ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସୀତା ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୂର୍ଣଚଂଦ୍ରନିଭାନନା ।
ହନୂମଂତମୁଵାଚେଦଂ ଧର୍ମାର୍ଥସହିତଂ ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ଅମୃତଂ ଵିଷସଂସୃଷ୍ଟଂ ତ୍ଵୟା ଵାନର ଭାଷିତମ୍ ।
ୟଚ୍ଚ ନାନ୍ୟମନା ରାମୋ ୟଚ୍ଚ ଶୋକପରାୟଣଃ ॥ 2 ॥
ଐଶ୍ଵର୍ୟେ ଵା ସୁଵିସ୍ତୀର୍ଣେ ଵ୍ୟସନେ ଵା ସୁଦାରୁଣେ ।
ରଜ୍ଜ୍ଵେଵ ପୁରୁଷଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୃତାଂତଃ ପରିକର୍ଷତି ॥ 3 ॥
ଵିଧିର୍ନୂନମସଂହାର୍ୟଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ଲଵଗୋତ୍ତମ ।
ସୌମିତ୍ରିଂ ମାଂ ଚ ରାମଂ ଚ ଵ୍ୟସନୈଃ ପଶ୍ୟ ମୋହିତାନ୍ ॥ 4 ॥
ଶୋକସ୍ୟାସ୍ୟ କଦା ପାରଂ ରାଘଵୋଽଧିଗମିଷ୍ୟତି ।
ପ୍ଲଵମାନଃ ପରିଶ୍ରାଂତୋ ହତନୌ ସ୍ସାଗରେ ୟଥା ॥ 5 ॥
ରାକ୍ଷସାନାଂ ଵଧଂ କୃତ୍ଵା ସୂଦୟିତ୍ଵା ଚ ରାଵଣମ୍ ।
ଲଂକାମୁନ୍ମୂଲିତାଂ କୃତ୍ଵା କଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟତି ମାଂ ପତିଃ ॥ 6 ॥
ସ ଵାଚ୍ୟସ୍ସଂତ୍ଵରସ୍ଵେତି ୟାଵଦେଵ ନ ପୂର୍ୟତେ ।
ଅୟଂ ସଂଵତ୍ସରଃ କାଲସ୍ତାଵଦ୍ଧି ମମ ଜୀଵିତମ୍ ॥ 7 ॥
ଵର୍ତତେ ଦଶମୋ ମାସୋ ଦ୍ଵୌ ତୁ ଶେଷୌ ପ୍ଲଵଂଗମ ।
ରାଵଣେନ ନୃଶଂସେନ ସମୟୋ ୟଃ କୃତୋ ମମ ॥ 8 ॥
ଵିଭୀଷଣେନ ଚ ଭ୍ରାତ୍ରା ମମ ନିର୍ୟାତନଂ ପ୍ରତି ।
ଅନୁନୀତଃ ପ୍ରୟତ୍ନେନ ନ ଚ ତତ୍କୁରୁତେ ମତିମ୍ ॥ 9 ॥
ମମ ପ୍ରତିପ୍ରଦାନଂ ହି ରାଵଣସ୍ୟ ନ ରୋଚତେ ।
ରାଵଣଂ ମାର୍ଗତେ ସଂଖ୍ୟେ ମୃତ୍ୟୁଃ କାଲଵଶଂ ଗତମ୍ ॥ 10 ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠା କନ୍ୟା ନଲା ନାମ ଵିଭୀଷଣସୁତା କପେ ।
ତୟା ମମେଦମାଖ୍ୟାତଂ ମାତ୍ରା ପ୍ରହିତୟା ସ୍ଵୟମ୍ ॥ 11 ॥
ଅସଂଶୟଂ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ କ୍ଷିପ୍ରଂ ମାଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟତେ ପତିଃ ।
ଅଂତରାତ୍ମା ଚ ମେ ଶୁଦ୍ଧସ୍ତସ୍ମିଂଶ୍ଚ ବହଵୋ ଗୁଣାଃ ॥ 12 ॥
ଉତ୍ସାହଃ ପୌରୁଷଂ ସତ୍ତ୍ଵମାନୃଶଂସ୍ୟଂ କୃତଜ୍ଞତା ।
ଵିକ୍ରମଶ୍ଚ ପ୍ରଭାଵଶ୍ଚ ସଂତି ଵାନର ରାଘଵେ ॥ 13 ॥
