ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ନରାଂତକଂହତଂଦୃଷ୍ଟଵାଚୁକ୍ରୁଶୁର୍ନୈରୃତର୍ଷଭାଃ ।
ଦେଵାଂତକସ୍ତ୍ରିମୂର୍ଧା ଚ ପୌଲସ୍ତ୍ୟଶ୍ଚମହୋଦରଃ ॥ 1 ॥
ଆରୂଢୋମେଘସଂକାଶଂଵାରଣେଂଦ୍ରଂମହୋଦରଃ ।
ଵାଲିପୁତ୍ରଂମହାଵୀର୍ୟମଭିଦୁଦ୍ରାଵଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 2 ॥
ଭ୍ରାରାତୃଵ୍ୟସନସଂତପ୍ତସ୍ତଦାଦେଵାଂତକୋବଲୀ ।
ଆଦାୟପରିଘଂଦୀପ୍ତମଂଗଦଂସମଭିଦ୍ରଵତ୍ ॥ 3 ॥
ରଥମାଦିତ୍ୟସଂକାଶଂୟୁକ୍ତଂପରମଵାଜିଭିଃ ।
ଆସ୍ଥାୟତ୍ରିଶିରାଵୀରୋଵାଲିପୁତ୍ରମଥାଭ୍ୟୟାତ୍ ॥ 4 ॥
ସ ତ୍ରିଭିର୍ଦେଵଦର୍ପଘ୍ନେର୍ନେରୃତୀଂଦ୍ରେରଭିଦ୍ରୁତଃ ।
ଵୃକ୍ଷମୁତ୍ପାଟୟାମାସମହାଵିଟପମଂଗଦଃ ॥ 5 ॥
ଦେଵାଂତକାୟତଂଵୀରଚ୍ଶିକ୍ଷେପସହସାଂଗଦଃ ।
ମହାଵୃକ୍ଷଂମହାଶାଖଂଶକ୍ରୋଦୀପ୍ତମିଵାଶନିମ୍ ॥ 6 ॥
ସ ଵଵର୍ଷ ତତୋ ଵୃକ୍ଷାନ୍ ଶିଲାସଃଚ କପି କୁନ୍ଜରଃ ।
ତାନ୍ ପ୍ରଚିଚ୍ଚେଦ ସମ୍କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ ତ୍ରିଶିରା ନିଶିତୈଃଶରୈଃ ॥ 7 ॥
ସ ଵଵର୍ଷତତୋଵୃକ୍ଷାନ୍ ଶୈଲାଶ୍ଚକପିକୁଂଜରଃ ।
ତାନ୍ ପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦସଂକୃଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିଶିରାନିଶିତୈଶ୍ଶରୈଃ ॥ 8 ॥
ପରିଘାଗ୍ରେଣତାନ୍ ଵୃକ୍ଷାନ୍ବଭଂଜ ଚ ମହୋଦରଃ ।
ତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚାଂଗଦଂଵୀରମଭିଦୁଦ୍ରାଵସାୟକୈଃ ॥ 9 ॥
ଗଜେନସମଭିଦ୍ରୁତ୍ୟଵାଲିପୁତ୍ରଂମହୋଦରଃ ।
ଜଘାନୋରସିସଂକୃଦ୍ଧସ୍ତୋମରୈର୍ଵଜ୍ରସନ୍ନିଭୈଃ ॥ 10 ॥
