ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଦୀର୍ଘକାଲାତ୍ସମୁତ୍ଥାୟ ସଂଜ୍ଞାଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଚ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ।
ନେତ୍ରାଭ୍ୟାମଶ୍ରୁପୂର୍ଣାଭ୍ୟାଂ ଦୀନାମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ୟ ମାତରମ୍ ॥ 1 ॥
ସୋଽମାତ୍ୟମଧ୍ୟେ ଭରତୋ ଜନନୀମଭ୍ୟକୁତ୍ସୟତ୍ ।
ରାଜ୍ୟଂ ନ କାମୟେ ଜାତୁ ମଂତ୍ରୟେ ନାପି ମାତରମ୍ ॥ 2 ॥
ଅଭିଷେକଂ ନ ଜାନାମି ୟୋଽଭୂଦ୍ରାଜ୍ଞା ସମୀକ୍ଷିତଃ ।
ଵିପ୍ରକୃଷ୍ଟେହ୍ୟହଂ ଦେଶେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନସହିତୋଽଵସମ୍ ॥ 3 ॥
ଵନଵାସଂ ନ ଜାନାମି ରାମସ୍ୟାହଂ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଵିଵାସନଂ ଵା ସୌମିତ୍ରେ ସ୍ସୀତାୟାଶ୍ଚ ୟଥାଽଭଵତ୍ ॥ 4 ॥
ତଥୈଵ କ୍ରୋଶତସ୍ତସ୍ୟ ଭରତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
କୌସଲ୍ୟା ଶବ୍ଦମାଜ୍ଞାୟ ସୁମିତ୍ରାମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 5 ॥
ଆଗତଃ କ୍ରୂରକାର୍ୟାୟାଃ କୈକେୟ୍ୟା ଭରତସ୍ସୁତଃ ।
ତମହଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଚ୍ଛାମି ଭରତଂ ଦୀର୍ଘଦର୍ଶିନମ୍ ॥ 6 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସୁମିତ୍ରାଂ ସା ଵିଵର୍ଣା ମଲିନା କୃଶା ।
ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭରତୋ ୟତ୍ର ଵେପମାନା ଵିଚେତନା ॥ 7 ॥
ସ ତୁ ରାମାନୁଜଶ୍ଚାପି ଶତ୍ରୁଘ୍ନସହିତସ୍ତଦା ।
ପ୍ରତସ୍ଥେ ଭରତୋ ୟତ୍ର କୌସଲ୍ୟାୟା ନିଵେଶନମ୍ ॥ 8 ॥
ତତ ଶ୍ଶତ୍ରୁଘ୍ନଭରତୌ କୌସଲ୍ୟାଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ ଦୁଃଖିତୌ ।
ପର୍ୟଷ୍ଵଜେତାଂ ଦୁଃଖାର୍ତାଂ ପତିତାଂ ନଷ୍ଟଚେତସାମ୍ ॥ 9 ॥
ରୁଦଂତୌ ରୁଦତୀଂ ଦୁଃଖାତ୍ସମେତ୍ୟାର୍ୟାଂ ମନସ୍ସ୍ଵିନୀମ୍ ।
ଭରତଂ ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚେଦଂ କୌସଲ୍ୟା ଭୃଶଦୁଃଖିତା ॥ 10 ॥
ଇଦଂ ତେ ରାଜ୍ୟକାମସ୍ୟ ରାଜ୍ୟଂ ପ୍ରାପ୍ତମକଂଟକମ୍ ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ବତ କୈକେୟ୍ୟା ଶଶୀଘ୍ରଂ କ୍ରୂରେଣ କର୍ମଣା ॥ 11 ॥
ପ୍ରସ୍ଥାପ୍ୟ ଚୀରଵସନଂ ପୁତ୍ରଂ ମେ ଵନଵାସିନମ୍ ।
କୈକେୟୀ କଂ ଗୁଣଂ ତତ୍ର ପଶ୍ୟତି କ୍ରୂରଦର୍ଶିନୀ ॥ 12 ॥
