ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଆକ୍ରଂଦିତନିରାନଂଦା ସାସ୍ରକଂଠଜନାକୁଲା ।
ଅୟୋଧ୍ୟାୟାମଵତତା ସା ଵ୍ୟତୀୟାୟ ଶର୍ଵରୀ ॥ 1 ॥
ଵ୍ୟତୀତାୟାଂ ତୁ ଶର୍ଵର୍ୟାମାଦିତ୍ୟସ୍ୟୋଦୟେ ତତଃ ।
ସମେତ୍ୟ ରାଜକର୍ତାରଃ ସଭାମୀୟୁର୍ଦ୍ଵିଜାତୟଃ ॥ 2 ॥
ମାର୍କଂଡେୟୋଽଥ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟୋ ଵାମଦେଵଶ୍ଚ କାଶ୍ୟପଃ ।
କାତ୍ୟାୟନୋ ଗୌତମଶ୍ଚ ଜାବାଲିଶ୍ଚ ମହାୟଶାଃ ॥ 3 ॥
ଏତେ ଦ୍ଵିଜା ସ୍ସହାମାତ୍ୟୈଃ ପୃଥଗ୍ଵା ଚ ମୁଦୀରୟନ୍ ।
ଵସିଷ୍ଠମେଵାଭିମୁଖାଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ରାଜପୁରୋହିତମ୍ ॥ 4 ॥
ଅତୀତା ଶର୍ଵରୀ ଦୁଃଖଂ ୟା ନୋ ଵର୍ଷଶତୋପମା ।
ଅସ୍ମିନ୍ପଂଚତ୍ଵମାପନ୍ନେ ପୁତ୍ରଶୋକେନ ପାର୍ଥିଵେ ॥ 5 ॥
ସ୍ଵର୍ଗତଶ୍ଚ ମହାରାଜୋ ରାମଶ୍ଚାରଣ୍ୟମାଶ୍ରିତଃ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚାପି ତେଜସ୍ଵୀ ରାମେଣୈଵ ଗତସ୍ସହ ॥ 6 ॥
ଉଭୌ ଭରତଶତ୍ରୁଘ୍ନୌ କେକୟେଷୁ ପରଂତପୌ ।
ପୁରେ ରାଜଗୃହେ ରମ୍ୟେ ମାତାମହନିଵେଶନେ ॥ 7 ॥
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୂଣାମିହାଦ୍ୟୈଵ କଶ୍ଚିଦ୍ରାଜା ଵିଧୀୟତାମ୍ ।
ଅରାଜକଂ ହି ନୋ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ଵିନାଶଂ ସମଵାପ୍ନୁୟାତ୍ ॥ 8 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଵିଦ୍ୟୁନ୍ମାଲୀ ମହାସ୍ଵନଃ ।
ଅଭିଵର୍ଷତି ପର୍ଜନ୍ୟୋ ମହୀଂ ଦିଵ୍ୟେନ ଵାରିଣା ॥ 9 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ବୀଜମୁଷ୍ଟିଃ ପ୍ରକୀର୍ୟତେ ।
ନାରାଜକେ ପିତୁଃ ପୁତ୍ରୋ ଭାର୍ୟା ଵା ଵର୍ତତେ ଵଶେ ॥ 10 ॥
ନାରାଜକେ ଧନଂ ଚାସ୍ତି ନାସ୍ତି ଭାର୍ୟା ପ୍ୟରାଜକେ ।
ଇଦ ମତ୍ୟାହିତଂ ଚାନ୍ୟତ୍କୁତସ୍ସତ୍ୟ ମରାଜକେ ॥ 11 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ କାରୟଂତି ସଭାଂ ନରାଃ ।
ଉଦ୍ୟାନାନି ଚ ରମ୍ୟାଣି ହୃଷ୍ଟାଃ ପୁଣ୍ୟଗୃହାଣି ଚ ॥ 12 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ୟଜ୍ଞଶୀଲା ଦ୍ଵିଜାତୟଃ ।
ସତ୍ରାଣ୍ୟନ୍ଵାସତେ ଦାଂତା ବ୍ରାହ୍ମଣା ସ୍ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ ॥ 13 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ମହାୟଜ୍ଞେଷୁ ୟଜ୍ଵନଃ ।
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵସୁସଂପନ୍ନା ଵିସୃଜଂତ୍ୟାପ୍ତଦକ୍ଷିଣାଃ ॥ 14 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ପ୍ରଭୂତନଟନର୍ତକାଃ ।
ଉତ୍ସଵାଶ୍ଚ ସମାଜାଶ୍ଚ ଵର୍ଧଂତେ ରାଷ୍ଟ୍ରଵର୍ଧନାଃ ॥ 15 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ସିଦ୍ଧାର୍ଥା ଵ୍ୟଵହାରିଣଃ ।
କଥାଭିରନୁରଜ୍ୟଂତେ କଥାଶୀଲାଃ କଥାପ୍ରିୟୈଃ ॥ 16 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଉଦ୍ୟାନାନି ସମାଗତାଃ ।
ସାୟାହ୍ନେ କ୍ରୀଡିତୁଂ ୟାଂତି କୁମାର୍ୟୋ ହେମଭୂଷିତାଃ ॥ 17 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଵାହନୈ ଶଶୀଘ୍ରଗାମିଭିଃ ।
