ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଥା ତୁ ଵିଲପଂତୀଂ ତାଂ କୌସଲ୍ୟାଂ ରାମମାତରମ୍ ।
ଉଵାଚ ଲକ୍ଷ୍ମଣୋ ଦୀନସ୍ତତ୍କାଲସଦୃଶଂ ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ନ ରୋଚତେ ମମାପ୍ୟେତଦାର୍ୟେ ୟଦ୍ରାଘଵୋ ଵନମ୍ ।
ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ରାଜ୍ୟଶ୍ରିୟଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ ସ୍ତ୍ରିୟା ଵାକ୍ୟଵଶଂ ଗତଃ ॥ 2 ॥
ଵିପରୀତଶ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ଵିଷୟୈଶ୍ଚ ପ୍ରଧର୍ଷିତଃ ।
ନୃପଃ କିମିଵ ନ ବ୍ରୂୟାଚ୍ଚୋଦ୍ୟମାନସ୍ସମନ୍ମଥଃ ॥ 3 ॥
ନାସ୍ୟାପରାଧଂ ପଶ୍ୟାମି ନାପି ଦୋଷଂ ତଥାଵିଧମ୍ ।
ୟେନ ନିର୍ଵାସ୍ୟତେ ରାଷ୍ଟ୍ରାଦ୍ଵନଵାସାୟ ରାଘଵଃ ॥ 4 ॥
ନ ତଂ ପଶ୍ୟାମ୍ୟହଂ ଲୋକେ ପରୋକ୍ଷମପି ୟୋ ନରଃ ।
ସ୍ଵମିତ୍ରୋଽପି ନିରସ୍ତୋଽପି ୟୋଽସ୍ୟ ଦୋଷମୁଦାହରେତ୍ ॥ 5 ॥
ଦେଵକଲ୍ପମୃଜୁଂ ଦାଂତଂ ରିପୂଣାମପି ଵତ୍ସଲମ୍ ।
ଅଵେକ୍ଷମାଣଃ କୋ ଧର୍ମଂ ତ୍ୟଜେତ୍ପୁତ୍ରମକାରଣାତ୍ ॥ 6 ॥
ତଦିଦଂ ଵଚନଂ ରାଜ୍ଞଃପୁନର୍ବାଲ୍ୟମୁପେୟୁଷଃ ।
ପୁତ୍ରଃ କୋ ହୃଦୟେ କୁର୍ୟାଦ୍ରାଜଵୃତ୍ତମନୁସ୍ମରନ୍ ॥ 7 ॥
ୟାଵଦେଵ ନ ଜାନାତି କଶ୍ଚିଦର୍ଥମିମଂ ନରଃ ।
ତାଵଦେଵ ମୟା ସାର୍ଧମାତ୍ମସ୍ଥଂ କୁରୁ ଶାସନମ୍ ॥ 8 ॥
ମୟା ପାର୍ଶ୍ଵେ ସଧନୁଷା ତଵ ଗୁପ୍ତସ୍ୟ ରାଘଵ ।
କ ସ୍ସମର୍ଥୋଽଧିକଂ କର୍ତୁଂ କୃତାଂତସ୍ୟେଵ ତିଷ୍ଠତଃ ॥ 9 ॥
ନିର୍ମନୁଷ୍ୟାମିମାଂ କୃତ୍ସ୍ନାମୟୋଧ୍ୟାଂ ମନୁଜର୍ଷଭ ।
କରିଷ୍ୟାମି ଶରୈସ୍ତୀକ୍ଷ୍ଣୈର୍ୟଦି ସ୍ଥାସ୍ୟତି ଵିପ୍ରିୟେ ॥ 10 ॥
ଭରତସ୍ୟାଥ ପକ୍ଷ୍ୟୋ ଵା ୟୋ ଵାଽସ୍ୟ ହିତମିଚ୍ଛତି ।
ସର୍ଵାନେତାନ୍ଵଧିଷ୍ୟାମି ମୃଦୁର୍ହି ପରିଭୂୟତେ ॥ 11 ॥
ପ୍ରୋତ୍ସାହିତୋଽୟଂ କୈକେୟ୍ୟା ସ ଦୁଷ୍ଟୋ ୟଦି ନଃ ପିତା ।