କ୍ଷିପ୍ରଂ ମାମପି କୈକେୟୀ ପ୍ରସ୍ଥାପୟିତୁମର୍ହତି ।
ହିରଣ୍ୟନାଭୋ ୟତ୍ରାସ୍ତେ ସୁତୋ ମେ ସୁମହାୟଶାଃ ॥ 13 ॥
ଅଥଵା ସ୍ଵୟମେଵାହଂ ସୁମିତ୍ରାନୁଚରା ସୁଖମ୍ ।
ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ୟ ପ୍ରସ୍ଥାସ୍ୟେ ୟତ୍ର ରାଘଵଃ ॥ 14 ॥
କାମଂ ଵା ସ୍ଵୟମେଵାଦ୍ୟ ତତ୍ର ମାଂ ନେତୁମର୍ହସି ।
ୟତ୍ରାସୌ ପୁରୁଷଵ୍ୟାଘ୍ରଃ ପୁତ୍ରୋ ମେ ତପ୍ୟତେ ତପଃ ॥ 15 ॥
ଇଦଂ ହି ତଵ ଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଧନଧାନ୍ୟସମାଚିତମ୍ ।
ହସ୍ତ୍ଵଶ୍ଵରଥସଂପୂର୍ଣଂ ରାଜ୍ୟଂ ନିର୍ୟାତିତଂ ତୟା ॥ 16 ॥
ଇତ୍ୟାଦିବହୁଭିର୍ଵାକ୍ୟୈଃ କ୍ରୂରୈଃ ସଂଭର୍ତ୍ସିତୋଽନଘଃ ।
ଵିଵ୍ୟଥେ ଭରତସ୍ତୀଵ୍ରଂ ଵ୍ରଣେ ତୁଦ୍ୟେଵ ସୂଚିନା ॥ 17 ॥
ପପାତ ଚରଣୌ ତସ୍ୟାସ୍ତଦା ସଂଭ୍ରାଂତଚେତନଃ ।
ଵିଲପ୍ୟ ବହୁଧାଽସଂଜ୍ଞୋ ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞସ୍ତତଃ ସ୍ଥିତଃ ॥ 18 ॥
ଏଵଂ ଵିଲପମାନାଂ ତାଂ ଭରତଃ ପ୍ରାଂଜଲିସ୍ତଦା ।
କୌସଲ୍ୟାଂ ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚେଦଂ ଶୋକୈର୍ବହୁଭିରାଵୃତାମ୍ ॥ 19 ॥
ଆର୍ୟେ କସ୍ମାଦଜାନଂତଂ ଗର୍ହସେ ମାମକିଲ୍ବିଷମ୍ ।
ଵିପୁଲାଂ ଚ ମମ ପ୍ରୀତିଂ ସ୍ଥିରାଂ ଜାନାସି ରାଘଵେ ॥ 20 ॥
କୃତା ଶାସ୍ତ୍ରାନୁଗା ବୁଦ୍ଧିର୍ମାଭୂତ୍ତସ୍ୟ କଦାଚନ ।
ସତ୍ୟସଂଧ ସ୍ସତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 21 ॥
ପ୍ରେଷ୍ୟଂ ପାପୀୟସାଂ ୟାତୁ ସୂର୍ୟଂଚ ପ୍ରତିମେହତୁ ।
ହଂତୁ ପାଦେନ ଗାଂ ସୁପ୍ତାଂ ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 22 ॥
କାରୟିତ୍ଵା ମହତ୍କର୍ମ ଭର୍ତା ଭୃତ୍ୟମନର୍ଥକମ୍ ।
ଅଧର୍ମୋ ୟୋଽସ୍ୟ ସୋଽସ୍ୟାସ୍ତୁ ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେଗତଃ ॥ 23 ॥
ପରିପାଲୟମାନସ୍ୟ ରାଜ୍ଞୋ ଭୂତାନି ପୁୟତ୍ରଵତ୍ ।
ତତସ୍ନୁ ଦୁହ୍ୟତାଂ ପାପଂ ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 24 ॥
ବଲିଷଡ୍ଭାଗମୁଦ୍ଧୃତ୍ୟ ନୃପସ୍ୟାରକ୍ଷତଃ ପ୍ରଜାଃ ।
ଅଧର୍ମୋ ୟୋଽସ୍ୟ ସୋଽସ୍ୟାସ୍ତୁ ୟସ୍ୟାର୍ଥୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 25 ॥
ସଂଶ୍ରୁତ୍ୟ ଚ ତପସ୍ଵିଭ୍ୟସ୍ସତ୍ରେ ଵୈ ୟଜ୍ଞଦକ୍ଷିଣାମ୍ ।
ତାଂ ଵିପ୍ରଲପତାଂ ପାପଂ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 26 ॥
