘଵସ୍ୟାଭିଷେଚନେ ।
କୈକେୟୀ ନାମ ଭର୍ତାରମାର୍ୟା ସା ୟାଚତେ ଵରମ୍ ॥ 6 ॥
ପ୍ରତିଗୃହ୍ୟ ତୁ କୈକେୟୀ ଶ୍ଵଶୁରଂ ସୁକୃତେନ ମେ ।
ମମ ପ୍ରଵ୍ରାଜନଂ ଭର୍ତୁର୍ଭରତସ୍ୟାଭିଷେଚନମ୍ ॥ 7 ॥
ଦ୍ଵାଵୟାଚତ ଭର୍ତାରଂ ସତ୍ୟସଂଧଂ ନୃପୋତ୍ତମମ୍ ।
ନାଦ୍ୟ ଭୋକ୍ଷ୍ୟେ ନ ଚ ସ୍ଵପ୍ସ୍ୟେ ନ ପାସ୍ୟେଚ କଥଂଚନ ॥ 8 ॥
ଏଷ ମେ ଜୀଵିତସ୍ୟାଂତୋ ରାମୋ ୟଦ୍ୟଭିଷିଚ୍ୟତେ ।
ଇତି ବ୍ରୁଵାଣାଂ କୈକେୟୀଂ ଶ୍ଵଶୁରୋ ମେ ସ ମାନଦଃ ॥ 9 ॥
ଅୟାଚତାର୍ଥୈରନ୍ଵର୍ଥୈର୍ନ ଚ ୟାଂଚାଂ ଚକାର ସା ।
ମମ ଭର୍ତାମହାତେଜା ଵୟସା ପଂଚଵିଂଶକଃ ॥ 10 ॥
ଅଷ୍ଟାଦଶ ହି ଵର୍ଷାଣି ମମ ଜନ୍ମନି ଗଣ୍ୟତେ ।
ରାମେତି ପ୍ରଥିତୋ ଲୋକେ ଗୁଣଵାନ୍ସତ୍ୟଵାନ୍ଶୁଚିଃ ॥ 11 ॥
ଵିଶାଲାକ୍ଷୋ ମହାବାହୁସ୍ସର୍ଵଭୂତହିତେ ରତଃ ।
କାମାର୍ତସ୍ତୁ ମହାତେଜାଃ ପିତା ଦଶରଥସ୍ସ୍ଵୟମ୍ ॥ 12 ॥
କୈକେୟ୍ୟାଃ ପ୍ରିୟକାମାର୍ଥଂ ତଂ ରାମଂ ନାଭ୍ୟଷେଚୟତ୍ ।
ଅଭିଷେକାୟ ତୁ ପିତୁସ୍ସମୀପଂ ରାମମାଗତମ୍ ॥ 13 ॥
କୈକେୟୀ ମମ ଭର୍ତାରମିତ୍ୟୁଵାଚ ଧୃତଂ ଵଚଃ ।
ତଵ ପିତ୍ରା ସମାଜ୍ଞପ୍ତଂ ମମେଦଂ ଶୃଣୁ ରାଘଵ ॥ 14 ॥
ଭରତାୟ ପ୍ରଦାତଵ୍ୟମିଦଂ ରାଜ୍ୟମକଂଟକମ୍ ।
ତ୍ଵୟା ହି ଖଲୁ ଵସ୍ତଵ୍ୟଂ ନଵ ଵର୍ଷାଣି ପଂଚ ଚ ॥ 15 ॥
ଵନେ ପ୍ରଵ୍ରଜ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ପିତରଂ ମୋଚୟାନୃତାନ୍ ।
ତଥେତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ତାଂ ରାମଃ କୈକେୟୀମକୁତୋଭୟଃ ॥ 16 ॥
ଚକାର ତଦ୍ଵଚସ୍ତସ୍ୟା ମମ ଭର୍ତା ଦୃଢଵ୍ରତଃ ।
ଦଦ୍ୟାନ୍ନ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀୟାତ୍ସତ୍ୟଂ ବ୍ରୂୟାନ୍ନ ଚାନୃତମ୍ ॥ 17 ॥
ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣ ରାମସ୍ୟ ଧ୍ରୃଵଂ ଵ୍ରତମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ତସ୍ୟ ଭ୍ରାତା ତୁ ଦ୍ଵୈମାତ୍ରୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ନାମ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 18 ॥