ଅମିତ୍ରଭୂତୋ ନିସ୍ସଂଗଂ ଵଧ୍ୟତାଂ ବଧ୍ୟତାମପି ॥ 12 ॥
ଗୁରୋରପ୍ୟଵଲିପ୍ତସ୍ୟ କାର୍ୟାକାର୍ୟମଜାନତଃ ।
ଉତ୍ପଥଂ ପ୍ରତିପନ୍ନସ୍ୟ କାର୍ୟଂ ଭଵତି ଶାସନମ୍ ॥ 13 ॥
ବଲମେଷ କିମାଶ୍ରିତ୍ୟ ହେତୁଂ ଵାପୁରୁଷର୍ଷଭ ।
ଦାତୁମିଚ୍ଛତି କୈକେୟ୍ୟୈ ରାଜ୍ୟଂ ସ୍ଥିତମିଦଂ ତଵ ॥ 14 ॥
ତ୍ଵୟା ଚୈଵ ମୟା ଚୈଵ କୃତ୍ଵା ଵୈରମନୁତ୍ତମମ୍ ।
କାଽସ୍ୟ ଶକ୍ତିଶ୍ଶ୍ରିୟଂ ଦାତୁଂ ଭରତାୟାରିଶାସନ ॥ 15 ॥
ଅନୁରକ୍ତୋଽସ୍ମି ଭାଵେନ ଭ୍ରାତରଂ ଦେଵି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ସତ୍ୟେନ ଧନୁଷା ଚୈଵ ଦତ୍ତେନେଷ୍ଟେନ ତେ ଶପେ ॥ 16 ॥
ଦୀପ୍ତମଗ୍ନିମରଣ୍ୟଂ ଵା ୟଦି ରାମଃ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ୟତି ।
ପ୍ରଵିଷ୍ଟଂ ତତ୍ର ମାଂ ଦେଵି ତ୍ଵଂ ପୂର୍ଵମଵଧାରୟ ॥ 17 ॥
ହରାମି ଵୀର୍ୟାଦ୍ଦୁଃଖଂ ତେ ତମ ସ୍ସୂର୍ୟ ଇଵୋଦିତଃ ।
ଦେଵୀ ପଶ୍ୟତୁ ମେ ଵୀର୍ୟଂ ରାଘଵଶ୍ଚୈଵ ପଶ୍ୟତୁ ॥ 18 ॥
ଏତତ୍ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ଉଵାଚ ରାମଂ କୌଶଲ୍ୟା ରୁଦଂତୀ ଶୋକଲାଲସା ॥ 19 ॥
ଭ୍ରାତୁସ୍ତେ ଵଦତଃ ପୁତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ଶ୍ରୁତଂ ତ୍ଵୟା ।
ୟଦତ୍ରାନଂତରଂ କାର୍ୟଂ କୁରୁଷ୍ଵ ୟଦି ରୋଚତେ ॥ 20 ॥
ନ ଚାଧର୍ମ୍ୟଂ ଵଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସପତ୍ନ୍ୟା ମମ ଭାଷିତମ୍ ।
ଵିହାୟ ଶୋକସଂତପ୍ତାଂ ଗଂତୁମର୍ହସି ମାମିତଃ ॥ 21 ॥
ଧର୍ମଜ୍ଞ ୟଦି ଧର୍ମିଷ୍ଠୋ ଧର୍ମଂ ଚରିତୁମିଚ୍ଛସି ।
ଶୁଶ୍ରୂଷ ମାମିହସ୍ଥସ୍ତ୍ଵଂ ଚର ଧର୍ମମନୁତ୍ତମମ୍ ॥ 22 ॥
ଶୁଶ୍ରୂଷୁର୍ଜନନୀଂ ପୁତ୍ର ସ୍ଵଗୃହେ ନିୟତୋ ଵସନ୍ ।
ପରେଣ ତପସା ୟୁକ୍ତଃ କାଶ୍ୟପସ୍ତ୍ରିଦିଵଂ ଗତଃ ॥ 23 ॥
ୟଥୈଵ ରାଜା ପୂଜ୍ୟସ୍ତେ ଗୌରଵେଣ ତଥାଽସ୍ମ୍ୟହମ୍ ।