ହସ୍ତ୍ୟଶ୍ଵରଥସଂବାଧେ ୟୁଦ୍ଧେ ଶସ୍ତ୍ରସମାକୁଲେ ।
ମା ସ୍ମ କାର୍ଷୀତ୍ସତାଂ ଧର୍ମଂ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 27 ॥
ଉପଦିଷ୍ଟଂ ସୁସୂକ୍ଷ୍ମାର୍ଥଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ୟତ୍ନେନ ଧୀମତା ।
ସ ନାଶୟତୁ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 28 ॥
ମା ଚ ତଂ ଵ୍ୟୂଢବାହ୍ଵଂସଂ ଚଂଦ୍ରାର୍କସମତେଜସମ୍ ।
ଦ୍ରାକ୍ଷୀଦ୍ରାଜ୍ୟସ୍ଥମାସୀନଂ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେଗତଃ ॥ 29 ॥
ପାୟସଂ କୃସରଂ ଛାଗଂ ଵୃଥା ସୋଽଶ୍ନାତୁ ନିର୍ଘୃଣଃ ।
ଗୁରୂଂଶ୍ଚାପ୍ୟଵଜାନାତୁ ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 30 ॥
ଗାଶ୍ଚ ସ୍ପୃଶତୁ ପାଦେନ ଗୁରୂନ୍ପରିଵଦେତ୍ସ୍ଵୟମ୍ ।
ମିତ୍ରେ ଦ୍ରୁହ୍ୟେତ ସୋଽତ୍ୟଂତଂ ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 31 ॥
ଵିଶ୍ଵାସାତ୍କଥିତଂ କିଂଚିତ୍ପରିଵାଦଂ ମିଥଃ କ୍ଵଚିତ୍ ।
ଵିଵୃଣୋତୁ ସ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽମତେ ଗତଃ ॥ 32 ॥
ଅକର୍ତା ହ୍ୟକୃତଜ୍ଞଶ୍ଚ ତ୍ୟକ୍ତାଚାଽତ୍ମା ନିରପତ୍ରପଃ ।
ଲୋକେ ଭଵତୁ ଵିଦ୍ଵିଷ୍ଟୋ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 33 ॥
ପୁତ୍ରୈର୍ଦାରୈଶ୍ଚ ଭୃତ୍ୟୈଶ୍ଚ ସ୍ଵଗୃହେ ପରିଵାରିତଃ ।
ସ ଏକୋ ମୃଷ୍ଟମଶ୍ନାତୁ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 34 ॥
ଅପ୍ରାପ୍ୟ ସଦୃଶାନ୍ ଦାରାନନପତ୍ୟଃ ପ୍ରମୀୟତାମ୍ ।
ଅନଵାପ୍ୟ କ୍ରିୟାଂ ଧର୍ମ୍ୟାଂ ୟସ୍ୟାଽର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 35 ॥
ମାଽତ୍ମନସ୍ସଂତତିଂ ଦ୍ରାକ୍ଷୀତ୍ସ୍ଵେଷୁ ଦାରେଷୁ ଦୁଃଖିତଃ ।
ଆୟୁସ୍ସମଗ୍ରମପ୍ରାପ୍ୟ ୟଽସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 36 ॥
ରାଜସ୍ତ୍ରୀବାଲଵୃଦ୍ଧାନାଂ ଵଧେ ୟତ୍ପାପମୁଚ୍ୟତେ ।
ଭୃତ୍ୟତ୍ୟାଗେ ଚ ୟତ୍ପାପଂ ତତ୍ପାପଂ ପ୍ରତିପଦ୍ୟତାମ୍ ॥ 37 ॥
ଲାକ୍ଷୟା ମଧୁମାଂସେନ ଲୋହେନ ଚ ଵିଷେଣ ଚ ।
ସଦୈଵ ବିଭୃୟାଦ୍ଭୃତ୍ୟାନ୍ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 38 ॥
ସଂଗ୍ରମେ ସମୁପୋଢେ ସ୍ମ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷଭୟଂକରେ ।
ପଲାୟାମାନୋ ଵଧ୍ୟେତ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 39 ॥