ରାମସ୍ୟ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରସ୍ସହାୟସ୍ସମରେରିହା ।
ସ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ନାମ ଧର୍ମଚାରୀ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ॥ 19 ॥
ଅନ୍ଵଗଚ୍ଛଦ୍ଦନୁଷ୍ପାଣିଃ ପ୍ରଵ୍ରଜଂତଂ ମୟା ସହ ।
ଜଟୀ ତାପସରୂପେଣ ମୟା ସହ ସହାନୁଜଃ ॥ 20 ॥
ପ୍ରଵିଷ୍ଟୋ ଦଂଡକାରଣ୍ୟଂ ଧର୍ମନିତ୍ୟୋ ଜିତେଂଦ୍ରିୟଃ ।
ତେ ଵୟଂ ପ୍ରଚ୍ୟୁତା ରାଜ୍ୟାତ୍କୈକେୟ୍ୟାସ୍ତୁ କୃତେ ତ୍ରୟଃ ॥ 21 ॥
ଵିଚରାମୋ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଵନଂ ଗଂଭୀରମୋଜସା ।
ସମାଶ୍ଵସ ମୁହୂର୍ତଂ ତୁ ଶକ୍ୟଂ ଵସ୍ତୁମିହ ତ୍ଵୟା ॥ 22 ॥
ଆଗମିଷ୍ୟତି ମେ ଭର୍ତା ଵନ୍ୟମାଦାୟ ପୁଷ୍କଲମ୍ ।
ରୁରୂନ୍ଗୋଧା ନ୍ଵରାହାଂଶ୍ଚ ହତ୍ଵାଽଦାୟାଽମିଷାନ୍ବହୂନ୍ ॥ 23 ॥
ସ ତ୍ଵଂ ନାମ ଚ ଗୋତ୍ରଂଚ କୁଲଂ ଚାଚକ୍ଷ୍ଵ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ଏକଶ୍ଚ ଦଂଡକାରଣ୍ୟେ କିମର୍ଥଂ ଚରସି ଦ୍ଵିଜ ॥ 24 ॥
ଏଵଂ ବୃଵଂତ୍ୟାଂ ସୀତାୟାଂ ରାମପତ୍ନ୍ୟାଂ ମହାବଲଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚୋତ୍ତରଂ ତୀଵ୍ରଂ ରାଵଣୋ ରାକ୍ଷସାଧିପଃ ॥ 25 ॥
ୟେନ ଵିତ୍ରାସିତା ଲୋକାସ୍ସଦେଵାସୁରପନ୍ନଗାଃ ।
ଅହଂ ତୁ ରାଵଣୋ ନାମ ସୀତେ ରକ୍ଷୋଗଣେଶ୍ଵରଃ ॥ 26 ॥
ତ୍ଵାଂ ତୁ କାଂଚନଵର୍ଣାଭାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୌଶେୟଵାସିନୀମ୍ ।
ରତିଂ ସ୍ଵକେଷୁ ଦାରେଷୁ ନାଧିଗଚ୍ଛାମ୍ୟନିଂଦିତେ ॥ 27 ॥
ବହ୍ଵୀନାମୁତ୍ତମସ୍ତ୍ରୀଣାମାହୃତାନାମିତସ୍ତତଃ ।
ସର୍ଵାସାମେଵ ଭଦ୍ରଂ ତେ ମମାଗ୍ରମହିଷୀ ଭଵ ॥ 28 ॥
ଲଂକାନାମ ସମୁଦ୍ରସ୍ୟ ମମ ମଧ୍ୟେ ମହାପୁରୀ ।
ସାଗରେଣ ପରିକ୍ଷିସ୍ତା ନିଵିଷ୍ଟା ନଗମୂର୍ଧନି ॥ 29 ॥
ତତ୍ର ସୀତେ ମୟା ସାର୍ଧଂ ଵନେଷୁ ଵିହରିଷ୍ୟସି ।
