ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସତାଂପରିଷଦଂକୃତ୍ସ୍ନାଂସମୀକ୍ଷ୍ୟସମିତିଂଜୟଃ ।
ପ୍ରଚୋଦୟାମାସତଦାପ୍ରହସ୍ତଂଵାହିନୀପତିମ୍ ॥ 1 ॥
ସେନାପତେୟଥାତେସ୍ୟୁଃକୃତଵିଦ୍ୟାଶ୍ଚତୁର୍ଵିଧାଃ ।
ୟୋଧାନଗରରକ୍ଷାୟାଂତଥାଵ୍ୟାଦେଷ୍ଟୁମର୍ହସି ॥ 2 ॥
ସପ୍ରହସ୍ତଃପ୍ରଣୀତାତ୍ମାଚିକୀର୍ଷନ୍ ରାଜଶାସନମ୍ ।
ଵିନିକ୍ଷିପଦ୍ବଲଂସର୍ଵଂବହିରଂତଶ୍ଚମଂଦିରେ ॥ 3 ॥
ତତୋଵିନିକ୍ଷିପ୍ୟବଲଂସର୍ଵନଗରଗୁପ୍ତୟେ ।
ପ୍ରହସ୍ତଃପ୍ରମୁଖେରାଜ୍ଞୋନିଷସାଦଜଗାଦଚ ॥ 4 ॥
ଵିହିତଂବହିରଂତଶ୍ଚବଲଂବଲଵତସ୍ତଵ ।
କୁରୁଷ୍ୟାଵିମନାଃକ୍ଷିପ୍ରଂୟଦଭିପ୍ରେତମସ୍ତୁତେ ॥ 5 ॥
ପ୍ରହସ୍ତସ୍ୟଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵାରାଜାରାଜ୍ୟହିତୈଷିଣଃ ।
ସୁଖେପ୍ସୁସ୍ସୁହୃଦାଂମଧ୍ୟେଵ୍ୟାଜହାରସରାଵଣଃ ॥ 6 ॥
ପ୍ରିୟାପ୍ରିୟେସୁଖଂଦୁଃଖଂଲାଭାଲାଭେହିତାହିତେ ।
ଧର୍ମକାମାର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁୟୂୟମର୍ହଥଵେଦିତୁମ୍ ॥ 7 ॥
ସର୍ଵକୃତ୍ୟାନିୟୁଷ୍ମାଭିସ୍ସମାରବ୍ଧାନିସର୍ଵଥା ।
ମଂତ୍ରକର୍ମନିୟୁକ୍ତାନିନଜାତୁଵିଫଲାନିମେ ॥ 8 ॥
ସସୋମଗ୍ରହନକ୍ଷତ୍ରୈର୍ମରୁଦ୍ଭିରିଵଵାସଵଃ ।
ଭଵଦ୍ଭିରହମତ୍ୟର୍ଥଂଵୃତଶ୍ରିୟମଵାପ୍ନୁୟାମ୍ ॥ 9 ॥
ଅହଂତୁଖଲୁସର୍ଵାନ୍ଵସ୍ସମର୍ଥୟିତୁମୁଦ୍ୟତଃ ।
କୁଂଭକର୍ଣସ୍ୟତୁସ୍ଵପ୍ନାନ୍ନେମମର୍ଥମଚୋଦୟମ୍ ॥ 10 ॥
ଇୟଂ ଚ ଦଂଡକାରଣ୍ୟାଦ୍ରାମସ୍ୟ ମହିଷୀ ପ୍ରିୟା ।
ରକ୍ଷୋଭିଶ୍ଚରିତୋଦ୍ଦେଶାଦାନୀତା ଜନକାତ୍ମଜା ॥ 11 ॥
ଇୟଂଚଦଂଡକାରଣ୍ୟାଦ୍ରାମସ୍ୟମହିଷୀମୟା ।
ରକ୍ଷୋଭିଶ୍ଚରିତୋଦ୍ଦେଶାଦାନୀତାଜନକାତ୍ମଜା ॥ 12 ॥
ସାମେଵଶୟ୍ୟାମାରୋଢୁମିଚ୍ଛତ୍ୟଲସଗାମିନୀ ।
ତ୍ରିଷୁଲୋକେଷୁଚାନ୍ୟାମେନସୀତାସଦୃଶୀମତା ॥ 13 ॥
ତନୁମଧ୍ୟାପୃଥୁଶ୍ରୋଣୀଶରଦିଂଦୁନିଭାନନା ।
ହେମବିଂବନିଭାସୌମ୍ୟାମାୟେଵମୟନିର୍ମିତା ॥ 14 ॥
