ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତସ୍ତୁ ରକ୍ଷୋଧିପତିର୍ମହାତ୍ମା ହନୂମତାକ୍ଷେ ନିହତେ କୁମାରେ ।
ମନସ୍ସମାଧାୟ ସଦେଵକଲ୍ପଂ ସମାଦିଦେଶେଂଦ୍ରଜିତଂ ସରୋଷଃ ॥ 1 ॥
ତ୍ଵମସ୍ତ୍ରଵିଚ୍ଛସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରିଷ୍ଠସ୍ସୁରାସୁରାଣାମପି ଶୋକଦାତା ।
ସୁରେଷୁ ସେଂଦ୍ରେଷୁ ଚ ଦୃଷ୍ଟକର୍ମା ପିତାମହାରାଧନସଂଚିତାସ୍ତ୍ରଃ ॥ 2 ॥
ତଵାସ୍ତ୍ରବଲମାସାଦ୍ୟ ସସୁରାଃ ସମରୁଦ୍ଗଣାଃ ।
ନ ଶେକୁସ୍ସମରେ ସ୍ଥାତୁଂ ସୁରେଶ୍ଵରସମାଶ୍ରିତାଃ ॥ 3 ॥
ନ କଶ୍ଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ସଂୟୁଗେନ ଗତଶ୍ରମଃ ।
ଭୁଜଵୀର୍ୟାଭିଗୁପ୍ତଶ୍ଚ ତପସା ଚାଭିରକ୍ଷିତଃ ॥ 4 ॥
ଦେଶକାଲଵିଭାଗଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵମେଵ ମତିସତ୍ତମଃ ।
ନ ତେଽସ୍ତ୍ୟଶକ୍ୟଂ ସମରେଷୁ କର୍ମଣା ନ ତେଽସ୍ତ୍ୟକାର୍ୟଂ ମତିପୂର୍ଵମଂତ୍ରଣେ ।
ନ ସୋଽସ୍ତି କଶ୍ଚିତ୍ତ୍ରିଷୁ ସଂଗ୍ରହେଷୁ ଵୈ ନ ଵେଦ ୟସ୍ତେଽସ୍ତ୍ରବଲଂ ବଲଂ ଚ ତେ ॥ 5 ॥
ମମାନୁରୂପଂ ତପସୋ ବଲଂ ଚ ତେ ପରାକ୍ରମଶ୍ଚାସ୍ତ୍ରବଲଂ ଚ ସଂୟୁଗେ ।
ନ ତ୍ଵାଂ ସମାସାଦ୍ୟ ରଣାଵମର୍ଦେ ମନଶ୍ଶ୍ରମଂ ଗଚ୍ଛତି ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥମ୍ ॥ 6 ॥
ନିହତାଃ କିଂକରାସ୍ସର୍ଵେ ଜଂବୁମାଲୀ ଚ ରାକ୍ଷସଃ ।
ଅମାତ୍ୟପୁତ୍ରା ଵୀରାଶ୍ଚ ପଂଚ ସେନାଗ୍ରୟାୟିନଃ ॥ 7 ॥
ବଲାନି ସୁସମୃଦ୍ଧାନି ସାଶ୍ଵନାଗରଥାନି ଚ ।
ସହୋଦରସ୍ତେ ଦୟିତଃ କୁମାରୋଽକ୍ଷଶ୍ଚ ସୂଦିତଃ ॥ 8 ॥
ନ ହି ତେଷ୍ଵେଵ ମେ ସାରୋ ୟସ୍ତ୍ଵୟ୍ୟରିନିଷୂଦନ ।
ଇଦଂ ହି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମତିମନ୍ମହଦ୍ବଲଂ କପେଃ ପ୍ରଭାଵଂ ଚ ପରାକ୍ରମଂ ଚ ।