ଚତୁର୍ଦଶସହସ୍ରାଣି ରାକ୍ଷସାନାଂ ଜଘାନ ୟଃ ।
ଜନସ୍ଥାନେ ଵିନା ଭ୍ରାତ୍ରା ଶତ୍ରୁଃ କସ୍ତସ୍ୟ ନୋଦ୍ଵିଜେତ୍ ॥ 14 ॥
ନ ସ ଶକ୍ୟସ୍ତୁଲୟିତୁଂ ଵ୍ୟସନୈଃ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ ।
ଅହଂ ତସ୍ୟ ପ୍ରଭାଵଜ୍ଞା ଶକ୍ରସ୍ୟେଵ ପୁଲୋମଜା ॥ 15 ॥
ଶରଜାଲାଂଶୁମାନ୍ଶୂରଃ କପେ ରାମଦିଵାକରଃ ।
ଶତ୍ରୁରକ୍ଷୋମୟଂ ତୋୟମୁପଶୋଷଂ ନୟିଷ୍ୟତି ॥ 16 ॥
ଇତି ସଂଜଲ୍ପମାନାଂ ତାଂ ରାମାର୍ଥେ ଶୋକକର୍ଶିତାମ୍ ।
ଆଶ୍ରୁସଂପୂର୍ଣନୟନାମୁଵାଚ ଵଚନଂ କପିଃ ॥ 17 ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵୈଵ ତୁ ଵଚୋ ମହ୍ୟଂ କ୍ଷିପ୍ରମେଷ୍ୟତି ରାଘଵଃ ।
ଚମୂଂ ପ୍ରକର୍ଷନ୍ମହତୀଂ ହର୍ୟୃକ୍ଷଗଣସଂକୁଲାମ୍ ॥ 18 ॥
ଅଥଵା ମୋଚୟିଷ୍ୟାମି ତ୍ଵାମଦ୍ୟୈଵ ଵରାନନେ ।
ଅସ୍ମାଦ୍ଧୁଃଖାଦୁପାରୋହ ମମ ପୃଷ୍ଠମନିଂଦିତେ ॥ 19 ॥
ତ୍ଵାଂ ହି ପୃଷ୍ଠଗତାଂ କୃତ୍ଵା ସଂତରିଷ୍ୟାମି ସାଗରମ୍ ।
ଶକ୍ତିରସ୍ତି ହି ମେ ଵୋଢୁଂ ଲଂକାମପି ସରାଵଣାମ୍ ॥ 20 ॥
ଅହଂ ପ୍ରସ୍ରଵଣସ୍ଥାୟ ରାଘଵାୟାଦ୍ୟ ମୈଥିଲି ।
ପ୍ରାପୟିଷ୍ୟାମି ଶକ୍ରାୟ ହଵ୍ୟଂ ହୁତମିଵାନଲଃ ॥ 21 ॥
ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟସ୍ୟଦ୍ଵୈଵ ଵୈଦେହି ରାଘଵଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ।
ଵ୍ୟଵସାୟସମାୟୁକ୍ତଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦୈତ୍ୟଵଧେ ୟଥା ॥ 22 ॥
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନକୃତୋତ୍ସାହମାଶ୍ରମସ୍ଥଂ ମହାବଲମ୍ ।
ପୁରଂଦରମିଵାସୀନଂ ନାଗରାଜସ୍ୟ ମୂର୍ଧନି ॥ 23 ॥
ପୃଷ୍ଠମାରୋହ ମେ ଦେଵି ମା ଵିକାଂକ୍ଷସ୍ଵ ଶୋଭନେ ।
ୟୋଗମନ୍ଵିଚ୍ଛ ରାମେଣ ଶଶାଂକେନେଵ ରୋହିଣୀ ॥ 24 ॥
କଥୟଂତୀଵ ଚଂଦ୍ରେଣ ସୂର୍ୟେଣ ଚ ମହାର୍ଚିଷା ।
ମତ୍ପୃଷ୍ଠମଧିରୁହ୍ୟ ତ୍ଵଂ ତରାକାଶମହାର୍ଣଵୌ ॥ 25 ॥
ନ ହି ମେ ସଂପ୍ରୟାତସ୍ୟ ତ୍ଵାମିତୋ ନୟତୋଽଂଗନେ ।
ଅନୁଗଂତୁଂ ଗତିଂ ଶକ୍ତାସ୍ସର୍ଵେ ଲଂକାନିଵାସିନଃ ॥ 26 ॥
ୟଥୈଵାହମିହ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଥୈଵାହମସଂଶୟଃ ।
ୟାସ୍ୟାମି ପଶ୍ୟ ଵୈଦେହି ତ୍ଵାମୁଦ୍ୟମ୍ୟ ଵିହାୟସମ୍ ॥ 27 ॥
