ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସପ୍ରଵିଶ୍ୟାଽଶ୍ରମପଦଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ରାଘଵାନୁଜଃ ।
ଅଗସ୍ତ୍ୟଶିଷ୍ୟମାସାଦ୍ୟ ଵାକ୍ୟମେତଦୁଵାଚ ହ ॥ 1 ॥
ରାଜା ଦଶରଥୋ ନାମ ଜ୍ୟେଷ୍ଠସ୍ତସ୍ୟ ସୁତୋ ବଲୀ ।
ରାମଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମୁନିଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଭାର୍ୟୟା ସହ ସୀତୟା ॥ 2 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ନାମ ତସ୍ୟାହଂ ଭ୍ରାତା ତ୍ଵଵରଜୋ ହିତଃ ।
ଅନୁକୂଲଶ୍ଚ ଭକ୍ତଶ୍ଚ ୟଦି ତେ ଶ୍ରୋତ୍ରମାଗତଃ ॥ 3 ॥
ତେ ଵୟଂ ଵନମତ୍ୟୁଗ୍ରଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଃ ପିତୃଶାସନାତ୍ ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମହେ ସର୍ଵେ ଭଗଵଂତଂ ନିଵେଦ୍ୟତାମ୍ ॥ 4 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ତପୋଧନଃ ।
ତଥେତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵାଽଗ୍ନିଶରଣଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ନିଵେଦିତୁମ୍ ॥ 5 ॥
ସ ପ୍ରଵିଶ୍ୟ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ତପସା ଦୁଷ୍ପ୍ରଧର୍ଷଣମ୍ ।
କୃତାଂଜଲିରୁଵାଚେଦଂ ରାମାଗମନମଂଜସା ॥ 6 ॥
ୟଥୋକ୍ତଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣେନୈଵ ଶିଷ୍ୟୋଽଗସ୍ତ୍ୟସ୍ୟ ସମ୍ମତଃ ।
ପୁତ୍ରୌ ଦଶରଥସ୍ୟେମୌ ରାମୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏଵ ଚ ॥ 7 ॥
ପ୍ରଵିଷ୍ଟାଵାଶ୍ରମପଦଂ ସୀତୟା ସହ ଭାର୍ୟୟା ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଭଵଂତମାୟାତୌ ଶୁଶ୍ରୂଷାର୍ଥମରିଂଦମୌ ॥ 8 ॥
ୟଦତ୍ରାନଂତରଂ ତତ୍ତ୍ଵମାଜ୍ଞାପୟିତୁମର୍ହସି ।
ତତଶ୍ଶିଷ୍ୟାଦୁପଶ୍ରୁତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତଂ ରାମଂ ସଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 9 ॥
ଵୈଦେହୀଂ ଚ ମହାଭାଗାମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଦିଷ୍ଟ୍ୟା ରାମଶ୍ଚିରସ୍ୟାଦ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ମାଂ ସମୁପାଗତଃ ॥ 10 ॥
ମନସା କାଂକ୍ଷିତଂ ହ୍ୟସ୍ୟ ମୟାପ୍ୟାଗମନଂ ପ୍ରତି ।
ଗମ୍ୟତାଂ ସତ୍କୃତୋ ରାମସ୍ସଭାର୍ୟସ୍ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 11 ॥
ପ୍ରଵେଶ୍ୟତାଂ ସମୀପଂ ମେ କିଂ ଚାସୌ ନ ପ୍ରଵେଶିତଃ ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ମୁନିନା ଧର୍ମଜ୍ଞେନ ମହାତ୍ମନା ॥ 12 ॥
ଅଭିଵାଦ୍ୟାବ୍ରଵୀଚ୍ଛିଷ୍ୟସ୍ତଥେତି ନିୟତାଂଜଲିଃ ।
ତତୋ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ୟ ସଂଭ୍ରାଂତଶ୍ଶିଷ୍ୟୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 13 ॥
କ୍ଵାସୌ ରାମୋ ମୁନିଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମେତୁ ପ୍ରଵିଶତୁ ସ୍ଵୟମ୍ ।
ତତୋ ଗତ୍ଵାଽଽଶ୍ରମପଦଂ ଶିଷ୍ୟେଣ ସହ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 14 ॥