ତ୍ଵମାତ୍ମନଶ୍ଚାପି ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ସାରଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଵେଗଂ ସ୍ଵବଲାନୁରୂପମ୍ ॥ 9 ॥
ବଲାଵମର୍ଥସ୍ତୟି ସନ୍ନିକୃଷ୍ଟେ ୟଥା ଗତେ ଶାମ୍ୟତି ଶାଂତଶତ୍ରୌ ।
ତଥା ସମୀକ୍ଷ୍ୟାତ୍ମବଲଂ ପରଂ ଚ ସମାରଭସ୍ଵାସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରିଷ୍ଠ ॥ 10 ॥
ନ ଵୀରସେନା ଗଣଶୋଚ୍ୟଵଂତି ନ ଵଜ୍ରମାଦାୟ ଵିଶାଲସାରମ୍ ।
ନ ମାରୁତସ୍ୟାସ୍ୟ ଗତେଃ ପ୍ରମାଣଂ ନ ଚାଗ୍ନିକଲ୍ପଃ କରଣେନ ହଂତୁମ୍ ॥ 11 ॥
ତମେଵମର୍ଥଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ୟ ସମ୍ୟକ୍ ସ୍ଵକର୍ମସାମ୍ୟାଦ୍ଧି ସମାହିତାତ୍ମା ।
ସ୍ମରଂଶ୍ଚ ଦିଵ୍ୟଂ ଧନୁଷୋଽସ୍ତ୍ରଵୀର୍ୟଂ ଵ୍ରଜାକ୍ଷତଂ କର୍ମ ସମାରଭସ୍ଵ ॥ 12 ॥
ନ ଖଲ୍ଵିୟଂ ମତିଶ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠା ୟତ୍ତ୍ଵାଂ ସଂପ୍ରେଷୟାମ୍ୟହମ୍ ।
ଇୟଂ ଚ ରାଜଧର୍ମାଣାଂ କ୍ଷତ୍ରିୟସ୍ୟ ମତିର୍ମତା ॥ 13 ॥
ନାନାଶସ୍ତ୍ରେଷୁ ସଂଗ୍ରାମେ ଵୈଶାରଦ୍ୟମରିଂଦମ ।
ଅଵଶ୍ୟମେଵ ବୋଦ୍ଧଵ୍ୟଂ କାମ୍ୟଶ୍ଚ ଵିଜୟୋ ରଣେ ॥ 14 ॥
ତତଃ ପିତୁସ୍ତଦ୍ଵଚନଂ ନିଶମ୍ୟ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଦକ୍ଷସୁତପ୍ରଭାଵଃ ।
ଚକାର ଭର୍ତାରମଦୀନସତ୍ତ୍ଵୋ ରଣାୟ ଵୀରଃ ପ୍ରତିପନ୍ନବୁଦ୍ଧିଃ ॥ 15 ॥
ତତସ୍ତୈ ସ୍ସ୍ଵଗଣୈରିଷ୍ଟୈରିଂଦ୍ରଜିତ୍ ପ୍ରତିପୂଜିତଃ ।
ୟୁଦ୍ଧୋଦ୍ଧତଃ କୃତୋତ୍ସାହସ୍ସଂଗ୍ରାମଂ ପ୍ରତ୍ୟପଦ୍ୟତ ॥ 16 ॥
ଶ୍ରୀମାନ୍ପଦ୍ମପଲାଶାକ୍ଷୋ ରାକ୍ଷସାଧିପତେସ୍ସୁତଃ ।
ନିର୍ଜଗାମ ମହାତେଜାସ୍ସମୁଦ୍ର ଇଵ ପର୍ଵସୁ ॥ 17 ॥
ସ ପକ୍ଷିରାଜୋପମତୁଲ୍ୟଵେଗୈ ।
ର୍ଵ୍ୟାଳୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିଃ ସିତତୀକ୍ଷ୍ଣଦମ୍ଷ୍ଟ୍ରୈଃ ।
ରଥଂ ସମାୟୁକ୍ତମସମ୍ଗଵେଗମ୍ ।