ଦେଵାଂତକଶ୍ଚସଂକୃଦ୍ଧଃପରିଘେଣତଦାଂଗଦମ୍ ।
ଉପଗମ୍ୟାଭିହତ୍ୟାଶୁଵ୍ୟପଚକ୍ରାମଵେଗଵାନ୍ ॥ 11 ॥
ସତ୍ରିଭିର୍ନୈରୃତଶ୍ରେଷ୍ଠୈର୍ୟୁଗତପତ୍ସମଭିଦ୍ରୁତଃ ।
ନ ଵିଵ୍ୟଥେମହାତେଜାଵାଲିପୁତ୍ରଃପ୍ରତାପଵାନ୍ ॥ 12 ॥
ସ ଵେଗଵାନ୍ମହାଵେଗଂକୃତ୍ଵାପରମଦୁର୍ଜୟଃ ।
ତଲେନଭୃଶମୁତ୍ପତ୍ୟଜଘାନାସ୍ୟମହାଗଜମ୍ ॥ 13 ॥
ତସ୍ୟତେନପ୍ରହାରେଣନାଗରାଜସ୍ୟସଂୟୁଗେ ।
ପେତତୁର୍ଲୋଚନେତସ୍ୟଵିନନାଦ ସ ଵାରଣଃ ॥ 14 ॥
ଵିଷାଣଂଚାସ୍ୟସଃନିଷ୍କୃଷ୍ୟଵାଲିପୁତ୍ରୋମହାବଲଃ ।
ଦେଵାଂତକମଭିପ୍ଲୁତ୍ୟତାଡୟାମାସସଂୟୁଗେ ॥ 15 ॥
ପରିଘ ଅଭିହତସଃଚ ଅପି ଵାନର ଇଂଦ୍ର ଆତ୍ମଜସ୍ ତଦା ।
ଜାନୁଭ୍ୟାଂ ପତିତୋ ଭୂମୌ ପୁନର୍ ଏଵ ଉତ୍ପପାତ ହ ॥ 16 ॥
ଅଥାଶ୍ଵସ୍ୟମହାତେଜାଃକୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଦେଵାଂତକୋବଲୀ ।
ଆଵିଧ୍ୟପରିଘଂଵେଗାଦାଜଘାନତଦାଂଗଦମ୍ ॥ 17 ॥
ପରିଘାଭିହତଶ୍ଚାପିଵାନରେଂଦ୍ରାତ୍ମଜସ୍ତଦା ।
ଜାନୁଭ୍ୟାଂପତିତୋବୂମୌପୁନରେଵୋତ୍ପପାତ ହ ॥ 18 ॥
ତମୁତ୍ପତଂତଂତ୍ରିଶିରାସ୍ତ୍ରିଭିର୍ବାଣୈରଜିହ୍ମଗୈଃ ।
ଘୋରୈର୍ହରିପତେଃପୁତ୍ରେଂଲଲାଟେଽଭିଜଘାନ ହ ॥ 19 ॥
ତତୋଽଂଗଦଂପରିକ୍ଷିପ୍ତଂତ୍ରିଭିର୍ନୈରୃତପୁଂଗଵୈଃ ।
ହନୂମାନପିଵିଜ୍ଞାୟନୀଲଶ୍ଚାପିପ୍ରତସ୍ଥତୁଃ ॥ 20 ॥
ତଶ୍ଚିକ୍ଷେପଶୈଲାଗ୍ରଂନୀଲସ୍ତ୍ରିଶିରସେତଦା ।
ତଦ୍ରାଵଣସୁତୋଧୀମାବନିଭେଦନିଶିତୈଶ୍ଶରୈଃ ॥ 21 ॥
ତଦ୍ବାଣଶତନିର୍ଭିନ୍ନଂଵିଦାରିତଶିଲାତଲମ୍ ।
ସଵିସ୍ଫୁଲିଂଗଂସଜ୍ଵାଲଂନିପପାତଗିରେଶଶିରଃ ॥ 22 ॥
ତତୋଜୃଂଭିତମାଲୋକ୍ୟହର୍ଷାଦ୍ଵେଵାଂତକସ୍ତଦା ।
ପରିଘେଣାଭିଦୁଦ୍ରାଵମାରୁତାତ୍ମଜମାହଵେ ॥ 23 ॥