ତ୍ଵାଂ ନାହମନୁଜାନାମି ନ ଗଂତଵ୍ୟମିତୋ ଵନମ୍ ॥ 24 ॥
ତ୍ଵଦ୍ଵିୟୋଗାନ୍ନ ମେ କାର୍ୟଂ ଜୀଵିତେନ ସୁଖେନ ଵା ।
ତ୍ଵୟା ସହ ମମ ଶ୍ରେୟସ୍ତୃଣାନାମପି ଭକ୍ଷଣମ୍ ॥ 25 ॥
ୟଦି ତ୍ଵଂ ୟାସ୍ୟସି ଵନଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ମାଂ ଶୋକଲାଲସାମ୍ ।
ଅହଂ ପ୍ରାୟମିହାସିଷ୍ୟେ ନ ହି ଶକ୍ଷ୍ୟାମି ଜୀଵିତୁମ୍ ॥ 26 ॥
ତତସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସେ ପୁତ୍ର ନିରୟଂ ଲୋକଵିଶ୍ରୁତମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାମିଵାଧର୍ମାତ୍ସମୁଦ୍ର ସ୍ସରିତାଂ ପତିଃ ॥ 27 ॥
ଵିଲପଂତୀଂ ତଥା ଦୀନାଂ କୌସଲ୍ୟାଂ ଜନନୀଂ ତତଃ ।
ଉଵାଚ ରାମୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ଵଚନଂ ଧର୍ମସଂହିତମ୍ ॥ 28 ॥
ନାସ୍ତି ଶକ୍ତିଃ ପିତୁର୍ଵାକ୍ୟଂ ସମତିକ୍ରମିତୁଂ ମମ ।
ପ୍ରସାଦୟେ ତ୍ଵାଂ ଶିରସା ଗଂତୁମିଚ୍ଛାମ୍ୟହଂ ଵନମ୍ ॥ 29 ॥
ଋଷିଣା ଚ ପିତୁର୍ଵାକ୍ୟଂ କୁର୍ଵତା ଵ୍ରତଚାରିଣା ।
ଗୌର୍ହତା ଜାନତା ଧର୍ମଂ କଂଡୁନାଽପି ଵିପଶ୍ଚିତା ॥ 30 ॥
ଅସ୍ମାକଂ ଚ କୁଲେ ପୂର୍ଵଂ ସଗରସ୍ୟାଜ୍ଞୟା ପିତୁଃ ।
ଖନଦ୍ଭିସ୍ସାଗରୈର୍ଭୂମିମଵାପ୍ତସ୍ସୁମହାନ୍ଵଧଃ ॥ 31 ॥
ଜାମଦ୍ଗ୍ନ୍ୟେନ ରାମେଣ ରେଣୁକା ଜନନୀ ସ୍ଵୟମ୍ ।
କୃତ୍ତା ପରଶୁନାଽରଣ୍ୟେ ପିତୁର୍ଵଚନକାରିଣା ॥ 32 ॥
ଏତୈରନ୍ୟୈଶ୍ଚ ବହୁଭିର୍ଦେଵି ଦେଵସମୈଃ କୃତମ୍ ।
ପିତୁର୍ଵଚନମକ୍ଲୀବଂ କରିଷ୍ୟାମି ପିତୁର୍ହିତମ୍ ॥ 33 ॥
ନ ଖଲ୍ଵେତନ୍ମୟୈକେନ କ୍ରିୟତେ ପିତୃଶାସନମ୍ ।
ଏତୈରପି କୃତଂ ଦେଵି ୟେ ମୟା ତଵ କୀର୍ତିତାଃ ॥ 34 ॥
ନାହଂ ଧର୍ମମପୂର୍ଵଂ ତେ ପ୍ରତିକୂଲଂ ପ୍ରଵର୍ତୟେ ।
ପୂର୍ଵୈରୟମଭିପ୍ରେତୋ ଗତୋ ମାର୍ଗୋଽନୁଗମ୍ୟତେ ॥ 35 ॥
ତଦେତତ୍ତୁ ମୟା କାର୍ୟଂ କ୍ରିୟତେ ଭୁଵି ନାନ୍ୟଥା ।
ପିତୁର୍ହି ଵଚନଂ କୁର୍ଵନ୍ନ କଶ୍ଚିନ୍ନାମ ହୀୟତେ ॥ 36 ॥
ତାମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଜନନୀଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଂ ପୁନରବ୍ରଵୀତ୍ ।
ଵାକ୍ୟଂ ଵାକ୍ୟଵିଦାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଶ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ସର୍ଵଧନୁଷ୍ମତାମ୍ ॥ 37 ॥
ତଵ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜାନାମି ମୟି ସ୍ନେହମନୁତ୍ତମମ୍ ।
ଵିକ୍ରମଂ ଚୈଵ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତେଜଶ୍ଚ ସୁଦୁରାସଦମ୍ ॥ 38 ॥
ମମ ମାତୁର୍ମହଦ୍ଦୁଃଖମତୁଲଂ ଶୁଭଲକ୍ଷଣ ।
ଅଭିପ୍ରାୟମଵିଜ୍ଞାୟ ସତ୍ୟସ୍ୟ ଚ ଶମସ୍ୟ ଚ ॥ 39 ॥
ଧର୍ମୋ ହି ପରମୋ ଲୋକେ ଧର୍ମେ ସତ୍ୟଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ।
ଧର୍ମସଂଶ୍ରିତମେତଚ୍ଚ ପିତୁର୍ଵଚନମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 40 ॥
ସଂଶ୍ରୁତ୍ୟ ଚ ପିତୁର୍ଵାକ୍ୟଂ ମାତୁର୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ୟ ଵା ।
ନ କର୍ତଵ୍ୟଂ ଵୃଥା ଵୀର ଧର୍ମମାଶ୍ରିତ୍ୟ ତିଷ୍ଠତା ॥ 41 ॥
ସୋଽହଂ ନ ଶକ୍ଷ୍ୟାମି ପିତୁର୍ନିୟୋଗମତିଵର୍ତିତୁମ୍ ।
ପିତୁର୍ହିଵଚନାଦ୍ଵୀର କୈକେୟ୍ୟାଽହଂ ପ୍ରଚୋଦିତଃ ॥ 42 ॥
ତଦେତାଂ ଵିସୃଜାନାର୍ୟାଂ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମାଶ୍ରିତାଂ ମତିମ୍ ।
ଧର୍ମମାଶ୍ରୟ ମା ତୈକ୍ଷ୍ଣ୍ୟଂ ମଦ୍ବୁଦ୍ଧିରନୁଗମ୍ୟତାମ୍ ॥ 43 ॥
ତମେଵମୁତ୍ତ୍ଵା ସୌହାର୍ଦାଦ୍ଭ୍ରାତରଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଗ୍ରଜଃ ।
ଉଵାଚ ଭୂୟଃ କୌସଲ୍ୟାଂ ପ୍ରାଂଜଲିଶ୍ଶିରସାନତଃ ॥ 44 ॥
ଅନୁମନ୍ୟସ୍ଵ ମାଂ ଦେଵି ଗମିଷ୍ୟଂତମିତୋ ଵନମ୍ ।