ସମାରୁରୋହେଂଦ୍ରଜିଦିଂଦ୍ରକଲ୍ପଃ ॥ 18 ॥
ସ ରଥୀ ଧନ୍ଵିନାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ଶସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୋସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରଃ ।
ରଥେନାଭିୟୟୌ କ୍ଷିପ୍ରଂ ହନୁମାନ୍ୟତ୍ର ସୋଽଭଵତ୍ ॥ 19 ॥
ସ ତସ୍ୟ ରଥନିର୍ଘୋଷଂ ଜ୍ୟାସ୍ଵନଂ କାର୍ମୁକସ୍ୟ ଚ ।
ନିଶମ୍ୟ ହରିଵୀରୋଽସୌ ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତରୋଽଭଵତ୍ ॥ 20 ॥
ସୁମହଚ୍ଚାପମାଦାୟ ଶିତଶଲ୍ୟାଂଶ୍ଚ ସାୟକାନ୍ ।
ହନୁମଂତମଭିପ୍ରେତ୍ୟ ଜଗାମ ରଣପଂଡିତଃ ॥ 21 ॥
ତସ୍ମିଂସ୍ତତଃ ସଂୟତି ଜାତହର୍ଷେ ରଣାୟ ନିର୍ଗଚ୍ଛତି ଚାପପାଣୌ ।
ଦିଶଶ୍ଚ ସର୍ଵାଃ କଲୁଷା ବଭୂଵୁ ର୍ମୃଗାଶ୍ଚ ରୌଦ୍ରା ବହୁଧା ଵିନେଦୁଃ ॥ 22 ॥
ସମାଗତାସ୍ତତ୍ର ତୁ ନାଗୟକ୍ଷା ମହର୍ଷୟଶ୍ଚକ୍ରଚରାଶ୍ଚ ସିଦ୍ଧାଃ ।
ନଭସ୍ସମାଵୃତ୍ୟ ଚ ପକ୍ଷିସଂଘା ଵିନେଦୁରୁଚ୍ଚୈଃ ପରମପ୍ରହୃଷ୍ଟାଃ ॥ 23 ॥
ଆୟାଂତଂ ସରଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୂର୍ଣମିଂଦ୍ରଜିତଂ କପିଃ ।
ଵିନନାଦ ମହାନାଦଂ ଵ୍ୟଵର୍ଧତ ଚ ଵେଗଵାନ୍ ॥ 24 ॥
ଇଂଦ୍ରଜିତ୍ତୁ ରଥଂ ଦିଵ୍ୟମାସ୍ଥିତଶ୍ଚିତ୍ରକାର୍ମୁକଃ ।
ଧନୁର୍ଵିଷ୍ଫାରୟାମାସ ତଟିଦୂର୍ଜିତନ୍ନିସ୍ସ୍ଵନମ୍ ॥ 25 ॥
ତତସ୍ସମେତାଵତିତୀକ୍ଷ୍ଣଵେଗୌ ମହାବଲୌ ତୌ ରଣନିର୍ଵିଶଂକୌ ।
କପିଶ୍ଚ ରକ୍ଷୋଧିପତେସ୍ତନୂଜଃ ସୁରାସୁରେଂଦ୍ରାଵିଵ ବଦ୍ଧଵୈରୌ ॥ 26 ॥
ସ ତସ୍ୟ ଵୀରସ୍ୟ ମହାରଥସ୍ୟ ଧନୁଷ୍ମତଃ ସଂୟତି ସମ୍ମତସ୍ୟ ।
ଶରପ୍ରଵେଗଂ ଵ୍ୟହନତ୍ପ୍ରଵୃଦ୍ଧ ଶ୍ଚଚାର ମାର୍ଗେ ପିତୁରପ୍ରମେୟଃ ॥ 27 ॥
ତତଶ୍ଶରାନାୟତତୀକ୍ଷ୍ଣଶଲ୍ୟାନ୍ ସୁପତ୍ରିଣଃ କାଂଚନଚିତ୍ରପୁଂଖାନ୍ ।
ମୁମୋଚ ଵୀରଃ ପରଵୀରହଂତା ସୁସନ୍ନତାନ୍ ଵଜ୍ରନିପାତଵେଗାନ୍ ॥ 28 ॥