ନ ଚାସ୍ୟାରଣ୍ୟଵାସସ୍ୟ ସ୍ପୃହୟିଷ୍ୟସି ଭାମିନି ॥ 30 ॥
ପଂଚ ଦାସ୍ୟସ୍ସହସ୍ରାଣି ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାଃ ।
ସୀତେ ପରିଚରିଷ୍ୟଂତି ଭାର୍ୟା ଭଵସି ମେ ୟଦି ॥ 31 ॥
ରାଵଣେନୈଵମୁକ୍ତା ତୁ କୁପିତା ଜନକାତ୍ମଜା ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚାନଵଦ୍ୟାଂଗୀ ତମନାଦୃତ୍ୟ ରାକ୍ଷସମ୍ ॥ 32 ॥
ମହାଗିରିମିଵାକଂପ୍ୟଂ ମହେଂଦ୍ରସଦୃଶଂ ପତିମ୍ ।
ମହୋଦଧିମିଵାକ୍ଷୋଭ୍ୟମହଂ ରାମମନୁଵ୍ରତା ॥ 33 ॥
ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧପରିମଂଡଲମ୍ ।
ସତ୍ୟସଂଧଂ ମହାଭାଗମହଂ ରାମମନୁଵ୍ରତା ॥ 34 ॥
ମହାବାହୁଂ ମହୋରସ୍କଂ ସିଂହଵିକ୍ରାଂତଗାମିନମ୍ ।
ନୃସିଂହଂ ସିଂହସଂକାଶମହଂ ରାମମନୁଵ୍ରତା ॥ 35 ॥
ପୂର୍ଣଚଂଦ୍ରାନନଂ ରାମଂ ରାଜଵତ୍ସଂ ଜିତେଂଦ୍ରିୟମ୍ ।
ପୃଥୁକୀର୍ତିଂ ମହାତ୍ମାନମହଂ ରାମମନୁଵ୍ରତା ॥ 36 ॥
ତ୍ଵଂ ପୁନର୍ଜଂବୁକସ୍ସିଂହୀଂ ମାମିଚ୍ଛସି ସୁଦୁର୍ଲଭାମ୍ ।
ନାହଂ ଶକ୍ୟା ତ୍ଵୟା ସ୍ପ୍ରଷ୍ଟୁମାଦିତ୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରଭା ୟଥା ॥ 37 ॥
ପାଦପାନ୍କାଂଚନାନ୍ନୂନଂ ବହୂନ୍ପଶ୍ୟସି ମଂଦଭାକ୍ ।
ରାଘପସ୍ୟ ପ୍ରିୟାଂ ଭାର୍ୟାଂ ୟସ୍ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ରାଵଣ ॥ 38 ॥
କ୍ଷୁଧିତସ୍ୟ ହି ସିଂହସ୍ୟ ମୃଗଶତ୍ରୋସ୍ତରସ୍ଵିନଃ ।
ଆଶୀଵିଷସ୍ୟ ମୁଖାଦ୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରାମାଦାତୁମିଚ୍ଛସି ॥ 39 ॥
ମଂଦରଂ ପର୍ଵତଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ପାଣିନା ହର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ।
କାଲକୂଟଂ ଵିଷଂ ପୀତ୍ଵା ସ୍ଵସ୍ତିମାନ୍ଗଂତୁମିଚ୍ଛସି ॥ 40 ॥
ଅକ୍ଷି ସୂଚ୍ୟା ପ୍ରମୃଜସି ଜିହ୍ଵୟା ଲେକ୍ଷି ଚ କ୍ଷୁରମ୍ ।
ରାଘଵସ୍ୟ ପ୍ରିୟାଂ ଭାର୍ୟାଂ ୟୋଽଧିଗଂତୁଂ ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ॥ 41 ॥
