ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଆଖ୍ୟାତା ଗୃଧ୍ରରାଜେନ ସମୁତ୍ପ୍ଲୁତ୍ୟ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ ।
ସଂଗତାଃ ପ୍ରୀତିସଂୟୁକ୍ତା ଵିନେଦୁର୍ଭୀମଵିକ୍ରମାଃ ॥ 1 ॥
ସଂପାତେର୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହରୟୋ ରାଵଣକ୍ଷୟମ୍ ।
ହୃଷ୍ଟାସ୍ସାଗରମାଜଗ୍ମୁସ୍ସୀତାଦର୍ଶନକାଂକ୍ଷିଣଃ ॥ 2 ॥
ଅଭିକ୍ରମ୍ୟ ତୁ ତଂ ଦେଶଂ ଦଦୃଶୁର୍ଭୀମଵିକ୍ରମାଃ ।
କୃତ୍ସ୍ନଂ ଲୋକସ୍ୟ ମହତଃ ପ୍ରତିବିଂବମିଵ ସ୍ଥିତମ୍ ॥ 3 ॥
ଦକ୍ଷିଣସ୍ୟ ସମୁଦ୍ରସ୍ୟ ସମାସାଦ୍ୟୋତ୍ତରାଂ ଦିଶମ୍ ।
ସନ୍ନିଵେଶଂ ତତଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ହରିଵୀରା ମହାବଲାଃ ॥ 4 ॥
ସତ୍ତ୍ଵୈର୍ମହଦ୍ଭିର୍ଵିକୃତୈଃ କ୍ରୀଡଦ୍ଭିର୍ଵିଵିଧୈର୍ଜଲେ ।
ଵ୍ୟାତ୍ତାସ୍ୟୈସ୍ସୁମହାକାୟୈରୂର୍ମିଭିଶ୍ଚ ସମାକୁଲମ୍ ॥ 5 ॥
ପ୍ରସୁପ୍ତମିଵ ଚାନ୍ୟତ୍ର କ୍ରୀଡଂତମିଵ ଚାନ୍ୟତଃ ।
କ୍ଵଚିତ୍ପର୍ଵତମାତ୍ରୈଶ୍ଚ ଜଲରାଶିଭିରାଵୃତମ୍ ॥ 6 ॥
ସଂକୁଲଂ ଦାନଵେଂଦ୍ରୈଶ୍ଚ ପାତାଲତଲଵାସିଭିଃ ।
ରୋମହର୍ଷକରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଷେଦୁଃ କପିକୁଂଜରାଃ ॥ 7 ॥
ଆକାଶମିଵ ଦୁଷ୍ପାରଂ ସାଗରଂ ପ୍ରେକ୍ଷୟ ଵାନରାଃ ।
ଵିଷେଦୁ ସ୍ସହସାସର୍ଵେ କଥଂ କାର୍ୟମିତି ବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 8 ॥
ଵିଷଣ୍ଣାଂ ଵାହିନୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସାଗରସ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣାତ୍ ।
ଆଶ୍ଵାସୟାମାସ ହରୀନ୍ଭୟାର୍ତାନ୍ ହରିସତ୍ତମଃ ॥ 9 ॥
ତାନ୍ଵିଷାଦେନ ମହତା ଵିଷଣ୍ଣାନ୍ଵାନରର୍ଷଭାନ୍ ।
ଉଵାଚ ମତିମାନ୍କାଲେ ଵାଲିସୂନୁର୍ମହାବଲଃ ॥ 10 ॥
ନ ଵିଷାଦେ ମନଃ କାର୍ୟଂ ଵିଷାଦୋ ଦୋଷଵତ୍ତମଃ ।
ଵିଷାଦୋ ହଂତି ପୁରୁଷଂ ବାଲଂ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଇଵୋରଗଃ ॥ 11 ॥
ୟୋ ଵିଷାଦଂ ପ୍ରସହତେ ଵିକ୍ରମେ ପର୍ୟୁପସ୍ଥିତେ ।
ତେଜସା ତସ୍ୟ ହୀନସ୍ୟ ପୁରୁଷାର୍ଥୋ ନ ସିଧ୍ୟତି ॥ 12 ॥
ତସ୍ୟାଂ ରାତ୍ର୍ୟାଂ ଵ୍ୟତୀତାୟାମଂଗଦୋ ଵାନରୈସ୍ସହ ।
