ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଡ୍ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଦୂଷଣସ୍ତୁ ସ୍ଵକଂ ସୈନ୍ୟଂ ହନ୍ୟମାନଂ ନିରୀକ୍ଷ୍ୟ ସଃ ।
ସଂଦିଦେଶ ମହାବାହୁର୍ଭୀମଵେଗାଂଦୁରାସଦାନ୍ ॥ 1 ॥
ରାକ୍ଷସାନ୍ପଂଚସହସ୍ରାନ୍ସମରେଷ୍ଵନିଵର୍ତିନଃ ।
ତେ ଶୂଲୈଃ ପଟ୍ଟିଶୈଃ ଖଂଗୈ ଶିଲାଵର୍ଷୈର୍ଦ୍ରୁମୈରପି ॥ 2 ॥
ଶରଵର୍ଷୈରଵିଚ୍ଛିନ୍ନଂ ଵଵର୍ଷୁସ୍ତଂ ସମଂତତଃ ।
ସ ଦୃମାଣାଂ ଶିଲାନାଂ ଚ ଵର୍ଷଂ ପ୍ରାଣହରଂ ମହତ୍ ॥ 3 ॥
ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘଵସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣସାୟକୈଃ ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ୟ ଚ ତଦ୍ଵର୍ଷଂ ନିମୀଲିତ ଇଵର୍ଷଭଃ ॥ 4 ॥
ରାମଃ କ୍ରୋଧଂ ପରଂ ଭେଜେ ଵଧାର୍ଥଂ ସର୍ଵରକ୍ଷସାମ୍ ।
ତତଃ କ୍ରୋଧସମାଵିଷ୍ଟଃ ପ୍ରଦୀପ୍ତ ଇଵ ତେଜସା ॥ 5 ॥
ଶରୈରଵାକିରତ୍ସୈନ୍ୟଂ ସର୍ଵତସ୍ସହଦୂଷଣମ୍ ।
ତତସ୍ସେନାପତିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଦୂଷଣଶ୍ଶତ୍ରୁଦୂଷଣଃ ॥ 6 ॥
ଶରୈରଶନିକଲ୍ପୈସ୍ତଂ ରାଘଵଂ ସମଵାକିରତ୍ ।
ତତୋ ରାମସ୍ସୁସଂକୃଦ୍ଧଃ କ୍ଷୁରେଣାସ୍ୟ ମହଦ୍ଧନୁଃ ॥ 7 ॥
ଚିଚ୍ଛେଦ ସମରେ ଵୀରଶ୍ଚତୁର୍ଭିଶ୍ଚତୁରୋ ହୟାନ୍ ।
ହତ୍ଵା ଚାଶ୍ଵାନ୍ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈରର୍ଧଚଂଦ୍ରେଣ ସାରଥେଃ ॥ 8 ॥
ଶିରୋ ଜହାର ତଦ୍ରକ୍ଷସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵିଵ୍ୟାଧ ଵକ୍ଷସି ।
ସ ଚ୍ଛିନ୍ନଧନ୍ଵା ଵିରଥୋ ହତାଶ୍ଵୋ ହତସାରଥିଃ ॥ 9 ॥
ଜଗ୍ରାହ ଗିରିଶୃଂଗାଭଂ ପରିଘଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍ ।
ଵେଷ୍ଟିତଂ କାଂଚନୈଃ ପଟ୍ଟୈର୍ଦେଵସୈନ୍ୟପ୍ରମର୍ଦନମ୍ ॥ 10 ॥
ଆୟସୈଶ୍ଶଂକୁଭିସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ କୀର୍ଣଂ ପରଵସୋକ୍ଷିତମ୍ ।
ଵଜ୍ରାଶନିସମସ୍ପର୍ଶଂ ପରଗୋପୁରଦାରଣମ୍ ॥ 11 ॥
ତଂ ମହୋରଗସଂକାଶଂ ପ୍ରଗୃହ୍ୟ ପରିଘଂ ରଣେ ।
ଦୂଷଣୋଽଭ୍ୟଦ୍ରଵଦ୍ରାମଂ କ୍ରୂରକର୍ମା ନିଶାଚରଃ ॥ 12 ॥
ତସ୍ୟାଭିପତମାନସ୍ୟ ଦୂଷଣସ୍ୟ ସ ରାଘଵଃ ।