ତମାପତଂତମୁତ୍ପ୍ଲୁତ୍ୟହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଆଜଘାନତଦାମୂର୍ଧ୍ନିଵଜ୍ରକଲ୍ପେନମୁଷ୍ଟିନା ॥ 24 ॥
ଶିରସିପ୍ରହରଵନୀରସ୍ତଦାଵାୟୁସୁତୋବଲୀ ।
ନାଦେନାକଂପୟଚ୍ଚୈଵରାକ୍ଷସାନ୍ ସ ମହାକପିଃ ॥ 25 ॥
ମୁଷ୍ଟିନିଷ୍ପିଷ୍ଟଵିଭିନ୍ନମୂର୍ଧାନିର୍ଵାଂତଦଂତାକ୍ଷିଵିଲଂବିଜିଵ୍ଵାଃ ।
ଦେଵାଂତକୋରାକ୍ଷସରାଜସୂନୁର୍ଗତାସୁରୁତ୍ଵ୍ୟାଂସହସାପପାତ ॥ 26 ॥
ତସ୍ମିନ୍ହତେରାକ୍ଷସୟୋଧମୁଖ୍ୟେମହାବଲେସଂୟତିଦେଵଶତ୍ରୌ ।
କ୍ରୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ରିମୂର୍ଧାନିଶିତାଗ୍ରମୁଗ୍ରଂଵଵର୍ଷନୀଲୋରସିବାଣଵର୍ଷମ୍ ॥ 27 ॥
ମହୋଦରସ୍ତୁସଂକୃଦ୍ଧଃକୁଂଜରଂପର୍ଵତୋପମମ୍ ।
ଭୂୟସ୍ସମଧିରୁହ୍ୟାଶୁମଂଦରଂରମଶିମାନିଵ ॥ 28 ॥
ତତୋବାଣମୟଂଵର୍ଷଂନୀଲସ୍ୟୋରସ୍ୟପାତୟତ୍ ।
ଗିରୌଵର୍ଷଂତଡିଚ୍ଚକ୍ରଚାପଵାନିଵତୋୟଦଃ ॥ 29 ॥
ତତଶ୍ଶରୌଘେରଭିଵର୍ଷ୍ୟମାଣୋଵିଭିନ୍ନଗାତ୍ରଃକପିସୈନ୍ୟପାଲଃ ।
ନୀଲୋବଭୂଵାଥଵିସୃଷ୍ଟଗାତ୍ରୋଵିଷ୍ଟଂଭିତସ୍ତେନମହାବଲେନ ॥ 30 ॥
ତତସ୍ତୁନୀଲଃପ୍ରତିଲଭ୍ୟସଂଜ୍ଞାଂଶୈଲଂସମୁତ୍ପାଟ୍ୟସଵୃକ୍ଷଷଂଂଡମ୍ ।
ତତସ୍ସମୁତ୍ପତ୍ୟଭୃଶୋଗ୍ରଵେଶୋମହାଦରଂତେନଜଘାନମୂର୍ଧ୍ନି ॥ 31 ॥
ତତଃ ସ୍ସଶୈଲେଦ୍ରନିପାତଭଗ୍ନୋମହୋଦରସ୍ତେନମହାଦ୍ଵିପେନ ।
ଵିପୋଥିତୋଭୂମିତଲେଗତାସୁଃପପାତଵଜ୍ରାଭିହତୋୟଥାଦ୍ରିଃ ॥ 32 ॥
ପିତୃଵ୍ୟଂନିହତଂଦୃଷ୍ଟଵାତ୍ରିଶିରାଶ୍ଚାପମାଦଦେ ।
ହନୂମଂତଂ ଚ ସଂକୃଦ୍ଧୋଵିଵ୍ୟାଥନିଶିତୈଶ୍ଶରୈଃ ॥ 33 ॥
ସ ଵାୟୁସୁନୂଃକୁପିତଶ୍ଚିକ୍ଷେପଶିଖରଂଗିରେଃ ।
