ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକୋନଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତସ୍ତଦମୃତାସ୍ଵାଦଂ ଗୃଧ୍ରରାଜେନ ଭାଷିତମ୍ ।
ନିଶମ୍ୟ ମୁଦିତା ହୃଷ୍ଟାସ୍ତେ ଵଚଃ ପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 1 ॥
ଜାଂବଵାନ୍ ଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ସହ ସର୍ଵୈଃ ପ୍ଲଵଂଗମୈଃ ।
ଭୂତଲାତ୍ସହସୋତ୍ଥାୟ ଗୃଧ୍ରରାଜାନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 2 ॥
କ୍ଵ ସୀତା କେନ ଵା ଦୃଷ୍ଟା କୋ ଵା ହରତି ମୈଥିଲୀମ୍ ।
ତଦାଖ୍ୟାତୁ ଭଵାତ୍ସର୍ଵଂ ଗତିର୍ଭଵ ଵନୌକସାମ୍ ॥ 3 ॥
କୋ ଦାଶରଥି ବାଣାନାଂ ଵଜ୍ରଵେଗନିପାତିନାମ୍ ।
ସ୍ଵୟଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣମୁକ୍ତାନାଂ ନ ଚିଂତୟତି ଵିକ୍ରମମ୍ ॥ 4 ॥
ସ ହରୀନ୍ପ୍ରୀତିସଂୟୁକ୍ତାନ୍ସୀତାଶ୍ରୁତିସମାହିତାନ୍ ।
ପୁନରାଶ୍ଵସୟନ୍ପ୍ରୀତଃ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 5 ॥
ଶ୍ରୂୟତାମିହ ଵୈଦେହ୍ୟା ୟଥା ମେ ହରଣଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ।
ୟେନ ଚାପି ମମାଽଖ୍ୟାତଂ ୟତ୍ର ଵାୟତଲୋଚନା ॥ 6 ॥
ଅହମସ୍ମିନ୍ଗିରୌ ଦୁର୍ଗେ ବହୁୟୋଜନମାୟତେ ।
ଚିରାନ୍ନିପତିତୋ ଵୃଦ୍ଧଃ କ୍ଷୀଣପ୍ରାଣପରାକ୍ରମଃ ॥ 7 ॥
ତଂ ମାମେଵଂ ଗତଂ ପୁତ୍ରସ୍ସୁପାର୍ଶ୍ଵୋନାମ ନାମତଃ ।
ଆହାରେଣ ୟଥାକାଲଂ ବିଭର୍ତି ପତତାଂ ଵରଃ ॥ 8 ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣକାମାସ୍ତୁ ଗଂଧର୍ଵାସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣକୋପା ଭୁଜଂଗମାଃ ।
ମୃଗାଣାଂ ତୁ ଭୟଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣଂ ତତସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣକ୍ଷୁଧା ଵୟମ୍ ॥ 9 ॥
ସ କଦାଚିତ୍କ୍ଷୁଧାର୍ତସ୍ୟ ମମାହାରାଭିକାଂକ୍ଷିଣଃ ।
ଗତସୂର୍ୟେଽହନି ପ୍ରାପ୍ତୋ ମମ ପୁତ୍ରୋ ହ୍ୟନାମିଷଃ ॥ 10 ॥
ସ ମାମାହାରସଂରୋଧାତ୍ପୀଡିତଂ ପ୍ରୀତିଵର୍ଧନଃ ।
ଅନୁମାନ୍ୟ ୟଥାତତ୍ତ୍ଵମିଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 11 ॥
ଅହଂ ତାତ ୟଥାକାଲମାମିଷାର୍ଥୀ ଖମାପ୍ଲୁତଃ ।
ମହେଂଦ୍ରସ୍ୟ ଗିରେର୍ଦ୍ଵାରମାଵୃତ୍ୟ ସୁସମାସ୍ଥିତଃ ॥ 12 ॥
ତତ୍ର ସତ୍ତ୍ଵସହସ୍ରାଣାଂ ସାଗରାଂତରଚାରିଣାମ୍ ।