ଅଵସଜ୍ୟ ଶିଲାଂ କଂଠେ ସମୁଦ୍ରଂ ତର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ।
ସୂର୍ୟାଚଂଦ୍ରମସୌ ଚୋଭୌ ପାଣିଭ୍ୟାଂ ହର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ॥ 42 ॥
ୟୋ ରାମସ୍ୟ ପ୍ରିୟାଂ ଭାର୍ୟାଂ ପ୍ରଧର୍ଷୟିତୁମିଚ୍ଛସି ।
ଅଗ୍ନିଂ ପ୍ରଜ୍ଵଲିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵସ୍ତ୍ରେଣାହର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ॥ 43 ॥
କାଲ୍ୟାଣଵୃତ୍ତାଂ ରାମସ୍ୟ ୟୋ ଭାର୍ୟାଂହର୍ତୁମିଚ୍ଛସି ।
ଅୟୋମୁଖାନାଂ ଶୂଲାନାମଗ୍ରେ ଚରିତୁମିଚ୍ଛସି ॥ 44 ॥
ରାମସ୍ୟ ସଦୃଶୀଂ ଭାର୍ୟାଂ ୟୋଽଧିଗଂତୁଂ ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ।
ୟଦଂତରଂ ସିଂହଶୃଗାଲୟୋର୍ଵନେ ୟଦଂତରଂ ସ୍ୟଂଦିନିକା ସମୁଦ୍ରୟୋଃ ।
ସୁରାଗ୍ର୍ୟ ସୌଵୀରକୟୋର୍ୟଦଂତରଂ ତଦଂତରଂ ଵୈ ତଵ ରାଘଵସ୍ୟ ଚ ॥ 45 ॥
ୟଦଂତରଂ କାଂଚନସୀସଲୋହୟୋର୍ୟଦଂତରଂ ଚଂଦନଵାରିପଂକୟୋଃ ।
ୟଦଂତରଂ ହସ୍ତିବିଡାଲୟୋର୍ଵନେ ତଦଂତରଂ ଦାଶରଥେସ୍ତଵୈଵ ଚ ॥ 46 ॥
ୟଦଂତରଂ ଵାୟସଵୈନତେୟୟୋର୍ୟଦଂତରଂ ମଦ୍ଗୁମୟୂରୟୋରପି ।
ୟଦଂତରଂ ସାରସଗୃଧ୍ରୟୋର୍ଵନେ ତଦଂତରଂ ଦାଶରଥେସ୍ତଵୈଵ ଚ ॥ 47 ॥
ତସ୍ମିନ୍ସହସ୍ରାକ୍ଷସମପ୍ରଭାଵେ ରାମେ ସ୍ଥିତେ କାର୍ମୁକବାଣପାଣୌ ।
ହୃତାପି ତେହଂ ନ ଜରାଂ ଗମିଷ୍ୟେ ଵଜ୍ରଂ ୟଥା ମକ୍ଷିକୟାଵଗୀର୍ଣମ୍ ॥ 48 ॥
ଇତୀଵ ତଦ୍ଵାକ୍ୟମଦୁଷ୍ଟଭାଵା ସୁଦୁଷ୍ଟମୁକ୍ତ୍ଵା ରଜନୀଚରଂ ତମ୍ ।
ଗାତ୍ରପ୍ରକଂପାଦ୍ଵ୍ୟଥିତା ବଭୂଵ ଵାତୋଦ୍ଧତା ସା କଦଲୀଵ ତନ୍ଵୀ ॥ 49 ॥
ତାଂ ଵେପମାନାମୁପଲକ୍ଷ୍ୟ ସୀତାଂ ସ ରାଵଣୋ ମୃତ୍ୟୁସମପ୍ରଭାଵଃ ।
କୁଲଂ ବଲଂ ନାମ ଚ କର୍ମ ଚାତ୍ମନଃ ସମାଚଚକ୍ଷେ ଭୟକାରଣାର୍ଥମ୍ ॥ 50 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ସପ୍ତଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