ଦ୍ଵାଭ୍ୟାଂ ଶରାଭ୍ୟାଂ ଚିଚ୍ଛେଦ ସହସ୍ତାଭରଣୌ ଭୁଜୌ ॥ 13 ॥
ଭ୍ରଷ୍ଟସ୍ତସ୍ୟ ମହାକାୟଃ ପପାତ ରଣମୂର୍ଧନି ।
ପରିଘଶ୍ଛିନ୍ନହସ୍ତସ୍ୟ ଶକ୍ରଧ୍ଵଜ ଇଵାଗ୍ରତଃ ॥ 14 ॥
ସ କରାଭ୍ୟାଂ ଵିକୀର୍ଣାଭ୍ୟାଂ ପପାତ ଭୁଵି ଦୂଷଣଃ ।
ଵିଷାଣାଭ୍ୟାଂ ଵିଶୀର୍ଣାଭ୍ୟାଂ ମନସ୍ଵୀଵ ମହାଗଜଃ ॥ 15 ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପତିତଂ ଭୂମୌ ଦୂଷଣଂ ନିହତଂ ରଣେ ।
ସାଧୁସାଧ୍ଵିତି କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ସର୍ଵଭୂତାନ୍ୟପୂଜୟନ୍ ॥ 16 ॥
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ କ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରୟଃ ସେନାଗ୍ରୟାୟିନଃ ।
ସଂହୃତ୍ୟାଭ୍ୟଦ୍ରଵନ୍ ରାମଂ ମୃତ୍ୟୁପାଶାଵପାଶିତାଃ ॥ 17 ॥
ମହାକପାଲଃ ସ୍ଥୂଲାକ୍ଷଃ ପ୍ରମାଥୀ ଚ ମହାବଲଃ ।
ମହାକପାଲୋ ଵିପୁଲଂ ଶୂଲମୁଦ୍ୟମ୍ୟ ରାକ୍ଷସଃ ॥ 18 ॥
ସ୍ଥୂଲାକ୍ଷଃ ପଟ୍ଟିସଂ ଗୃହ୍ୟ ପ୍ରମାଥୀ ଚ ପରଶ୍ଵଧମ୍ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵାପତତସ୍ତୂର୍ଣଂ ରାଘଵସ୍ସାୟକୈଶ୍ଶିତୈଃ ॥ 19 ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ରୈଃ ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ ସଂପ୍ରାପ୍ତାନତିଥୀନିଵ ।
ମହାକପାଲସ୍ୟ ଶିରଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ପରମେଷୁଭିଃ ॥ 20 ॥
ଅସଂଖ୍ୟେୟୈସ୍ତୁ ବାଣୌଘୈଃ ପ୍ରମମାଥ ପ୍ରମାଥିନମ୍ ।
ସ ପପାତ ହତୋ ଭୂମୌ ଵିଟପୀଵ ମହାଦ୍ରୁମଃ ॥ 21 ॥
ସ୍ଥୂଲାକ୍ଷସ୍ୟାକ୍ଷିଣୀ ତୀକ୍ଷ୍ଣୈଃ ପୂରୟାମାସ ସାୟକୈଃ ।
ଦୂଷଣସ୍ୟାନୁଗାନ୍ପଂଚସହସ୍ରାନ୍କୁପିତଃ କ୍ଷଣାତ୍ ॥ 22 ॥
ବାଣୌଘୈଃ ପଂଚସାହସ୍ରୈରନୟଦ୍ୟମସାଦନମ୍ ।
ଦୂଷଣଂ ନିହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ୟ ଚୈଵ ପଦାନୁଗାନ୍ ॥ 23 ॥
ଵ୍ୟାଦିଦେଶ ଖରଃ କ୍ରୁଦ୍ଧଃ ସେନାଧ୍ୟକ୍ଷାନ୍ମହାବଲାନ୍ ।
ଅୟଂ ଵିନିହତସ୍ସଂଖ୍ୟେ ଦୂଷଣସ୍ସପଦାନୁଗଃ ॥ 24 ॥
ମହତ୍ୟା ସେନୟା ସାର୍ଧଂ ୟୁଦ୍ଧ୍ଵା ରାମଂ କୁମାନୁଷମ୍ ।
ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ନାନାଵିଧାକାରୈର୍ହନଧ୍ଵଂ ସର୍ଵରାକ୍ଷସାଃ ॥ 25 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଖରଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାମମେଵାଭିଦୁଦ୍ରୁଵେ ।
ଶ୍ୟେନଗାମୀ ପୃଥୁଗ୍ରୀଵୋ ୟଜ୍ଞଶତ୍ରୁର୍ଵିହଂଗମଃ ॥ 26 ॥
ଦୁର୍ଜୟଃ କରଵୀରାକ୍ଷଃ ପରୁଷଃ କାଲକାର୍ମୁକଃ ।
ମେଘମାଲୀ ମହାମାଲୀ ସର୍ପାସ୍ୟୋ ରୁଧିରାଶନଃ ॥ 27 ॥
ଦ୍ଵାଦଶୈତେ ମହାଵୀର୍ୟା ବଲାଧ୍ୟକ୍ଷାସ୍ସସୈନିକାଃ ।
ରାମମେଵାଭ୍ୟଧାଵଂତ ଵିସୃଜଂତଶ୍ଶରୋତ୍ତମାନ୍ ॥ 28 ॥
ତତଃ ପାଵକସଂକାଶୈର୍ହେମଵଜ୍ରଵିଭୂଷିତୈଃ ।
ଜଘାନ ଶେଷଂ ତେଜସ୍ଵୀ ତସ୍ୟ ସୈନ୍ୟସ୍ୟ ସାୟକୈଃ ॥ 29 ॥
ତେ ରୁକ୍ମପୁଂଖା ଵିଶିଖାସ୍ସଧୂମା ଇଵ ପାଵକାଃ ।
ନିଜଘ୍ନୁସ୍ତାନି ରକ୍ଷାଂସି ଵଜ୍ରା ଇଵ ମହାଦ୍ରୁମାନ୍ ॥ 30 ॥
ରକ୍ଷସାଂ ତୁ ଶତଂ ରାମଶ୍ଶତେନୈକେନ କର୍ଣିନା ।
ସହସ୍ରଂ ଚ ସହସ୍ରେଣ ଜଘାନ ରଣମୂର୍ଧନି ॥ 31 ॥
ତୈର୍ଭିନ୍ନଵର୍ମାଭରଣାଶ୍ଛିନ୍ନଭିନ୍ନଶରାସନାଃ ।
ନିପେତୁଶ୍ଶୋଣିତାଦିଗ୍ଧା ଧରଣ୍ୟାଂ ରଜନୀଚରାଃ ॥ 32 ॥
ତୈର୍ମୁକ୍ତକେଶୈସ୍ସମରେ ପତିତୈଶ୍ଶୋଣିତୋକ୍ଷିତୈଃ ।
ଆସ୍ତୀର୍ଣା ଵସୁଧା କୃତ୍ସ୍ନା ମହାଵେଦିଃ କୁଶୈରିଵ ॥ 33 ॥
କ୍ଷଣେନ ତୁ ମହାଘୋରଂ ଵନଂ ନିହତରାକ୍ଷସମ୍ ।
ବଭୂଵ ନିରୟପ୍ରଖ୍ୟଂ ମାଂସଶୋଣିତକର୍ଦମମ୍ ॥ 34 ॥
ଚତୁର୍ଦଶ ସହସ୍ରାଣି ରକ୍ଷସାଂ ଭୀମକର୍ମଣାମ୍ ।
ହତାନ୍ୟେକେନ ରାମେଣ ମାନୁଷେଣ ପଦାତିନା ॥ 35 ॥
ତସ୍ୟ ସୈନ୍ୟସ୍ୟ ସର୍ଵସ୍ୟ ଖରଶ୍ଶେଷୋ ମହାରଥଃ ।
ରାକ୍ଷସସ୍ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚୈଵ ରାମଶ୍ଚ ରିପୁସୂଦନଃ ॥ 36 ॥
ଶେଷା ହତା ମହାସତ୍ଵା ରାକ୍ଷସା ରଣମୂର୍ଧନି ।
ଘୋରା ଦୁର୍ଵିଷହାଃ ସର୍ଵେ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟାଗ୍ରଜେନ ତେ ॥ 37 ॥
ତତସ୍ତୁ ତଦ୍ଭୀମବଲଂ ମହାହଵେ ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ରାମେଣ ହତଂ ବଲୀୟସା ।
ରଥେନ ରାମଂ ମହତା ଖରସ୍ତଦା ସମାସସାଦେଂଦ୍ର ଇଵୋଦ୍ୟତାଶନିଃ ॥ 38 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଷଡ୍ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