ସୁଲୋହିତତଲୌଶ୍ଲକ୍ଷ୍ ଣୌଚରଣୌସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତୌ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାତାମ୍ରନଖୌତସ୍ୟାଦୀପ୍ୟତେମେଶରୀରଜଃ ॥ 15 ॥
ହୁତାଗ୍ନିରର୍ଚିସ୍ସଂକାଶାମେନାଂସୌରୀମିଵପ୍ରଭାମ୍ ।
ଉନ୍ନସଂଵିମଲଂଵଲ୍ଗୁଵିପୁଲାଂଚାରୁଲୋଚନମ୍ ॥ 16 ॥
ପଶ୍ୟଂସ୍ତଦଵଶସ୍ତସ୍ୟାଃକାମସ୍ୟଵଶମେୟିଵାନ୍ ।
କ୍ରୋଧହର୍ଷସମାନେନଦୁର୍ଵର୍ଣକରଣେନଚ ॥ 17 ॥
ଶୋକସଂତାପନିତ୍ୟେନକାମେନକଲୁଷୀକୃତଃ ।
ସାତୁସଂଵତ୍ସରଂକାଲଂମାମୟାଚତଭାମିନୀ ॥ 18 ॥
ପ୍ରତୀକ୍ଷମାଣାଭର୍ତାରଂରାମମାୟତଲୋଚନା ।
ତନ୍ମୟାଚାରୁନେତ୍ରାୟଃପ୍ରତିଜ୍ଞାତଂଵଚଶ୍ଶୁଭମ୍ ॥ 19 ॥
ବହୁସତ୍ତ୍ଵସମାକୀର୍ଣଂ ତୌ ଵା ଦଶରଥାତ୍ମଜୌ ।
ଅଥଵା କପିନୈକେନ କୃତଂ ନଃ କଦନଂ ମହତ୍ ॥ 20 ॥
ବହୁସତ୍ତ୍ଵସମାକୀର୍ଣଂତୌଵାଦଶରଥାତ୍ମଜୌ ।
ଅଥଵାକପିନୈକେନକୃତଂନଃକଦନଂମହତ୍ ॥ 21 ॥
ଦୁର୍ ଜ୍ଞେୟାଃକାର୍ୟଗତୟୋବ୍ରୂତୟସ୍ୟୟଥାମତି ।
ମାନୁଷ୍ୟାନ୍ନୋଭୟଂନାସ୍ତିତଥାପିତୁଵିମୃଶ୍ୟତାମ୍ ॥ 22 ॥
ତଦାଦେଵାସୁରେୟୁଦ୍ଧେୟୁଷ୍ମାଭିସ୍ସହିତୋଽଜୟମ୍ ।
ତେମେଭଵଂତଶ୍ଚତଥାସୁଗ୍ରୀଵପ୍ରମୁଖାନ୍ହରୀନ୍ ॥ 23 ॥
ପରେପାରେସମୁଦ୍ରସ୍ୟପୁରସ୍କୃତ୍ୟନୃପାତ୍ମଜୌ ।
ସୀତାୟାଃପଦଵୀଂପ୍ରାପ୍ୟସଂପ୍ରାପ୍ତୌଵରୁଣାଲୟାମ୍ ॥ 24 ॥
ଅଦେୟାଚୟଥାସୀତାଵଧ୍ୟୌଦଶରଥାତ୍ମଜୌ ।
ଭଵଦ୍ଭିର୍ମଂତ୍ର୍ୟତାଂମଂତ୍ରସ୍ସୁନୀତଂଚାଭିଧୀୟତାମ୍ ॥ 25 ॥
ନହିଶକ୍ତିଂପ୍ରପଶ୍ୟାମିଜଗତ୍ୟନ୍ୟସ୍ୟକସ୍ୟଚିତ୍ ।
ସାଗରଂଵାନରୈସ୍ତୀର୍ଵାନିଶ୍ଚୟେନଜୟୋମମ ॥ 26 ॥
ତସ୍ୟକାମପରୀତସ୍ୟନିଶମ୍ୟପରିଦେଵିତମ୍ ।
କୁଂଭକର୍ଣଃପ୍ରଚୁକ୍ରୋଧଵଚନଂଚେଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 27 ॥
ୟଦାତୁରାମସ୍ୟସଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟପ୍ରସହ୍ୟସୀତାଖଲୁସାଇହାଽହୃତା ।
ସକୃତ୍ସମୀକ୍ଷ୍ୟୈଵସୁନିଶ୍ଚିତଂତଦାଭଜେତଚିତ୍ତଂୟମୁନେଵୟାମୁନମ୍ ॥ 28 ॥