ତ୍ରିଶିରାସ୍ତଚ୍ଛରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ବିଭେଦବହୁଧାବଲୀ ॥ 34 ॥
ତଦ୍ଵ୍ୟର୍ଥଂଶିଖରଂଦୃଷ୍ଟଵାଦ୍ରୁମଵର୍ଷଂମହାକପିଃ ।
ଵିସସର୍ଜରଣେତସ୍ମିନ୍ରାଵଣସ୍ୟସୁତଂପ୍ରତି ॥ 35 ॥
ତମାପତଂତମାକାଶେଦ୍ରୁମଵର୍ଷଂପ୍ରତାପଵାନ୍ ।
ତ୍ରିଶିରାନିଶିତୈର୍ବାଣୈଶ୍ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ନନାଦ ଚ ॥ 36 ॥
ହନୂମାନୁତୋପ୍ଲୁତ୍ୟହୟଂସ୍ତ୍ରୀଶିରସସ୍ତଦା ।
ଵିଦଦାରନଖୈଃକ୍ରୁଦ୍ଧୋନାଗେଂଦ୍ରଂମୃଗରାଡିଵ ॥ 37 ॥
ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଘୋର ସମ୍କାଶାଂ ଶକ୍ତିଂ ଭଗ୍ନାଂ ହନୂମତା ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟା ଵାନର ଗଣା ଵିନେଦୁର୍ ଜଲଦା;ଇଵ ॥ 38 ॥
ଦିଵଃକ୍ଷିପ୍ତାମିଵୋଲ୍କାଂତାଂଶକ୍ତିଂକ୍ଷିପ୍ତାମସଂଗତାମ୍ ।
ଗୃହୀତ୍ଵାହରିଶାର୍ଦୂଲୋବଭଂଜ ଚ ନନାଦ ଚ ॥ 39 ॥
ତାଂଦୃଷ୍ଟଵାଘୋରସଂକାଶାଂଶକ୍ତିଂଭଗ୍ନାଂହନୂମତା ।
ପ୍ରହୃଷ୍ଟାଵାନରଗଣାଵିନେଦୁର୍ଜଲଦାଇଵ ॥ 40 ॥
ତଃଖଡଗଂସମୁଦ୍ୟମ୍ୟତ୍ରିଶିରାରାକ୍ଷସୋତ୍ତମଃ ।
ନିଜଘାନତଦାଵ୍ୟୂଢେଵାୟୁପୁତ୍ରସ୍ୟଵକ୍ଷସି ॥ 41 ॥
ଖଡଗପ୍ରହାରାଭିହତୋହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଆଜଘାନତିଶିରସଂତଲେନୋରସିଵୀର୍ୟଵାନ୍ ॥ 42 ॥
ସତଲାଭିହତସ୍ତେନସ୍ରସ୍ତହସ୍ତାୟୁଧୋଭୁଵି ।
ନିପପାତମହାତେଜାସ୍ତ୍ରିଶିରାସ୍ତ୍ୟକ୍ତଚେତନଃ ॥ 43 ॥
ସ ତସ୍ୟପତତଃଖଂଗଂତମାଚ୍ଛିଦ୍ୟମହାକପିଃ ।
ନନାଦଗିରିସଂକାଶସ୍ତ୍ରାସୟନ୍ ସର୍ଵନୈରୃତା ॥ 44 ॥
ଅମୃଷ୍ୟମାଣସ୍ତଂଘୋଷମୁତ୍ପପାତନିଶାଚରଃ ।
ଉତ୍ପତ୍ୟ ଚ ହନୂମଂତଂତାଡୟାମାସମୁଷ୍ଟିନା ॥ 45 ॥