ମୈଥିଲୀ ତୁ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନମଦ୍ଭୁତମ୍ ।
ହର୍ଷଵିସ୍ମିତସର୍ଵାଂଗୀ ହନୁମଂତମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 28 ॥
ହନୁମଂଦୂରମଧ୍ଵାନଂ କଥଂ ମାଂ ଵୋଢୁମିଚ୍ଛସି ।
ତଦେଵ ଖଲୁ ତେ ମନ୍ୟେ କପିତ୍ଵଂ ହରିୟୂଥପ ॥ 29 ॥
କଥଂ ଵାଲ୍ପଶରୀରସ୍ତ୍ଵଂ ମାମିତୋ ନେତୁମିଚ୍ଛସି ।
ସକାଶଂ ମାନଵେଂଦ୍ରସ୍ୟ ଭର୍ତୁର୍ମେ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭ ॥ 30 ॥
ସୀତାୟା ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହନୁମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଚିଂତୟାମାସ ଲକ୍ଷ୍ମୀଵାନ୍ନଵଂ ପରିଭଵଂ କୃତମ୍ ॥ 31 ॥
ନ ମେ ଜାନାତି ସତ୍ତ୍ଵଂ ଵା ପ୍ରଭାଵଂ ଵାଽସିତେକ୍ଷଣା ।
ତସ୍ମାତ୍ପଶ୍ୟତୁ ଵୈଦେହୀ ୟଦ୍ରୂପଂ ମମ କାମତଃ ॥ 32 ॥
ଇତି ସଂଚିଂତ୍ୟ ହନୁମାଂସ୍ତଦା ପ୍ଲଵଗସତ୍ତମଃ ।
ଦର୍ଶୟାମାସ ଵୈଦେହ୍ୟାସ୍ସ୍ଵରୂପମରିମର୍ଦନଃ ॥ 33 ॥
ସ ତସ୍ମାତ୍ପାଦପାଦ୍ଧୀମାନାପ୍ଲୁତ୍ୟ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭଃ ।
ତତୋ ଵର୍ଧିତୁମାରେଭେ ସୀତାପ୍ରତ୍ୟୟକାରଣାତ୍ ॥ 34 ॥
ମେରୁମଂଦରସଂକାଶୋ ବଭୌ ଦୀପ୍ତାନଲପ୍ରଭଃ ।
ଅଗ୍ରତୋ ଵ୍ୟଵତସ୍ଥେ ଚ ସୀତାୟା ଵାନରୋତ୍ତମଃ ॥ 35 ॥
ହରିଃ ପର୍ଵତସଂକାଶସ୍ତାମ୍ରଵକ୍ତ୍ରୋ ମହାବଲଃ ।
ଵଜ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରନଖୋ ଭୀମୋ ଵୈଦେହୀମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 36 ॥
ସପର୍ଵତଵନୋଦ୍ଦେଶାଂ ସାଟ୍ଟପ୍ରାକାରତୋରଣାମ୍ ।
ଲଂକାମିମାଂ ସନାଥାଂ ଵା ନୟିତୁଂ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ମେ ॥ 37 ॥
ତଦଵସ୍ଥାପ୍ୟତାଂ ବୁଦ୍ଧିରଲଂ ଦେଵି ଵିକାଂକ୍ଷୟା ।
ଵିଶୋକଂ କୁରୁ ଵୈଦେହି ରାଘଵଂ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 38 ॥
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୀମସଂକାଶମୁଵାଚ ଜନକାତ୍ମଜା ।
ପଦ୍ମପତ୍ରଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ମାରୁତସ୍ୟୌରସଂ ସୁତମ୍ ॥ 39 ॥