ସର୍ଵମେତନ୍ମହାରାଜକୃତମପ୍ରତିମଂତଵ ।
ଵିଧୀୟେତସହାସ୍ମାଭିରାଦାଵେଵାସ୍ୟକର୍ମଣଃ ॥ 29 ॥
ନ୍ୟାୟେନରାଜକାର୍ୟାଣିୟଃକରୋତିଦଶାନନଃ ।
ନସସଂତପ୍ୟତେପଶ୍ଚାନ୍ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥମତିର୍ନୃପଃ ॥ 30 ॥
ଅନୁପାୟେନକର୍ମାଣିଵିପରୀତାନିୟାନିଚ ।
କ୍ରିୟମାଣାନିଦୁଷ୍ୟଂତିହଵୀଂଷ୍ୟପ୍ରୟତେଷ୍ଵିଵ ॥ 31 ॥
ୟଃପଶ୍ଚାତ୍ପୂର୍ଵକାର୍ୟାଣିକର୍ମାଣ୍ୟଭିଚିକୀର୍ଷତି ।
ପୂର୍ଵଂଚାପରକାର୍ୟାଣିନସଵେଦନୟାନୟୌ ॥ 32 ॥
ଚପଲସ୍ୟତୁକୃତ୍ୟେଷୁପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ୟାଧିକଂବଲମ୍ ।
କ୍ଷିପ୍ରମନ୍ୟେପ୍ରପଦ୍ୟଂତେକ୍ରୌଂଚସ୍ୟଖମିଵଦ୍ଵିଜାଃ ॥ 33 ॥
ତ୍ଵୟେଦଂମହାଦାରବ୍ଧଂକାର୍ୟମପ୍ରତିଚିଂତିତମ୍ ।
ଦିଷ୍ଟ୍ୟାତ୍ଵାଂନାଵଧୀଦ୍ରାମୋଵିଷମିଶ୍ରମିଵାମିଷମ୍ ॥ 34 ॥
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵୟାସମାରବ୍ଧଂକର୍ମହ୍ୟପ୍ରତିମଂପରୈଃ ।
ଅହଂସମୀକରିଷ୍ୟାମିହତ୍ଵାଶତ୍ରୂଂସ୍ତଵାନଘ ॥ 35 ॥
ଅହମୁତ୍ସାଦୟିଷ୍ୟାମିଶତ୍ରୂଂସ୍ତଵନିଶାଚର ।
ୟଦିଶକ୍ରଵିଵସ୍ଵଂତୌୟଦିପାଵକମାରୁତୌ ॥ 36 ॥
ତାଵହଂୟୋଧୟିଷ୍ୟାମିକୁବେରଵରୁଣାଵପି ।
ଗିରିମାତ୍ରଶରୀରସ୍ୟମହାପରିଘୟୋଧିନଃ ।
ନର୍ଦତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟବିଭୀୟାଦ୍ଵୈପୁରଂଦରଃ ॥ 37 ॥
ପୁନର୍ମାଂସଦ୍ଵିତୀୟେନଶରେଣନିହନିଷ୍ୟତି ।
ତତୋଽହଂତସ୍ୟପାସ୍ୟାମିରୁଧିରଂକାମମାଶ୍ଵସ ॥ 38 ॥
ଵଧେନଵୈଦାଶରଥେସ୍ସୁଖାଵହଂଜୟଂତଵାହର୍ତୁମହଂୟତିଷ୍ୟେ ।
ହତ୍ଵାଚରାମଂସହଲକ୍ଷ୍ମଣେନଖାଦାମିସର୍ଵାନ୍ହରିୟୂଥମୁଖ୍ୟାନ୍ ॥ 39 ॥
ରମସ୍ଵକାମଂ ପିବଚାଗ୍ୟ୍ରଵାରୁଣୀଂକୁରଷ୍ଵକାର୍ୟାଣିହିତାନିଵିଜ୍ଵରଃ ।
ମୟାତୁରାମେଗମିତେୟମକ୍ଷୟଂଚିରାୟସୀତାଵଶଗାଭଵିଷ୍ୟତି ॥ 40 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