କପାଲପାଣିଃ ପୃଥିଵୀମଟତାଂ ଚୀରସଂଵୃତଃ ।
ଭିକ୍ଷମାଣୋ ୟଥୋନ୍ମତ୍ତୋ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 40 ॥
ମଦ୍ୟେ ପ୍ରସକ୍ତୋ ଭଵତୁ ସ୍ତ୍ରୀଷ୍ଵକ୍ଷେଷୁ ଚ ନିତ୍ୟଶଃ ।
କାମକ୍ରୋଧାଭିଭୂତସ୍ତୁ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 41 ॥
ମାସ୍ମ ଧର୍ମେ ମନୋ ଭୂୟାଦଧର୍ମଂ ସ ନିଷେଵତାମ୍ ।
ଅପାତ୍ରଵର୍ଷୀ ଭଵତୁ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 42 ॥
ସଂଚିତାନ୍ୟସ୍ୟ ଵିତ୍ତନି ଵିଵିଧାନି ସହସ୍ରଶଃ ।
ଦସ୍ୟୁଭିର୍ଵିପ୍ରଲୁପ୍ୟଂତାଂ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 43 ॥
ଉଭେ ସଂଧ୍ୟେ ଶୟାନସ୍ୟ ୟତ୍ପାପଂ ପରିକଲ୍ପ୍ୟତେ ।
ତଚ୍ଚପାପଂ ଭଵେତ୍ତସ୍ୟ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 44 ॥
ୟଦଗ୍ନିଦାୟକେ ପାପଂ ୟତ୍ପାପଂ ଗୁରତଲ୍ପଗେ ।
ମିତ୍ରଦ୍ରୋହେ ଚ ୟତ୍ପାପଂ ତତ୍ପାପଂ ପ୍ରତିପଦ୍ୟତାମ୍ ॥ 45 ॥
ଦେଵତାନାଂ ପିତ୍ରୂଣାଂ ଚ ମାତାପିତ୍ରୋସ୍ତଥୈଵ ଚ ।
ମା ସ୍ମ କାର୍ଷୀତ୍ସ ଶୁଶ୍ରୂଷାଂ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 46 ॥
ସତାଂ ଲୋକାତ୍ସତାଂ କୀର୍ତ୍ୟା ସ୍ସଂଜୁଷ୍ଟାତ୍କର୍ମଣସ୍ତଥା ।
ଭ୍ରଶ୍ୟତୁ କ୍ଷିପ୍ରମଦ୍ୟୈଵ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 47 ॥
ଅପାସ୍ୟ ମାତୃଶୁଶ୍ରୂଷାମନର୍ଥେ ସୋଽଵତିଷ୍ଠତାମ୍ ।
ଦୀର୍ଘବାହୁର୍ମହାଵକ୍ଷାଃ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 48 ॥
ବହୁପୁତ୍ରୋ ଦରିଦ୍ରଶ୍ଚ ଜ୍ଵରରୋଗସମନ୍ଵିତଃ ।
ସ ଭୂୟାତ୍ସତତ କ୍ଲେଶୀ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 49 ॥
ଆଶାମାଶଂସମାନାନାଂ ଦୀନାନାମୂର୍ଧ୍ଵଚକ୍ଷୁଷାମ୍ ।
ଅର୍ଥିନାଂ ଵିତଥାଂ କୁର୍ୟାଦ୍ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 50 ॥
ମାୟୟା ରମତାଂ ନିତ୍ୟଂ ପରୁଷଃ ପିଶୁନୋଽଶୁଚିଃ ।
ରାଜ୍ଞୋ ଭୀତସ୍ତ୍ଵଧର୍ମାତ୍ମା ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 51 ॥
ଋତୁସ୍ନାତାଂ ସତୀଂ ଭାର୍ୟାମୃତୁକାଲାନୁରୋଧିନୀମ୍ ।
ଅତିଵର୍ତେତ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 52 ॥
ସଧର୍ମଦାରାନ୍ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ପରଦାରାନ୍ନିଷେଵତାମ୍ ।
ତ୍ୟକ୍ତଧର୍ମରତିର୍ମୂଢୋ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 53 ॥