ଶାପିତାଽସି ମମ ପ୍ରାଣୈଃ କୁରୁ ସ୍ଵସ୍ତ୍ୟୟନାନି ମେ ॥ 45 ॥
ତୀର୍ଣପ୍ରତିଜ୍ଞଶ୍ଚ ଵନାତ୍ପୁନରେଷ୍ୟାମ୍ୟହଂ ପୁରୀମ୍ ।
ୟୟାତିରିଵ ରାଜର୍ଷିଃପୁରା ହିତ୍ଵା ପୁନର୍ଦିଵମ୍ ॥ 46 ॥
ଶୋକସ୍ସଂଧାର୍ୟତାଂ ମାତ ର୍ହୃଦୟେ ସାଧୁ ମା ଶୁଚଃ ।
ଵନଵାସାଦିହୈଷ୍ୟାମି ପୁନଃ କୃତ୍ଵା ପିତୁର୍ଵଚଃ ॥ 47 ॥
ତ୍ଵୟା ମୟା ଚ ଵୈଦେହ୍ୟା ଲକ୍ଷ୍ମଣେନ ସୁମିତ୍ରୟା ।
ପିତୁର୍ନିୟୋଗେ ସ୍ଥାତଵ୍ୟମେଷ ଧର୍ମସ୍ସନାତନଃ ॥ 48 ॥
ଅଂବ ସଂହୃତ୍ୟ ସଂଭାରାନ୍ ଦୁଃଖଂ ହୃଦି ନିଗୃହ୍ୟ ଚ ।
ଵନଵାସକୃତା ବୁଦ୍ଧିର୍ମମ ଧର୍ମ୍ୟାଽନୁ ଵର୍ତ୍ୟତାମ୍ ॥ 49 ॥
ଏତଦ୍ଵଚସ୍ତସ୍ୟ ନିଶମ୍ୟ ମାତା ସୁଧର୍ମ୍ୟମଵ୍ୟଗ୍ରମଵିକ୍ଲବଂ ଚ ।
ମୃତେଵ ସଂଜ୍ଞାଂ ପ୍ରତିଲଭ୍ୟ ଦେଵୀ ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ରାମଂ ପୁନରିତ୍ୟୁଵାଚ ॥ 50 ॥
ୟଥୈଵ ତେ ପୁତ୍ର ପିତା ତଥାଽହଂ ଗୁରୁ ସ୍ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ସୁହୃତ୍ତୟା ଚ ।
ନ ତ୍ଵାଽନୁଜାନାମି ନ ମାଂ ଵିହାୟ ସୁଦୁଃଖିତାମର୍ହସି ଗଂତୁମେଵମ୍ ॥ 51 ॥
କିଂ ଜୀଵିତେନେହ ଵିନା ତ୍ଵୟା ମେ ଲୋକେନ ଵା କିଂ ସ୍ଵଧୟାଽମୃତେନ ।
ଶ୍ରେୟୋ ମୁହୂର୍ତଂ ତଵ ସନ୍ନିଧାନଂ ମମେହ କୃତ୍ସ୍ନାଦପି ଜୀଵଲୋକାତ୍ ॥ 52 ॥
ନରୈରିଵୋଲ୍କାଭିରପୋହ୍ୟମାନୋ ମହାଗଜୋଽଧ୍ଵାନମନୁପ୍ରଵିଷ୍ଟଃ ।
ଭୂୟଃ ପ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ଵିଲାପମେଵଂ ନିଶମ୍ୟ ରାମଃ କରୁଣଂ ଜନନ୍ୟାଃ ॥ 53 ॥
ସ ମାତରଂ ଚୈଵ ଵିସଂଜ୍ଞକଲ୍ପା ମାର୍ତଂ ଚ ସୌମିତ୍ରିମଭିପ୍ରତପ୍ତମ୍ ।
ଧର୍ମେ ସ୍ଥିତୋ ଧର୍ମ୍ୟମୁଵାଚ ଵାକ୍ୟଂ ୟଥା ସ ଏଵାର୍ହତି ତତ୍ର ଵକ୍ତୁମ୍ ॥ 54 ॥
ଅହଂ ହି ତେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିତ୍ୟମେଵ ଜାନାମି ଭକ୍ତିଂ ଚ ପରାକ୍ରମଂ ଚ ।