ପଂଥାନମେକୋଽଧ୍ୟଵସଂ ସନ୍ନିରୋଦ୍ଧୁମଵାଙ୍ମୁଖଃ ॥ 13 ॥
ତତ୍ର କଶ୍ଚିନ୍ମୟା ଦୃଷ୍ଟ ସ୍ସୂର୍ୟୋଦୟସମପ୍ରଭାମ୍ ।
ସ୍ତ୍ରିୟମାଦାୟ ଗଚ୍ଛନ୍ଵୈ ଭିନ୍ନାଂଜନଚୟପ୍ରଭଃ ॥ 14 ॥
ସୋଽହମଭ୍ୟଵହାରାର୍ଥୀ ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃତନିଶ୍ଚୟଃ ।
ତେନ ସାମ୍ନା ଵିନୀତେନ ପଂଥାନମଭିୟାଚିତଃ ॥ 15 ॥
ନ ହି ସାମୋପପନ୍ନାନାଂ ପ୍ରହର୍ତା ଵିଦ୍ୟତେ କ୍ଵଚିତ୍ ।
ନୀଚେଷ୍ଵପି ଜନଃ କଶ୍ଚିତ୍କିମଂଗ ବତ ମଦ୍ଵିଧଃ ॥ 16 ॥
ସ ୟାତସ୍ତେଜସା ଵ୍ୟୋମ ସଂକ୍ଷିପନ୍ନିଵ ଵେଗତଃ ।
ଅଥାଽହଂ ଖେଚରୈର୍ଭୂତୈରଭିଗମ୍ୟ ସଭାଜିତଃ ॥ 17 ॥
ଦିଷ୍ଟ୍ୟା ଜୀଵତି ସୀତ ଇତି ହି ଅବ୍ରୁଵନ୍ ମାଂ ମହର୍ଷୟଃ ।
କଥଂଚିତ୍ ସ କଲତ୍ରଃ ଅସୌ ଗତଃ ତେ ସ୍ଵସ୍ତି ଅସଂଶୟମ୍ ॥ 18 ॥
ଏଵ ମୁକ୍ତସ୍ତତୋଽହଂ ତୈସ୍ସିଦ୍ଧୈଃ ପରମଶୋଭନୈଃ ।
ସ ଚ ମେ ରାଵଣୋ ରାଜା ରକ୍ଷସାଂ ପ୍ରତିଵେଦିତଃ ॥ 19 ॥
ହରଂଦାଶରଥେର୍ଭାର୍ୟାଂ ରାମସ୍ୟ ଜନକାତ୍ମଜାମ୍ ।
ଭ୍ରଷ୍ଟାଭରଣକୌଶେୟାଂ ଶୋକଵେଗପରାଜିତାମ୍ ॥ 20 ॥
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୟୋର୍ନାମ କ୍ରୋଶଂତୀଂ ମୁକ୍ତମୂର୍ଧଜାମ୍ ।
ଏଷ କାଲାତ୍ୟୟସ୍ତାଵଦିତି କାଲଵିଦାଂ ଵରଃ ॥ 21 ॥
ଏତମର୍ଥଂ ସମଗ୍ରଂ ମେ ସୁପାର୍ଶ୍ଵଃ ପ୍ରତ୍ୟଵେଦୟତ୍ ।
ତଚ୍ଛୃତ୍ଵାଽପି ହି ମେ ବୁଦ୍ଧିର୍ନାସୀତ୍କାଚିତ୍ପରାକ୍ରମେ ॥ 22 ॥
ଅପକ୍ଷୋ ହି କଥଂ ପକ୍ଷୀ କର୍ମ କିଂଚିଦୁପକ୍ରମେ ।
ୟତ୍ତୁ ଶକ୍ୟଂ ମୟା କର୍ତୁଂ ଵାଗ୍ବୁଦ୍ଧିଗୁଣଵର୍ତିନା ॥ 23 ॥
ଶ୍ରୂୟତାଂ ତତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ୟାମି ଭଵତାଂ ପୌରୁଷାଶ୍ରୟମ୍ ।
ଵାଙ୍ମତିଭ୍ୟାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ କରିଷ୍ୟାମି ପ୍ରିୟଂ ହି ଵଃ ॥ 24 ॥
ୟଦ୍ଧି ଦାଶରଥେଃ କାର୍ୟଂ ମମ ତନ୍ନାତ୍ର ସଂଶୟଃ ।
ତେ ଭଵଂତୋ ମତିଶ୍ରେଷ୍ଠା ବଲଵଂତୋ ମନସ୍ଵିନଃ ॥ 25 ॥
ପ୍ରେଷିତାଃ କପିରାଜେନ ଦେଵୈରପି ଦୁରାସଦାଃ ।
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣବାଣାଶ୍ଚ ନିଶିତାଃ କଂକପତ୍ରିଣଃ ॥ 26 ॥
ତ୍ରୟାଣାମପି ଲୋକାନାଂ ପର୍ୟାପ୍ତାସ୍ତ୍ରାଣନିଗ୍ରହେ ।
କାମଂ ଖଲୁ ଦଶଗ୍ରୀଵ ସ୍ତେଜୋବଲସମନ୍ଵିତଃ ॥ 27 ॥
ଭଵତାଂ ତୁ ସମର୍ଥାନାଂ ନ କିଂଚିଦପି ଦୁଷ୍କରମ୍ ।
ତଦଲଂ କାଲସଂଗେନ କ୍ରିୟତାଂ ବୁଦ୍ଧିନିଶ୍ଚୟଃ ॥ 28 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଏକୋନଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