ଵିପ୍ରଲୁପ୍ତପ୍ରଜାତସ୍ୟ ଦୁଷ୍କୃତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ୟ ୟତ୍ ।
ତଦେଵ ପ୍ରତିପଦ୍ୟେତ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 54 ॥
ପାନୀୟଦୂଷକେ ପାପଂ ତଥୈଵ ଵିଷଦାୟକେ ।
ୟତ୍ତଦେକସ୍ସ ଲଭତାଂ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 55 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣାୟୋଦ୍ୟତାଂ ପୂଜାଂ ଵିହଂତୁ କଲୁଷେଂଦ୍ରିୟଃ ।
ବାଲଵତ୍ସାଂ ଚ ଗାଂ ଦୋଗ୍ଧୁ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋ ଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 56 ॥
ତୁର୍ଷ୍ଣାର୍ତଂ ସତି ପାନୀୟେ ଵିପ୍ରଲଂଭେନ ୟୋଜୟେତ୍ ।
ଲଭେତ ତସ୍ୟ ୟତ୍ପାପଂ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 57 ॥
ଭକ୍ତ୍ୟା ଵିଵଦମାନେଷୁ ମାର୍ଗମାଶ୍ରିତ୍ୟ ପଶ୍ୟତଃ ।
ତସ୍ୟ ପାପେନ ୟୁଜ୍ୟେତ ୟସ୍ୟାର୍ୟୋଽନୁମତେ ଗତଃ ॥ 58 ॥
ଵିହୀନାଂ ପତିପୁତ୍ରାଭ୍ୟାଂ କୌସଲ୍ୟାଂ ପାର୍ଥିଵାତ୍ମଜଃ ।
ଏଵମାଶ୍ଵାସୟନ୍ନେଵ ଦୁଃଖାର୍ତୋ ନିପପାତ ହ ॥ 59 ॥
ତଥା ତୁ ଶପଥୈଃ କଷ୍ଟୈ ଶ୍ଶପମାନମଚେତନମ୍ ।
ଭରତଂ ଶୋକସଂତପ୍ତଂ କୌସଲ୍ୟା ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 60 ॥
ମମ ଦୁଃଖମିଦଂ ପୁତ୍ର ଭୂୟସ୍ସମୁପଜାୟତେ ।
ଶପଥୈ ଶ୍ଶପମାନୋ ହି ପ୍ରାଣାନୁପରୁଣତ୍ସି ମେ ॥ 61 ॥
ଦିଷ୍ଟ୍ୟା ନ ଚଲିତୋ ଧର୍ମାଦାତ୍ମା ତେ ସହଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ଵତ୍ସ ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞୋ ତେ ସତାଂ ଲୋକମଵାପ୍ସ୍ୟସି ॥ 62 ॥
ଇତ୍ୟୁକ୍ତ୍ଵା ଚାଂକମାନୀୟ ଭରତଂ ଭ୍ରାତୃଵତ୍ସଲମ୍ ।
ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟ ମହାବାହୁଂ ରୁରୋଦ ଭୃଶଦୁଃଖିତା ॥ 63 ॥
ଏଵଂ ଵିଲପମାନସ୍ୟ ଦୁଃଖାର୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ମୋହାଚ୍ଚ ଶୋକସମ୍ରୋଧାଦ୍ବଭୂଵ ଲୁଲିତଂ ମନଃ ॥ 64 ॥
ଲାଲପ୍ୟମାନସ୍ୟ ଵିଚେତନସ୍ୟ ପ୍ରଣଷ୍ଟବୁଦ୍ଧେଃ ପତିତସ୍ୟ ଭୂମୌ ।
ମୁହୁର୍ମୁହୁର୍ନିଶ୍ଶ୍ଵସତଶ୍ଚ ଘର୍ମଂ ସା ତସ୍ୟ ଶୋକେନ ଜଗାମ ରାତ୍ରିଃ ॥ 65 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ପଂଚସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