ହରିଵୃଦ୍ଧୈସ୍ସମାଗମ୍ୟ ପୁନର୍ମଂତ୍ରମମଂତ୍ରୟତ୍ ॥ 13 ॥
ସା ଵାନରାଣାଂ ଧ୍ଵଜିନୀ ପରିଵାର୍ୟାଂଗଦଂ ବଭୌ ।
ଵାସଵଂ ପରିଵାର୍ୟେଵ ମରୁତାଂ ଵାହିନୀ ସ୍ଥିତା ॥ 14 ॥
କୋଽନ୍ୟସ୍ତାଂ ଵାନରୀଂ ସେନାଂ ଶକ୍ତଃସ୍ତଂଭୟିତୁଂ ଭଵେତ୍ ।
ଅନ୍ୟତ୍ର ଵାଲିତନୟାଦନ୍ୟତ୍ର ଚ ହନୂମତଃ ॥ 15 ॥
ତତସ୍ତାନ୍ହରିଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ତଚ୍ଚ ସୈନ୍ୟମରିଂଦମଃ ।
ଅନୁମାନ୍ୟାଂଗଦଶ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ଵାକ୍ୟମର୍ଥଵଦବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 16 ॥
କ ଇଦାନୀଂ ମହାତେଜା ଲଂଘୟିଷ୍ୟତି ସାଗରମ୍ ।
କଃ କରିଷ୍ୟତି ସୁଗ୍ରୀଵଂ ସତ୍ୟସଂଧମରିଂଦମମ୍ ॥ 17 ॥
କୋ ଵୀରୋ ୟୋଜନଶତଂ ଲଂଘୟେତ ପ୍ଲଵଂଗମାଃ ।
ଇମାଂଶ୍ଚ ୟୂଥପାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ମୋକ୍ଷୟେତ୍କୋ ମହାଭୟାତ୍ ॥ 18 ॥
କସ୍ୟ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଧାରାଂଶ୍ଚ ପୁତ୍ରାଂଶ୍ଚୈଵ ଗୃହାଣି ଚ ।
ଇତୋ ନିଵୃତ୍ତାଃ ପଶ୍ୟେମ ସିଦ୍ଧାର୍ଥାସ୍ସୁଖିନୋ ଵୟମ୍ ॥ 19 ॥
କସ୍ୟ ପ୍ରସାଦାଦ୍ରାମଂ ଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ଚ ମହାବଲମ୍ ।
ଅଭିଗଚ୍ଛେମ ସଂହୃଷ୍ଟାସ୍ସୁଗ୍ରୀଵଂ ଚ ଵନୌକସମ୍ ॥ 20 ॥
ୟଦି କଶ୍ଚିତ୍ସମର୍ଥୋ ଵସ୍ସାଗରପ୍ଲଵନେ ହରିଃ ।
ସ ଦଦା ତ୍ଵିହ ନ ଶଶୀଘ୍ରଂ ପୁଣ୍ୟାମଭୟଦକ୍ଷିଣାମ୍ ॥ 21 ॥
ଅଂଗଦସ୍ୟ ଵଚ ଶ୍ଶୃତ୍ଵା ନ କଶ୍ଚିତ୍ କିଂଚିଦବ୍ରଵୀତ୍ ।
ସ୍ତିମିତେ ଵା ଭଵତ୍ସର୍ଵା ସା ତତ୍ର ହରିଵାହିନୀ ॥ 22 ॥
ପୁନରେଵାଂଗଦଃ ପ୍ରାହ ତାନ୍ହରୀନ୍ହରିସତ୍ତମଃ ।
ସର୍ଵେ ବଲଵତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଭଵଂତୋ ଦୃଢଵିକ୍ରମାଃ ॥ 23 ॥
ଵ୍ୟପଦେଶ୍ୟ କୁଲେ ଜାତାଃ ପୂଜିତାଶ୍ଚାପ୍ୟଭୀକ୍ଷ୍ଣଶଃ ।
ନ ହି ଵୋ ଗମନେ ସଂଗଃ କଦାଚିତ୍କସ୍ୟଚିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ।
ବ୍ରୁଵଧ୍ଵଂ ୟସ୍ୟ ୟା ଶକ୍ତିଃ ପ୍ଲଵନେ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 24 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
