ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ନଵମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣେନାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ରଘୁନଂଦନମ୍ ।
ହୃଦ୍ୟୟା ସ୍ନିଗ୍ଧୟା ଵାଚା ଭର୍ତାରମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଅୟଂ ଧର୍ମସ୍ସୁସୂକ୍ଷ୍ମେଣ ଵିଧିନା ପ୍ରାପ୍ୟତେ ମହାନ୍ ।
ନିଵୃତ୍ତେନ ତୁ ଶକ୍ୟୋଽୟଂ ଵ୍ୟସନାତ୍କାମଜାଦିହ ॥ 2 ॥
ତ୍ରୀଣ୍ୟେଵ ଵ୍ୟସନାନ୍ୟତ୍ର କାମଜାନି ଭଵଂତ୍ୟୁତ ।
ମିଥ୍ୟାଵାକ୍ୟଂ ପରମକଂ ତସ୍ମାଦ୍ଗୁରୁତରାଵୁଭୌ ॥ 3 ॥
ପରଦାରାଭିଗମନଂ ଵିନା ଵୈରଂ ଚ ରୌଦ୍ରତା ।
ମିଥ୍ୟାଵାକ୍ୟଂ ନ ତେ ଭୂତଂ ନ ଭଵିଷ୍ୟତି ରାଘଵ ॥ 4 ॥
କୁତୋଽଭିଲାଷଣଂ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ପରେଷାଂ ଧର୍ମନାଶନମ୍ ।
ତଵ ନାସ୍ତି ମନୁଷ୍ୟେଂଦ୍ର ନ ଚାଭୂତ୍ତେ କଦାଚନ ॥ 5 ॥
ମନସ୍ୟପି ତଥା ରାମ ନ ଚୈତଦ୍ଵିଦ୍ୟତେ କ୍ଵଚିତ୍ ।
ସ୍ଵଦାରନିରତସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ନିତ୍ୟମେଵ ନୃପାତ୍ମଜ ॥ 6 ॥
ଧର୍ମିଷ୍ଠସ୍ସତ୍ୟସଂଧଶ୍ଚ ପିତୁର୍ନିର୍ଦେଶକାରକଃ ।
ସତ୍ୟସଂଧ ମହାଭାଗ ଶ୍ରୀମଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମଣପୂର୍ଵଜ ॥ 7 ॥
ତ୍ଵୟି ଧର୍ମଶ୍ଚ ସତ୍ୟଂ ଚ ତ୍ଵୟି ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ।
ତଚ୍ଚ ସର୍ଵଂ ମହାବାହୋ ଶକ୍ୟଂ ଧର୍ତୁଂ ଜିତେଂଦ୍ରିୟୈଃ ॥ 8 ॥
ତଵ ଵଶ୍ୟେଂଦ୍ରିୟତ୍ଵଂ ଚ ଜାନାମି ଶୁଭଦର୍ଶନ ।
ତୃତୀୟଂ ୟଦିଦଂ ରୌଦ୍ରଂ ପରପ୍ରାଣାଭିହିଂସନମ୍ ॥ 9 ॥
ନିର୍ଵୈରଂ କ୍ରିୟତେ ମୋହାତ୍ତଚ୍ଚ ତେ ସମୁପସ୍ଥିତମ୍ ।
ପ୍ରତିଜ୍ଞାତସ୍ତ୍ଵୟା ଵୀର ଦଂଡକାରଣ୍ୟଵାସିନାମ୍ ॥ 10 ॥
ଋଷୀଣାଂ ରକ୍ଷଣାର୍ଥାୟ ଵଧସ୍ସଂୟତି ରକ୍ଷସାମ୍ ।
ଏତନ୍ନିମିତ୍ତଂ ଚ ଵନଂ ଦଂଡକା ଇତି ଵିଶ୍ରୁତମ୍ ॥ 11 ॥
ପ୍ରସ୍ଥିତସ୍ତ୍ଵଂ ସହ ଭ୍ରାତ୍ରା ଧୃତବାଣଶରାସନଃ ।
ତତସ୍ତ୍ଵାଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମମ ଚିଂତାକୁଲଂ ମନଃ ॥ 12 ॥
ତ୍ଵଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ଚିଂତୟଂତ୍ୟା ଵୈ ଭଵେନ୍ନିଶ୍ଶ୍ରେୟସଂ ହିତମ୍ ।
ତ୍ଵାଂ ଚୈଵ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାମ ଚିଂତାକୁଲଂ ମନଃ ॥ 13 ॥
ସର୍ଵତଚଶିଂତୟ୍ନତ୍ୟା ମେ ତଵ ନିଶ୍ଶ୍ରେୟସଂ ନୃପ ।
ନ ହି ମେ ରୋଚତେ ଵୀର ଗମନଂ ଦଂଡକାନ୍ପ୍ରତି ॥ 14 ॥
କାରଣଂ ତତ୍ର ଵକ୍ଷ୍ୟାମି ଵଦଂତ୍ୟାଶ୍ଶ୍ରୂୟତାଂ ମମ ।
ତ୍ଵଂ ହି ବାଣଧନୁଷ୍ପାଣିର୍ଭ୍ରାତ୍ରା ସହ ଵନଂ ଗତଃ ॥ 15 ॥
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵନଚରାନ୍ସର୍ଵାନ୍କଚ୍ଚିତ୍କୁର୍ୟାଶ୍ଶରଵ୍ୟୟମ୍ ।
କ୍ଷତ୍ରିୟାଣାମପି ଧନୁର୍ହୁତାଶସ୍ୟେଂଧନାନି ଚ ॥ 16 ॥
ସମୀପତସ୍ସ୍ଥିତଂ ତେଜୋ ବଲମୁଚ୍ଛ୍ରୟତେ ଭୃଶମ୍ ।
ପୁରା କିଲ ମହାବାହୋ ତପସ୍ସ୍ଵୀ ସତ୍ୟଵାକ୍ଛୁଚିଃ ॥ 17 ॥
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦଭଵତ୍ପୁଣ୍ୟେ ଵନେ ରତମୃଗଦ୍ଵିଜେ ।
ତସ୍ୟୈଵ ତପସୋ ଵିଘ୍ନଂ କର୍ତୁମିଂଦ୍ରଶ୍ଶଚୀପତିଃ ॥ 18 ॥
ଖଂଗପାଣିରଥାଗଚ୍ଛଦାଶ୍ରମଂ ଭଟରୂପଧୃତ୍ ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତଦାଶ୍ରମପଦେ ନିଶିତଃ ଖଂଗ ଉତ୍ତମଃ ॥ 19 ॥
ସ ନ୍ୟାସଵିଧିନା ଦତ୍ତଃ ପୁଣ୍ୟେ ତପସି ତିଷ୍ଠତଃ ।
ସ ତଚ୍ଛସ୍ତ୍ରମନୁପ୍ରାପ୍ୟ ନ୍ୟାସରକ୍ଷଣତତ୍ପରଃ ॥ 20 ॥
ଵନେ ତୁ ଵିଚରତ୍ୟେଵ ରକ୍ଷନ୍ପ୍ରତ୍ୟୟମାତ୍ମନଃ ।
ୟତ୍ର ଗଚ୍ଛତ୍ୟୁପାଦାତୁଂ ମୂଲାନି ଚ ଫଲାନି ଚ ॥ 21 ॥
ନ ଵିନା ୟାତି ତଂ ଖଂଗଂ ନ୍ୟାସରକ୍ଷଣତତ୍ପରଃ ।
ନିତ୍ୟଂ ଶସ୍ତ୍ରଂ ପରିଵହନ୍କ୍ରମେଣ ସ ତପୋଧନଃ ॥ 22 ॥
ଚକାର ରୌଦ୍ରୀଂ ସ୍ଵାଂ ବୁଦ୍ଧିଂ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ତପସି ନିଶ୍ଚୟମ୍ ।
ତତସ୍ସରୌଦ୍ରେଽଭିରତଃ ପ୍ରମତ୍ତୋଽଧର୍ମକର୍ଶିତଃ ॥ 23 ॥
ତସ୍ୟ ଶସ୍ତ୍ରସ୍ୟ ସଂଵାସାଜ୍ଜଗାମ ନରକଂ ମୁନିଃ ।
ଏଵମେତତ୍ପୁରା ଵୃତ୍ତଂ ଶସ୍ତ୍ରସଂୟୋଗକାରଣମ୍ ॥ 24 ॥
ଅଗ୍ନିସଂୟୋଗଵଦ୍ଧେତୁଶ୍ଶସ୍ତ୍ରସଂୟୋଗ ଉଚ୍ୟତେ ।
ସ୍ନେହାଚ୍ଚ ବହୁମାନାଚ୍ଚ ସ୍ମାରୟେ ତ୍ଵାଂ ନ ଶିକ୍ଷୟେ ॥ 25 ॥
ନ କଥଂଚନ ସା କାର୍ୟା ଗୃହୀତଧନୁଷା ତ୍ଵୟା ।
ବୁଦ୍ଧିର୍ଵୈରଂ ଵିନା ହଂତୁଂ ରାକ୍ଷସାଂଦଂଡକାଶ୍ରିତାନ୍ ॥ 26 ॥
ଅପରାଧଂ ଵିନା ହଂତୁଂ ଲୋକାନ୍ଵୀର ନ କାମୟେ ।
କ୍ଷତ୍ରିୟାଣାଂ ତୁ ଵୀରାଣାଂ ଵନେଷୁ ନିରତାତ୍ମନାମ୍ ॥ 27 ॥
ଧନୁଷା କାର୍ୟମେତାଵଦାର୍ତାନାଂ ତ୍ଵଭିରକ୍ଷଣମ୍ ।
କ୍ଵଚ ଶସ୍ତ୍ରଂ କ୍ଵ ଚ ଵନଂ କ୍ଵ ଚ କ୍ଷାତ୍ରଂ ତପଃ କ୍ଵଚ ॥ 28 ॥
ଵ୍ୟାଵିଦ୍ଧମିଦମସ୍ମାଭିର୍ଦ୍ଦେଶଧର୍ମସ୍ତୁ ପୂଜ୍ୟତାମ୍ ।
ତଦାର୍ୟ କଲୁଷା ବୁଦ୍ଧିର୍ଜାୟତେ ଶସ୍ତ୍ରସେଵନାତ୍ ॥ 29 ॥
ପୁନର୍ଗତ୍ଵା ତ୍ଵୟୋଧ୍ୟାୟାଂ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମଂ ଚରିଷ୍ୟସି ।
ଅକ୍ଷୟା ତୁ ଭଵେତ୍ପ୍ରୀତିଶ୍ଶ୍ଵଶ୍ରୂଶ୍ଵଶୁରୟୋର୍ମମ ॥ 30 ॥
ୟଦି ରାଜ୍ୟଂ ପରିତ୍ୟଜ୍ୟ ଭଵେସ୍ତ୍ଵଂ ନିରତୋ ମୁନିଃ ।
ଧର୍ମାଦର୍ଥଃ ପ୍ରଭଵତି ଧର୍ମାତ୍ପ୍ରଭଵତେ ସୁଖମ୍ ॥ 31 ॥
ଧର୍ମେଣ ଲଭତେ ସର୍ଵଂ ଧର୍ମସାରମିଦଂ ଜଗତ୍ ।
ଆତ୍ମାନଂ ନିୟମୈସ୍ତୈସ୍ତୈ କର୍ଶୟିତ୍ଵା ପ୍ରୟତ୍ନତଃ ॥ 32 ॥
ପ୍ରାପ୍ୟତେ ନିପୁଣୈର୍ଧର୍ମୋ ନ ସୁଖାଲ୍ଲଭ୍ୟତେ ସୁଖମ୍ ।
ନିତ୍ୟଂ ଶୁଚିମତିସ୍ସୌମ୍ୟ ଚର ଧର୍ମଂ ତପୋଵନେ ॥ 33 ॥
ସର୍ଵଂ ହି ଵିଦିତଂ ତୁଭ୍ୟଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟମପି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ସ୍ତ୍ରୀଚାପଲାଦେତଦୁଦାହୃତଂ ମେ ଧର୍ମଂ ଚ ଵକ୍ତୁଂ ତଵ କସ୍ସମର୍ଥଃ ।
ଵିଚାର୍ୟ ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ତୁ ସହାନୁଜେନ ୟଦ୍ରୋଚତେ ତତ୍କୁରୁ ମା ଚିରେଣ ॥ 34 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅରଣ୍ୟକାଂଡେ ନଵମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
