ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁର୍ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ କୃତାହ୍ନିକମରିଂଦମୌ ।
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ୟ ନଦ୍ୟାସ୍ତୀରମୁପାଗତୌ ॥ 1 ॥
ତେ ଚ ସର୍ଵେ ମହାତ୍ମାନୋ ମୁନୟସ୍ସଂଶ୍ରିତଵ୍ରତାଃ ।
ଉପସ୍ଥାପ୍ୟ ଶୁଭାଂ ନାଵଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମଥାବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 2 ॥
ଆରୋହତୁ ଭଵାନ୍ନାଵଂ ରାଜପୁତ୍ରପୁରସ୍କୃତଃ ।
ଅରିଷ୍ଟଂ ଗଚ୍ଛ ପଂଥାନଂ ମା ଭୂତ୍କାଲଵିପର୍ୟୟଃ ॥ 3 ॥
ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଥେତ୍ୟୁକ୍ତଵା ତାନୃଷୀନଭିପୂଜ୍ୟ ଚ ।
ତତାର ସହିତସ୍ତାଭ୍ୟାଂ ସରିତଂ ସାଗରଂଗମାମ୍ ॥ 4 ॥
ତତଶ୍ଶୁଶ୍ରାଵ ଵୈ ଶବ୍ଦମତିସଂରଂଭଵର୍ଧିତମ୍ ।
ମଧ୍ୟମାଗମ୍ୟ ତୋୟସ୍ୟ ସହ ରାମଃକନୀୟସା ॥ 5 ॥
ଅଥ ରାମସ୍ସରିନ୍ମଧ୍ୟେ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମୁନିପୁଂଗଵମ୍ ।
ଵାରିଣୋ ଭିଦ୍ୟମାନସ୍ୟ କିମୟଂ ତୁମୁଲୋ ଧ୍ଵନିଃ ॥ 6 ॥
ରାଘଵସ୍ୟ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା କୌତୂହଲସମନ୍ଵିତଃ ।
କଥୟାମାସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତସ୍ୟ ଶବ୍ଦସ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟମ୍ ॥ 7 ॥
କୈଲାସପର୍ଵତେ ରାମ ମନସା ନିର୍ମିତଂ ସରଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ନରଶାର୍ଦୂଲ ତେନେଦଂ ମାନସଂ ସରଃ ॥ 8 ॥
ତସ୍ମାତ୍ସୁସ୍ରାଵ ସରସସ୍ସାୟୋଧ୍ୟାମୁପଗୂହତେ ।
ସର ପ୍ରଵୃତ୍ତା ସରୟୂଃ ପୁଣ୍ୟା ବ୍ରହ୍ମସରଶ୍ଚ୍ୟୁତା ॥ 9 ॥
ତସ୍ୟାୟମତୁଲଶ୍ଶବ୍ଦୋ ଜାହ୍ନଵୀମଭିଵର୍ତତେ ।
ଵାରିସଂକ୍ଷୋଭଜୋ ରାମ ପ୍ରଣାମଂ ନିୟତଃକୁରୁ ॥ 10 ॥
ତାଭ୍ୟାଂ ତୁ ତାଵୁଭୌ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଣାମମତିଧାର୍ମିକୌ ।
ତୀରଂ ଦକ୍ଷିଣମାସାଦ୍ୟ ଜଗ୍ମତୁର୍ଲଘୁଵିକ୍ରମୌ ॥ 11 ॥
ସ ଵନଂ ଘୋରସଂକାଶଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନୃପଵରାତ୍ମଜଃ ।
ଅଵିପ୍ରହତମୈକ୍ଷ୍ଵାକଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ ମୁନିପୁଂଗଵମ୍ ॥ 12 ॥
ଅହୋ ଵନମିଦଂ ଦୁର୍ଗଂ ଝିଲ୍ଲିକାଗଣନାଦିତମ୍ ।
ଭୈରଵୈଶ୍ଶପଦୈଃ ପୂର୍ଣଂ ଶକୁଂତୈର୍ଦାରୁଣାରୁତୈଃ ॥ 13 ॥
ନାନାପ୍ରକାରୈଶ୍ଶକୁନୈ ର୍ଵାଶ୍ୟଦ୍ଭିର୍ଭୈରଵସ୍ଵନୈଃ ।
ସିଂହଵ୍ୟାଘ୍ରଵରାହୈଶ୍ଚ ଵାରଣୈଶ୍ଚୋପଶୋଭିତମ୍ ॥ 14 ॥
ଧଵାଶ୍ଵକର୍ଣକକୁଭୈର୍ବିଲ୍ଵତିଂଦୁକପାଟଲୈଃ ।
ସଂକୀର୍ଣଂ ବଦରୀଭିଶ୍ଚ କିନ୍ନ୍ଵେତଦ୍ଦାରୁଣଂ ଵନମ୍ ॥ 15 ॥