ଦର୍ଶୟାମାସ କାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ସୀତାଂ ଚ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ।
ତଂ ଶିଷ୍ୟଃ ପ୍ରଶ୍ରିତୋ ଵାକ୍ୟମଗସ୍ତ୍ୟଵଚନଂ ବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 15 ॥
ପ୍ରାଵେଶୟଦ୍ୟଥାନ୍ୟାୟଂ ସତ୍କାରାର୍ହଂ ସୁସତ୍କୃତମ୍ ।
ପ୍ରଵିଵେଶ ତତୋ ରାମସ୍ସୀତୟା ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 16 ॥
ପ୍ରଶାଂତହରିଣାକୀର୍ଣମାଶ୍ରମଂ ହ୍ୟଵଲୋକୟନ୍ ।
ସ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମଗ୍ନେଃ ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଚ ॥ 17 ॥
ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ଥାନଂ ମହେଂଦ୍ରସ୍ୟ ସ୍ଥାନଂ ଚୈଵ ଵିଵସ୍ଵତଃ ।
ସୋମସ୍ଥାନଂ ଭଗସ୍ଥାନଂ ସ୍ଥାନଂ କୌବେରମେଵ ଚ ॥ 18 ॥
ଦାତୁର୍ଵିଧାତୁଃ ସ୍ଥାନେଚ ଵାୟୋଃ ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଚ ।
ନାଗରାଜସ୍ୟ ଚ ସ୍ଥାନମନଂତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 19 ॥
ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଗାୟତ୍ର୍ୟା ଵସୂନାଂ ସ୍ଥାନମେଵ ଚ ।
ସ୍ଥାନଂ ଚ ପାଶହସ୍ତସ୍ୟ ଵରୁଣସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 20 ॥
କାର୍ତିକେୟସ୍ୟ ଚ ସ୍ଥାନଂ ଧର୍ମସ୍ଥାନଂ ଚ ପଶ୍ୟତି ।
ସ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମଗ୍ନେଃ ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଚ ॥ 21 ॥
ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ଥାନଂ ମହେଂଦ୍ରସ୍ୟ ସ୍ଥାନଂ ଚୈଵ ଵିଵସ୍ଵତଃ ।
ସୋମସ୍ଥାନଂ ଭଗସ୍ଥାନଂ ସ୍ଥାନଂ କୌବେରମେଵ ଚ ॥ 22 ॥
ଧାତୁର୍ଵିଧାତୁଃ ସ୍ଥାନଂ ଚ ଵାୟୋଃ ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଚ ।
ନାଗରାଜସ୍ୟ ଚ ସ୍ଥାନମନଂତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 23 ॥
ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଗାୟତ୍ର୍ୟା ଵସୂନାଂ ସ୍ଥାନମେଵ ଚ ।
ସ୍ଥାନଂ ଚ ପାଶହସ୍ତସ୍ୟ ଵରୁଣସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 24 ॥
କାର୍ତିକେୟସ୍ୟ ଚ ସ୍ଥାନଂ ଧର୍ମସ୍ଥାନଂ ଚ ପଶ୍ୟତି ।
ସ ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସ୍ଥାନମଗ୍ନେଃ ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଚ ॥ 25 ॥
ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ଥାନଂ ମହେଂଦ୍ରସ୍ୟ ସ୍ଥାନଂ ଚୈଵ ଵିଵସ୍ଵତଃ ।
ସୋମସ୍ଥାନଂ ଭଗସ୍ଥାନଂ ସ୍ଥାନଂ କୌବେରମେଵ ଚ ॥ 26 ॥
ଦାତୁର୍ଵିଧାତୁଃ ସ୍ଥାନେଚ ଵାୟୋଃ ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଚ ।
ନାଗରାଜସ୍ୟ ଚ ସ୍ଥାନମନଂତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 27 ॥
ସ୍ଥାନଂ ତଥୈଵ ଗାୟତ୍ର୍ୟା ଵସୂନାଂ ସ୍ଥାନମେଵ ଚ ।
ସ୍ଥାନଂ ଚ ପାଶହସ୍ତସ୍ୟ ଵରୁଣସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 28 ॥
କାର୍ତିକେୟସ୍ୟ ଚ ସ୍ଥାନଂ ଧର୍ମସ୍ଥାନଂ ଚ ପଶ୍ୟତି ।
ତତଶ୍ଶିଷ୍ୟୈଃ ପରିଵୃତୋ ମୁନିରପ୍ୟଭିନିଷ୍ପତତ୍ ॥ 29 ॥