ମମ ତ୍ଵଭିପ୍ରାୟମସନ୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟ ମାତ୍ରା ସହାଭ୍ୟର୍ଦସି ମାଂ ସୁଦୁଃଖମ୍ ॥ 55 ॥
ଧର୍ମାର୍ଥକାମାଃ ଖଲୁ ତାତ ଲୋକେ ସମୀକ୍ଷିତା ଧର୍ମଫଲୋଦୟେଷୁ ।
ତେ ତତ୍ର ସର୍ଵେ ସ୍ୟୁରସଂଶୟଂ ମେ ଭାର୍ୟେଵ ଵଶ୍ୟାଽଭିମତା ସୁପୁତ୍ରା ॥ 56 ॥
ୟସ୍ମିଂସ୍ତୁ ସର୍ଵେ ସ୍ୟୁରସନ୍ନିଵିଷ୍ଟା ଧର୍ମୋ ୟତ ସ୍ସ୍ୟାତ୍ତଦୁପକ୍ରମେତ ।
ଦ୍ଵେଷ୍ୟୋ ଭଵତ୍ୟର୍ଥପରୋ ହି ଲୋକେ କାମାତ୍ମତା ଖଲ୍ଵପି ନ ପ୍ରଶସ୍ତା ॥ 57 ॥
ଗୁରୁଶ୍ଚ ରାଜା ଚ ପିତା ଚ ଵୃଦ୍ଧଃ କ୍ରୋଧାତ୍ପ୍ରହର୍ଷାଦ୍ୟଦି ଵାଽପି କାମାତ୍ ।
ୟଦ୍ଵ୍ୟାଦିଶେତ୍କାର୍ୟମଵେକ୍ଷ୍ୟ ଧର୍ମଂ କସ୍ତନ୍ନ କୁର୍ୟାଦନୃଶଂସଵୃତ୍ତିଃ ॥ 58 ॥
ସ ଵୈ ନ ଶକ୍ନୋମି ପିତୁଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ମିମାମକର୍ତୁଂ ସକଲାଂ ୟଥାଵତ୍ ।
ସ ହ୍ୟାଵୟୋସ୍ତାତ ଗୁରୁର୍ନିୟୋଗେ ଦେଵ୍ୟାଶ୍ଚ ଭର୍ତା ସ ଗତି ସ୍ସଧର୍ମଃ ॥ 59 ॥
ତସ୍ମିନ୍ପୁନର୍ଜୀଵତି ଧର୍ମରାଜେ ଵିଶେଷତସ୍ସ୍ଵେ ପଥି ଵର୍ତମାନେ ।
ଦେଵୀ ମୟା ସାର୍ଧମିତୋଽପଗଚ୍ଛେତ୍ କଥଂ ସ୍ଵିଦନ୍ୟା ଵିଧଵେଵ ନାରୀ ॥ 60 ॥
ସା ମାଽନୁମନ୍ୟସ୍ଵ ଵନଂ ଵ୍ରଜଂତଂ କୁରୁଷ୍ଵ ନ ସ୍ସ୍ଵସ୍ତ୍ୟୟନାନି ଦେଵି ।
ୟଥା ସମାପ୍ତେ ପୁନରାଵ୍ରଜେୟଂ ୟଥା ହି ସତ୍ୟେନ ପୁନର୍ୟୟାତିଃ ॥ 61 ॥
ୟଶୋ ହ୍ୟହଂ କେଵଲରାଜ୍ୟକାରଣା ନ୍ନ ପୃଷ୍ଠତଃ କର୍ତୁମଲଂ ମହୋଦୟମ୍ ।
ଅଦୀର୍ଘକାଲେ ନ ତୁ ଦେଵି ଜୀଵିତେ ଵୃଣେଽଵରାମଦ୍ୟ ମହୀମଧର୍ମତଃ ॥ 62 ॥
ପ୍ରସାଦୟନ୍ନରଵୃଷଭ ସ୍ସମାତରଂ ପରାକ୍ରମାଜ୍ଜିଗମିଷୁରେଵ ଦଂଡକାନ୍ ।
ଅଥାନୁଜଂ ଭୃଶମନୁଶାସ୍ୟ ଦର୍ଶନଂ ଚକାର ତାଂ ହୃଦି ଜନନୀଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 63 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଏକଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