ତେନମୁଷ୍ଟିପ୍ରହୋରେଣସଂଚୁକୋପମହାକପିଃ ।
କୁପିତଶ୍ଚନିଜଗ୍ରାହକିରୀଟେରାକ୍ଷସର୍ଷଭମ୍ ॥ 46 ॥
ସ ତସ୍ୟଶୀର୍ଷାଣ୍ୟସିନାଶିତେନକିରୀଟଜୁଷ୍ଟାନିସକୁଂଡଲାନି ।
କ୍ରୁଦ୍ଧଃପ୍ରଚିଚ୍ଛେଦସୁତୋଽନିଲସ୍ୟତ୍ଵଷ୍ଟୁସ୍ସୁତସ୍ୟେଵଶିରାଂସିଶକ୍ରଃ ॥ 47 ॥
ତାନ୍ୟାୟତାକ୍ଷାଣ୍ୟଗସନ୍ନିଭାନିପ୍ରଦୀପ୍ତଵୈଶ୍ଵାନରଲୋଚନାନି ।
ପେତୁଶିରାଂସୀଂଦ୍ରରିପୋଃର୍ଧରଣ୍ୟାଂଜ୍ୟୋତୀଂଷିମୁକ୍ତାନିୟଥାର୍କମାର୍ଗାତ୍ ॥ 48 ॥
ତସ୍ମିନ୍ ନ୍ହତେଦେଵରିପୌତ୍ରିଶୀର୍ଷେହନୂମତାଶକ୍ରପରାକ୍ରମେଣ ।
ନେଦୁଃପ୍ଲଵଂଗାଃପ୍ରଚଚାଲଭୂମୀରକ୍ଷାଂସ୍ୟଥୋଦୁଦ୍ରୁଵିରେସମଂତାତ୍ ॥ 49 ॥
ହତଂତ୍ରିଶିରସଂଦୃଷ୍ଟଵାତଥୈଵଚମହୋଦରମ୍ ।
ହତୌପ୍ରେକ୍ଷୟଦୁରାଧର୍ଷୌଦେଵାଂତକନରାଂତକୌ ॥ 50 ॥
ଚୁକୋପପରମାମର୍ଷୀମତ୍ତୋରାକ୍ଷସପୁଂଗଵଃ ।
ଜଗ୍ରାହାର୍ଚିଷ୍ମତୀଂଘୋରାଂଗଦାଂସର୍ଵାୟସୀଂଶୁଭାମ୍ ॥ 51 ॥
ହେମପଟ୍ଟପରିକ୍ଷିପ୍ତାଂମାଂସଶୋଣିତଫେନିଲାମ୍ ।
ଵିରାଜମାନାଂଵପୁଷାଂଶତ୍ରୁଶୋଣିତରଂଜିତାମ୍ ॥ 52 ॥
ତେଜସାସଂପ୍ରଦୀପ୍ତାଗ୍ରାଂରକ୍ତମାଲ୍ୟଵିଭୂଷିତାମ୍ ।
ଐରାଵତମହାପଦ୍ମସାର୍ଵଭୌମଭୟାଵହାମ୍ ॥ 53 ॥
ଗଦାମାଦାୟସଂକୃଦ୍ଧୋମତ୍ତୋରାକ୍ଷସପୁଂଗଵଃ ।
ହରୀନ୍ ସମଭିଦୁଦ୍ରାଵୟୁଗାଂତାନଗିରିଵଜ୍ଵଲନ୍ ॥ 54 ॥
ଅଥର୍ଷଭସ୍ସମୁତ୍ପତ୍ୟଵାନରୋରାଵଣାନୁଜମ୍ ।
ମତ୍ତାନୀକମୁପାଗମ୍ୟତସ୍ଥୌତସ୍ୟାଗ୍ରତୋବଲୀ ॥ 55 ॥
ତଂପୁରସ୍ତାତ୍ ସ୍ଥିତଂଦୃଷ୍ଟଵାଵାନରଂପର୍ଵତୋପମମ୍ ।
ଆଜଘାନୋରସିକ୍ରୁଦ୍ଧୋଗଦୟାଵଜ୍ରକଲ୍ପୟା ॥ 56 ॥
ସ ତୟାଽଭିହତସ୍ତେନଗଦୟାଵାନରର୍ଷଭଃ ।
ଭିନ୍ନଵକ୍ଷାସ୍ସମାଧୂତସ୍ସୁସ୍ରାଵରୁଧିରଂବହୁ ॥ 57 ॥
ସ ସଂଜ୍ଞାଂପ୍ରାପ୍ୟସୁଚିରାଦୃଷଭୋଵାନରର୍ଷଭଃ ।