ନରା ନିର୍ୟାଂତ୍ୟରଣ୍ୟାନି ନାରୀଭିସ୍ସହ କାମିନଃ ॥ 18 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଧନଵଂତସ୍ସୁରକ୍ଷିତାଃ ।
ଶେରତେ ଵିଵୃତଦ୍ଵାରାଃ କୃଷିଗୋରକ୍ଷଜୀଵିନଃ ॥ 19 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ବଦ୍ଧଘଂଟାଵିଷାଣିନଃ ।
ଅଟଂତି ରାଜମାର୍ଗେଷୁ କୁଂଜରା ଷଷ୍ଟିହାୟନାଃ ॥ 20 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଶରାନ୍ସଂତତମସ୍ୟତାମ୍ ।
ଶ୍ରୂୟତେ ତଲନିର୍ଘୋଷ ଇଷ୍ଵସ୍ତ୍ରାଣାମୁପାସନେ ॥ 21 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଵଣିଜୋ ଦୂରଗାମିନଃ ।
ଗଚ୍ଛଂତି କ୍ଷେମମଧ୍ଵାନଂ ବହୁପଣ୍ୟସମାଚିତାଃ ॥ 22 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଚରତ୍ୟେକଚରୋ ଵଶୀ ।
ଭାଵୟନ୍ନାତ୍ମନାଽତ୍ମାନଂ ୟତ୍ର ସାୟଂଗୃହୋ ମୁନିଃ ॥ 23 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ୟୋଗକ୍ଷେମଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ ।
ନଚାପ୍ୟରାଜକେ ସେନା ଶତ୍ରୂନ୍ଵିଷହତେ ୟୁଧି ॥ 24 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ହୃଷ୍ଟୈଃ ପରମଵାଜିଭିଃ ।
ନରାସ୍ସଂୟାଂତି ସହସା ରଥୈଶ୍ଚ ପରିମଂଡିତାଃ ॥ 25 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ନରାଶ୍ଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ ।
ସଂଵଦଂତୋଽଵତିଷ୍ଠଂତେ ଵନେଷୂପଵନେଷୁ ଚ ॥ 26 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ମାଲ୍ୟମୋଦକଦକ୍ଷିଣାଃ ।
ଦେଵତାଭ୍ୟର୍ଚନାର୍ଥାୟ କଲ୍ପ୍ୟଂତେ ନିୟତୈର୍ଜନୈଃ ॥ 27 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ଚଂଦନାଗରୁରୂଷିତାଃ ।
ରାଜପୁତ୍ରା ଵିରାଜଂତେ ଵସଂତ ଇଵ ଶାଖିନଃ ॥ 28 ॥
ୟଥା ହ୍ୟନୁଦକା ନଦ୍ୟଃ ୟଥା ଵାଽପ୍ୟତୃଣଂ ଵନମ୍ ।
ଅଗୋପାଲା ୟଥା ଗାଵସ୍ତଥା ରାଷ୍ଟ୍ରମରାଜକମ୍ ॥ 29 ॥
ନାରାଜକେ ଜନପଦେ ସ୍ଵକଂ ଭଵତି କସ୍ୟଚିତ୍ ।
ମତ୍ସ୍ୟା ଇଵ ନରା ନିତ୍ୟଂ ଭକ୍ଷୟଂତି ପରସ୍ପରମ୍ ॥ 30 ॥
ୟେ ହି ସଂଭିନ୍ନମର୍ୟାଦା ନାସ୍ତିକାଶ୍ଛିନ୍ନସଂଶୟାଃ ।
ତେଽପି ଭାଵାୟ କଲ୍ପଂତେ ରାଜଦଂଡନିପୀଡିତାଃ ॥ 31 ॥
ୟଥା ଦୃଷ୍ଟି ଶ୍ଶରୀରସ୍ୟ ନିତ୍ୟମେଵ ପ୍ରଵର୍ତତେ ।
ତଥା ନରେଂଦ୍ରୋ ରାଷ୍ଟ୍ରସ୍ୟ ପ୍ରଭଵସ୍ସତ୍ୟଧର୍ମୟୋଃ ॥ 32 ॥
ରାଜା ସତ୍ୟଂ ଚ ଧର୍ମଶ୍ଚ ରାଜା କୁଲଵତାଂ କୁଲମ୍ ।
ରାଜା ମାତା ପିତା ଚୈଵ ରାଜା ହିତକରୋ ନୃଣାମ୍ ॥ 33 ॥
ୟମୋ ଵୈଶ୍ରଵଣ ଶ୍ଶକ୍ରଃ ଵରୁଣଶ୍ଚ ମହାବଲଃ ।
ଵିଶେଷ୍ୟଂତେ ନରେଂଦ୍ରେଣ ଵୃତ୍ତେନ ମହତା ତତଃ ॥ 34 ॥
ଅହୋ ତମ ଇଵେଦଂ ସ୍ୟାନ୍ନପ୍ରଜ୍ଞାୟେତ କିଂଚନ ।
ରାଜା ଚେ ନ୍ନ ଭଵେ ଲ୍ଲୋକେ ଵିଭଜ ସାଧ୍ଵସାଧୁନୀ ॥ 35 ॥
ଜୀଵତ୍ୟପି ମହାରାଜେ ତଵୈଵ ଵଚନଂ ଵୟମ୍ ।
ନାତିକ୍ରମାମହେ ସର୍ଵେ ଵେଲାଂ ପ୍ରାପ୍ୟେଵ ସାଗରଃ ॥ 36 ॥
ସ ନ ସ୍ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ଦ୍ଵିଜଵର୍ୟ ଵୃତ୍ତଂ ନୃପଂ ଵିନା ରାଜ୍ୟମରଣ୍ୟଭୂତମ୍ ।
କୁମାରମିକ୍ଷ୍ଵାକୁସୁତଂ ଵଦାନ୍ୟଂ ତ୍ଵମେଵ ରାଜାନମିହାଭିଷିଂଚ ॥ 37 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ସପ୍ତଷଷ୍ଟିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