ତମୁଵାଚ ମହାତେଜା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ ।
ଶ୍ରୂୟତାଂ ଵତ୍ସ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ୟସ୍ୟୈତଦ୍ଦାରୁଣଂ ଵନମ୍ ॥ 16 ॥
ଏତୌ ଜନପଦୌ ସ୍ଫୀତୌ ପୂର୍ଵମାସ୍ତାଂ ନରୋତ୍ତମ ।
ମଲଦାଶ୍ଚ କରୂଶାଶ୍ଚ ଦେଵନିର୍ମାଣନିର୍ମିତୌ ॥ 17 ॥
ପୁରା ଵୃତ୍ରଵଧେ ରାମ ମଲେନ ସମଭିପ୍ଲୁତମ୍ ।
କ୍ଷୁଧା ଚୈଵ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ସମାଵିଶତ୍ ॥ 18 ॥
ତମିଂଦ୍ରଂ ସ୍ନାପୟନ୍ ଦେଵା ଋଷୟଶ୍ଚ ତପୋଧନାଃ ।
କଲଶୈସ୍ସ୍ନାପୟାମାସୁର୍ମଲଂ ଚାସ୍ୟ ପ୍ରମୋଚୟନ୍ ॥ 19 ॥
ଇହ ଭୂମ୍ୟାଂ ମଲଂ ଦତ୍ଵା ଦତ୍ଵା କାରୂଶମେଵ ଚ ।
ଶରୀରଜଂ ମହେଂଦ୍ରସ୍ୟ ତତୋ ହର୍ଷଂ ପ୍ରପେଦିରେ ॥ 20 ॥
ନିର୍ମଲୋ ନିଷ୍କରୂଶଶ୍ଚ ଶୁଚିରିଂଂଦ୍ରୋ ୟଦାଭଵତ୍ ।
ଦଦୌ ଦେଶସ୍ୟ ସୁପ୍ରୀତୋ ଵରଂ ପ୍ରଭୁରନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 21 ॥
ଇମୌ ଜନପଦୌ ସ୍ଫୀତୌ ଖ୍ୟାତିଂ ଲୋକେ ଗମିଷ୍ୟତଃ ।
ମଲଦାଶ୍ଚ କରୂଶାଶ୍ଚ ମମାଂଗମଲଧାରିଣୌ ॥ 22 ॥
ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ତଂ ଦେଵାଃ ପାକଶାସନମବ୍ରୁଵନ୍ ।
ଦେଶସ୍ୟ ପୂଜାଂ ତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃତାଂ ଶକ୍ରେଣ ଧୀମତା ॥ 23 ॥
ଏତୌ ଜନପଦୌ ସ୍ଫୀତୌ ଦୀର୍ଘକାଲମରିଂଦମ ।
ମଲଦାଶ୍ଚ କରୂଶାଶ୍ଚ ମୁଦିତୌ ଧନଧାନ୍ୟତଃ ॥ 24 ॥
କସ୍ୟଚିତ୍ତ୍ଵଥ କାଲସ୍ୟ ୟକ୍ଷୀ ଵୈ କାମରୂପିଣୀ ।
ବଲଂ ନାଗସହସ୍ରସ୍ୟ ଧାରୟଂତୀ ତଦା ହ୍ୟଭୂତ୍ ॥ 25 ॥
ତାଟକା ନାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଭାର୍ୟା ସୁଂଦସ୍ୟ ଧୀମତଃ ।
2 ମାରୀଚୋ ରାକ୍ଷସଃ ପୁତ୍ରୋ ୟସ୍ୟାଶ୍ଶକ୍ରପରାକ୍ରମଃ ॥ 26 ॥
ଵୃତ୍ତବାହୁର୍ମହାଵୀର୍ୟୋ ଵିପୁଲାସ୍ୟ ତନୁର୍ମହାନ୍ ।
ରାକ୍ଷସୋ ଭୈରଵାକାରୋ ନିତ୍ୟଂ ତ୍ରାସୟତେ ପ୍ରଜାଃ ॥ 27 ॥
ଇମୌ ଜନପଦୌ ନିତ୍ୟଂ ଵିନାଶୟତି ରାଘଵ ।
ମଲଦାଂଶ୍ଚ କରୂଶାଂଶ୍ଚ ତାଟକା ଦୁଷ୍ଟଚାରିଣୀ ॥ 28 ॥
ସେୟଂ ପଂଥାନମାଵୃତ୍ୟ ଵସତ୍ୟଧ୍ୟର୍ଧୟୋଜନେ ।
ଅତ ଏଵ ନ ଗଂତଵ୍ୟଂ ତାଟକାୟା ଵନଂ ୟତଃ ॥ 29 ॥
ସ୍ଵବାହୁବଲମାଶ୍ରିତ୍ୟ ଜହୀମାଂ ଦୁଷ୍ଟଚାରିଣୀମ୍ ।
ମନ୍ନିୟୋଗାଦିମଂ ଦେଶଂ କୁରୁ ନିଷ୍କଂଟକଂ ପୁନଃ ॥ 30 ॥
ନ ହି କଶ୍ଚିଦିମଂ ଦେଶଂ ଶକ୍ନୋତ୍ୟାଗଂତୁମୀଦୃଶମ୍ ।
ୟକ୍ଷିଣ୍ୟା ଘୋରୟା ରାମ ଉତ୍ସାଦିତମସହ୍ୟୟା ॥ 31 ॥
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ୟାତଂ ୟଥୈତଦ୍ଦାରୁଣଂ ଵନମ୍ ।
ୟକ୍ଷ୍ୟା ଚୋତ୍ସାଦିତଂ ସର୍ଵମଦ୍ୟାପି ନ ନିଵର୍ତତେ ॥ 32 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ଚତୁର୍ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