ତଂ ଦଦର୍ଶାଗ୍ରତୋ ରାମୋ ମୁନୀନାଂ ଦୀପ୍ତତେଜସାମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚନଂ ଵୀରୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଲକ୍ଷ୍ମିଵର୍ଧନମ୍ ॥ 30 ॥
ଏଷ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଷ୍କ୍ରାମତ୍ୟଗସ୍ତ୍ୟୋ ଭଗଵାନୃଷିଃ ।
ଔଦାର୍ୟେଣାଵଗଚ୍ଛାମି ନିଧାନଂ ତପସାମିମମ୍ ॥ 31 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାବାହୁରଗସ୍ତ୍ୟଂ ସୂର୍ୟଵର୍ଚସମ୍ ।
ଜଗ୍ରାହ ପରମପ୍ରୀତସ୍ତସ୍ୟ ପାଦୌ ପରଂତପଃ ॥ 32 ॥
ଅଭିଵାଦ୍ୟ ତୁ ଧର୍ମାତ୍ମା ତସ୍ଥୌ ରାମଃ କୃତାଂଜଲିଃ ।
ସୀତୟା ସହ ଵୈଦେହ୍ୟା ତଦା ରାମଃ ସଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ॥ 33 ॥
ପ୍ରତିଜଗ୍ରାହ କାକୁତ୍ସ୍ଥମର୍ଚୟିତ୍ଵାସନୋଦକୈଃ ।
କୁଶଲପ୍ରଶ୍ନମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଆସ୍ୟତାମିତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 34 ॥
ଅଗ୍ନିଂ ହୁତ୍ଵା ପ୍ରଦାୟାର୍ଘ୍ୟମତିଥୀନ୍ ପ୍ରତିପୂଜ୍ୟ ଚ ।
ଵାନପ୍ରସ୍ଥ୍ୟେନ ଧର୍ମେଣ ସ ତେଷାଂ ଭୋଜନଂ ଦଦୌ ॥ 35 ॥
ପ୍ରଥମଂ ଚୋପଵିଶ୍ୟାଥ ଧର୍ମଜ୍ଞୋ ମୁନିପୁଂଗଵଃ ।
ଉଵାଚ ରାମମାସୀନଂ ପ୍ରାଂଜଲିଂ ଧର୍ମକୋଵିଦମ୍ ॥ 36 ॥
ଅଗ୍ନିଂ ହୁତ୍ଵା ପ୍ରଦାୟାର୍ଘ୍ୟମତିଥିଂ ପ୍ରତିପୂଜୟେତ୍ ।
ଅନ୍ୟଥା ଖଲୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ତପସ୍ଵୀ ସମୁଦାଚରନ୍ ॥ 37 ॥
ଦୁଃସାକ୍ଷୀଵ ପରେ ଲୋକେ ସ୍ଵାନି ମାଂସାନି ଭକ୍ଷୟେତ୍ ।
ରାଜା ସର୍ଵସ୍ୟ ଲୋକସ୍ୟ ଧର୍ମଚାରୀ ମହାରଥଃ ॥ 38 ॥
ପୂଜନୀୟଶ୍ଚ ମାନ୍ୟଶ୍ଚ ଭଵାନ୍ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପ୍ରିୟାତିଥିଃ ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଫଲୈର୍ମୂଲୈଃ ପୁଷ୍ପୈରନ୍ୟୈଶ୍ଚ ରାଘଵମ୍ ॥ 39 ॥
ପୂଜୟିତ୍ଵା ୟଥାକାମଂ ପୁନରେଵ ତତୋଽବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଇଦଂ ଦିଵ୍ୟଂ ମହଚ୍ଚାପଂ ହେମରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍ ॥ 40 ॥
ଵୈଷ୍ଣଵଂ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ର ନିର୍ମିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ।
ଅମୋଘସ୍ସୂର୍ୟସଂକାଶୋ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତଶ୍ଶରୋତ୍ତମଃ ॥ 41 ॥
ଦତ୍ତୌ ମମ ମହେଂଦ୍ରେଣ ତୂଣୀ ଚାକ୍ଷୟସାୟକୌ ।
ସଂପୂର୍ଣୌ ନିଶିତୈର୍ବାଣୈର୍ଜ୍ଵଲଦ୍ଭିରିଵ ପାଵକୈଃ ॥ 42 ॥
ମହାରଜତକୋଶୋଽୟମସିର୍ହେମଵିଭୂଷିତଃ ।
ଅନେନ ଧନୁଷା ରାମ ହତ୍ଵା ସଂଖ୍ୟେ ମହାସୁରାନ୍ ॥ 43 ॥
ଆଜହାର ଶ୍ରିୟଂ ଦୀପ୍ତାଂ ପୁରା ଵିଷ୍ଣୁର୍ଦିଵୌକସାମ୍ ।
ତଦ୍ଧନୁସ୍ତୌ ଚ ତୂଣୀରୌ ଶରଂ ଖଂଗଂ ଚ ମାନଦ ॥ 44 ॥
ଜୟାୟ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵ ଵଜ୍ରଂ ଵଜ୍ରଧରୋ ୟଥା ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାତେଜାଃ ସମସ୍ତଂ ତଦ୍ଵରାୟୁଧମ୍ ।
ଦତ୍ଵା ରାମାୟ ଭଗଵାନଗସ୍ତ୍ୟଃ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 45 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ଦ୍ଵାଦଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