କ୍ରୁଦ୍ଧୋଵିସ୍ଫୁରମାଣୌଷ୍ଠୋମହାପାର୍ଶ୍ଵମୁଦୈକ୍ଷତ ॥ 58 ॥
ସ ଵେଗଵାନ୍ ଵେଗଵଦଭ୍ୟୁପେତ୍ୟତଂରାକ୍ଷସଂଵାନରଵୀରମୁଖ୍ୟଃ ।
ସମ୍ଵର୍ତ୍ୟମୁଷ୍ଟିଂସହସାଜଘାନବାହ୍ଵଂତରେଶୈଲନିକାଶରୂପଃ ॥ 59 ॥
ସ କୃତ୍ତମୂଲସ୍ସହସେଵଵୃକ୍ଷଃକ୍ଷିତୌପପାତକ୍ଷତଜୋକ୍ଷିତାଂଗଃ ।
ତାଂଚାସ୍ୟଘୋରାଂୟମଦଂଡକଲ୍ପାଂଗଦାଂପ୍ରଗୃହ୍ୟାଶୁତଦାନନାଦ ॥ 60 ॥
ମୁହୂର୍ତମାସୀତ୍ସଗତାସୁକଲ୍ପଃପ୍ରତ୍ୟାଗତାତ୍ମାସହସାସୁରାରିଃ ।
ଉତ୍ପତ୍ୟସଂଧ୍ୟାଭ୍ରସମାନଵର୍ଣସ୍ତଂଵାରିରାଜାତ୍ମଜମାଜଘାନ ॥ 61 ॥
ସ ମୂର୍ଭିତୋଭୂମିତଲେପପାତମୁହୂର୍ତମୁତ୍ପତ୍ୟପୁନସ୍ସସଂଜ୍ଞଃ ।
ତାମେଵତସ୍ୟାଦ୍ରିଵରାଦ୍ରିକଲ୍ପାଂଗଦାଂସମାଵିଧ୍ୟଜଘାନସଂଖ୍ୟେ ॥ 62 ॥
ମତ୍ତ ଅନୀକଂ ମହା ପାର୍ଶ୍ଵଂ ଜଘାନ ରଣ ମୂର୍ଧନି ।
ସ ସ୍ଵୟା ଗଦୟା ଭିନ୍ନୋ ଵିକୀର୍ଣ ଦଶନ ଈକ୍ଷଣଃ ।
ନିପପାତ ମହା ପାର୍ଶ୍ଵୋ ଵଜ୍ର ଆହତ;ଇଵ ଅଚଲଃ ॥ 63 ॥
ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵଵେଗେନଗଦାଂତସ୍ୟମହାତ୍ମନଃ ।
ଗୃହୀତ୍ଵାତାଂଗଦାଂଭୀମାମାଵିଧ୍ୟ ଚ ପୁନଃପୁନଃ ॥ 64 ॥
ମତ୍ତାନୀକଂମହାତ୍ମାନଂଜଘାନରଣମୂର୍ଧନି ।
ସ ସ୍ଵୟାଗଦୟାଭଗ୍ନୋଵିଦୀର୍ଣଦଶନେକ୍ଷଣଃ ॥ 65 ॥
ନିପପାତତତୋମତ୍ତୋଵଜ୍ରାହତୈଵାଚଲଃ ।
ଵିଦୀର୍ଣନୟନେଭୂମୌଗତସତ୍ତ୍ଵେଗତାୟୁଷି ॥ 66 ॥
ପତିତେରାକ୍ଷସେତସ୍ମିନ୍ ଵିଦ୍ରୁତଂରାକ୍ଷସଂବଲମ୍ ।
ତସ୍ମିନ୍ନ୍ହତେଭ୍ରାତରିରାଵଣସ୍ୟତନ୍ନୈରୃତାନାଂବଲମର୍ଣଵାଭମ୍ ।
ତ୍ୟକ୍ତାୟୁଧଂକେଵଲଜୀଵିତାର୍ଥଂଦୁଦ୍ରାଵଭିନ୍ନାର୍ଣଵସନ୍ନିକାଶମ୍ ॥ 67 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