ତଵ ସତ୍ତ୍ଵଂ ବଲଂ ଚୈଵ ଵିଜାନାମି ମହାକପେ ।
ଵାୟୋରିଵ ଗତିଂ ଚୈଵ ତେଜଶ୍ଚାଗ୍ନେରିଵାଦ୍ଭୁତମ୍ ॥ 40 ॥
ପ୍ରାକୃତୋଽନ୍ୟଃ କଥଂ ଚେମାଂ ଭୂମିମାଗଂତୁମର୍ହତି ।
ଉଦଧେରପ୍ରମେୟସ୍ୟ ପାରଂ ଵାନରପୁଂଗଵ ॥ 41 ॥
ଜାନାମି ଗମନେ ଶକ୍ତିଂ ନୟନେ ଚାପି ତେ ମମ ।
ଅଵଶ୍ୟଂ ସଂପ୍ରଧାର୍ୟାଶୁ କାର୍ୟସିଦ୍ଧିର୍ମହାତ୍ମନଃ ॥ 42 ॥
ଅୟୁକ୍ତଂ ତୁ କପିଶ୍ରେଷ୍ଠ ମମ ଗଂତୁଂ ତ୍ଵୟାଽନଘ ।
ଵାୟୁଵେଗସଵେଗସ୍ୟ ଵେଗୋ ମାଂ ମୋହୟେତ୍ତଵ ॥ 43 ॥
ଅହମାକାଶମାପନ୍ନା ହ୍ୟୁପର୍ୟୁପରି ସାଗରମ୍ ।
ପ୍ରପତେୟଂ ହି ତେ ପୃଷ୍ଠାଦ୍ଭୟାଦ୍ଵେଗେଵ ଗଚ୍ଛତଃ ॥ 44 ॥
ପତିତା ସାଗରେ ଚାହଂ ତିମିନକ୍ରଝଷାକୁଲେ ।
ଭଵେୟମାଶୁ ଵିଵଶା ୟାଦସାମନ୍ନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 45 ॥
ନ ଚ ଶକ୍ଷ୍ୟେ ତ୍ଵୟା ସାର୍ଧଂ ଗଂତୁଂ ଶତ୍ରୁଵିନାଶନ ।
କଲତ୍ରଵତି ସଂଦେହସ୍ତ୍ଵୟ୍ୟପି ସ୍ୟାଦସଂଶୟଃ ॥ 46 ॥
ହ୍ରିୟମାଣାଂ ତୁ ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାକ୍ଷସା ଭୀମଵିକ୍ରମାଃ ।
ଅନୁଗଚ୍ଛେୟୁରାଦିଷ୍ଟା ରାଵଣେନ ଦୁରାତ୍ମନା ॥ 47 ॥
ତୈସ୍ତ୍ଵଂ ପରିଵୃତଶ୍ଶୂରୈଶ୍ଶୂଲମୁଦ୍ଗରପାଣିଭିଃ ।
ଭଵେସ୍ତ୍ଵଂ ସଂଶୟଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମୟା ଵୀର କଲତ୍ରଵାନ୍ ॥ 48 ॥
ସାୟୁଧା ବହଵୋ ଵ୍ୟୋମ୍ନି ରାକ୍ଷସାସ୍ତ୍ଵଂ ନିରାୟୁଧଃ ।
କଥଂ ଶକ୍ଷ୍ୟସି ସଂୟାତୁଂ ମାଂ ଚୈଵ ପରିରକ୍ଷିତୁମ୍ ॥ 49 ॥
ୟୁଧ୍ୟମାନସ୍ୟ ରକ୍ଷୋଭିସ୍ତଵ ତୈଃ କ୍ରୂରକର୍ମଭିଃ ।
ପ୍ରପତେୟଂ ହି ତେ ପୃଷ୍ଠାଦ୍ଭୟାର୍ତା କପିସତ୍ତମ ॥ 50 ॥
ଅଥ ରକ୍ଷାଂସି ଭୀମାନି ମହାଂତି ବଲଵଂତି ଚ ।
କଥଂଚିତ୍ସାଂପରାୟେ ତ୍ଵାଂ ଜୟେୟୁଃ କପିସତ୍ତମ ॥ 51 ॥
ଅଥଵା ୟୁଧ୍ୟମାନସ୍ୟ ପତେୟଂ ଵିମୁଖସ୍ୟ ତେ ।
ପତିତାଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ମାଂ ନୟେୟୁଃ ପାପରାକ୍ଷସାଃ ॥ 52 ॥
ମାଂ ଵା ହରେୟୁସ୍ତ୍ଵଦ୍ଧସ୍ତାଦ୍ଵିଶସେୟୁରଥାପି ଵା ।
ଅଵ୍ୟଵସ୍ଥୌ ହି ଦୃଶ୍ୟେତେ ୟୁଦ୍ଧେ ଜୟପରାଜୟୌ ॥ 53 ॥
ଅହଂ ଵାପି ଵିପଦ୍ୟେୟଂ ରକ୍ଷୋଭିରଭିତର୍ଜିତା ।
ତ୍ଵତ୍ପ୍ରୟତ୍ନୋ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଵେନ୍ନିଷ୍ଫଲ ଏଵ ତୁ ॥ 54 ॥
କାମଂ ତ୍ଵମସି ପର୍ୟାପ୍ତୋ ନିହଂତୁଂ ସର୍ଵରାକ୍ଷସାନ୍ ।
ରାଘଵସ୍ୟ ୟଶୋ ହୀୟେତ୍ତ୍ଵୟା ଶସ୍ତୈସ୍ତୁ ରାକ୍ଷସୈଃ ॥ 55 ॥
ଅଥଵାଽଦାୟ ରକ୍ଷାଂସି ନ୍ୟସେୟୁସ୍ସମ୍ଵୃତେ ହି ମାମ୍ ।
ୟତ୍ର ତେ ନାଭିଜାନୀୟୁର୍ହରୟୋ ନାପି ରାଘଵୌ ॥ 56 ॥
ଆରଂଭସ୍ତୁ ମଦର୍ଥୋଽୟଂ ତତସ୍ତଵ ନିରର୍ଥକଃ ।
ତ୍ଵୟା ହି ସହ ରାମସ୍ୟ ମହାନାଗମନେ ଗୁଣଃ ॥ 57 ॥
ମୟି ଜୀଵିତମାୟତ୍ତଂ ରାଘଵସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଭ୍ରାତ୍ରୂଣାଂ ଚ ମହାବାହୋ ତଵ ରାଜକୁଲସ୍ୟ ଚ ॥ 58 ॥
ତୌ ନିରାଶୌ ମଦର୍ଥଂ ତୁ ଶୋକସଂତାପକର୍ଶିତୌ ।
ସହ ସର୍ଵର୍କ୍ଷହରିଭିସ୍ତ୍ୟକ୍ଷ୍ୟତଃ ପ୍ରାଣସଂଗ୍ରହମ୍ ॥ 59 ॥
ଭର୍ତୁର୍ଭକ୍ତିଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ୟ ରାମାଦନ୍ୟସ୍ୟ ଵାନର ।
ନ ସ୍ପୃଶାମି ଶରୀରଂ ତୁ ପୁଂସୋ ଵାନରପୁଂଗଵ ॥ 60 ॥
ୟଦହଂ ଗାତ୍ରସଂସ୍ପର୍ଶଂ ରାଵଣସ୍ୟ ବଲାଦ୍ଗତା ।
ଅନୀଶା କିଂ କରିଷ୍ୟାମି ଵିନାଥା ଵିଵଶା ସତୀ ॥ 61 ॥
ୟଦି ରାମୋ ଦଶଗ୍ରୀଵମିହ ହତ୍ତ୍ଵା ସବାଂଧଵମ୍ ।
ମାମିତୋ ଗୃହ୍ୟ ଗଚ୍ଛେତ ତତ୍ତସ୍ୟ ସଦୃଶଂ ଭଵେତ୍ ॥ 62 ॥
ଶ୍ରୁତା ହି ଦୃଷ୍ଟାଶ୍ଚ ମୟା ପରାକ୍ରମା ମହାତ୍ମନସ୍ତସ୍ୟ ରଣାଵମର୍ଦିନଃ ।
ନ ଦେଵଗଂଧର୍ଵଭୁଜଂଗରାକ୍ଷସା ଭଵଂତି ରାମେଣ ସମା ହି ସଂୟୁଗେ ॥ 63 ॥
ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ତଂ ସଂୟତି ଚିତ୍ରକାର୍ମୁକଂ ମହାବଲଂ ଵାସଵତୁଲ୍ୟଵିକ୍ରମମ୍ ।
ସଲକ୍ଷ୍ମଣଂ କୋ ଵିଷହେତ ରାଘଵଂ ହୁତାଶନଂ ଦୀପ୍ତମିଵାନିଲେରିତମ୍ ॥ 64 ॥
ସଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ରାଘଵମାଜିମର୍ଦନଂ ଦିଶାଗଜଂ ମତ୍ତମିଵ ଵ୍ୟଵସ୍ଥିତମ୍ ।
ସହେତ କୋ ଵାନରମୁଖ୍ୟ ସଂୟୁଗେ ୟୁଗାଂତସୂର୍ୟପ୍ରତିମଂ ଶରାର୍ଚିଷମ୍ ॥ 65 ॥
ସ ମେ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ପତିଂ ସୟୂଥପଂ କ୍ଷିପ୍ରମିହୋପପାଦୟ ।
ଚିରାୟ ରାମଂ ପ୍ରତି ଶୋକକର୍ଶିତାଂ କୁରୁଷ୍ଵ ମାଂ ଵାନରମୁଖ୍ୟ ହର୍ଷିତାମ୍ ॥ 66 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ସପ୍ତତ୍ରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