ତତସ୍ତୁ ତତ୍ସ୍ୟଂଦନନିସ୍ସ୍ଵନଂ ଚ ମୃଦଂଗଭେରୀପଟହସ୍ଵନଂ ଚ ।
ଵିକୃଷ୍ୟମାଣସ୍ୟ ଚ କାର୍ମୁକସ୍ୟ ନିଶମ୍ୟ ଘୋଷଂ ପୁନରୁତ୍ପପାତ ॥ 29 ॥
ଶରାଣାମଂତରେଷ୍ଵାଶୁ ଵ୍ୟଵର୍ତତ ମହାକପିଃ ।
ହରିସ୍ତସ୍ୟାଭିଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ୟ ମୋଘୟନ୍ଲକ୍ଷ୍ୟସଂଗ୍ରହମ୍ ॥ 30 ॥
ଶରାଣାମଗ୍ରତସ୍ତସ୍ୟ ପୁନଃ ସମଭିଵର୍ତତ ।
ପ୍ରସାର୍ୟ ହସ୍ତୌ ହନୁମାନୁତ୍ପପାତାନିଲାତ୍ମଜଃ ॥ 31 ॥
ତାଵୁଭୌ ଵେଗସଂପନ୍ନୌ ରଣକର୍ମଵିଶାରଦୌ ।
ସର୍ଵଭୂତମନୋଗ୍ରାହି ଚକ୍ରତୁର୍ୟୁଦ୍ଧମୁତ୍ତମମ୍ ॥ 32 ॥
ହନୁମତୋ ଵେଦ ନ ରାକ୍ଷସୋଽଂତରଂ ନ ମାରୁତିସ୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନୋଽଂତରମ୍ ।
ପରସ୍ପରଂ ନିର୍ଵିଷହୌ ବଭୂଵତୁଃ ସମେତ୍ୟ ତୌ ଦେଵସମାନଵିକ୍ରମୌ ॥ 33 ॥
ତତସ୍ତୁ ଲକ୍ଷ୍ୟେ ସ ଵିହନ୍ୟମାନେ ଶରେଷ୍ଵମୋଘେଷୁ ଚ ସଂପତତ୍ସୁ ।
ଜଗାମ ଚିଂତାଂ ମହତୀଂ ମହାତ୍ମା ସମାଧିସଂୟୋଗସମାହିତାତ୍ମା ॥ 34 ॥
ତତୋ ମତିଂ ରାକ୍ଷସରାଜସୂନୁ ଶ୍ଚକାର ତସ୍ମିନ୍ ହରିଵୀରମୁଖ୍ୟେ ।
ଅଵଧ୍ୟତାଂ ତସ୍ୟ କପେସ୍ସମୀକ୍ଷ୍ୟ କଥଂ ନିଗଚ୍ଛେଦିତି ନିଗ୍ରହାର୍ଥମ୍ ॥ 35 ॥
ତତଃ ପୈତାମହଂ ଵୀରଃ ସୋଽସ୍ତ୍ରମସ୍ତ୍ରଵିଦାଂ ଵରଃ ।
ସଂଦଧେ ସୁମହତ୍ତେଜାଃ ତଂ ହରିପ୍ରଵରଂ ପ୍ରତି ॥ 36 ॥
ଅଵଧ୍ୟୋଽୟମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତମସ୍ତ୍ରେଣାସ୍ତ୍ରତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ ।
ନିଜଗ୍ରାହ ମହାବାହୁର୍ମାରୁତାତ୍ମଜମିଂଦ୍ରଜିତ୍ ॥ 37 ॥
ତେନ ବଦ୍ଧସ୍ତତୋଽସ୍ତ୍ରେଣ ରାକ୍ଷସେନ ସ ଵାନରଃ ।
ଅଭଵନ୍ନିର୍ଵିଚେଷ୍ଟଶ୍ଚ ପପାତ ସ ମହୀତଲେ ॥ 38 ॥
ତତୋଽଥ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସ ତଦସ୍ତ୍ରବଂଧଂ ପ୍ରଭୋଃ ପ୍ରଭାଵାଦ୍ଵିଗତାତ୍ମଵେଗଃ ।
ପିତାମହାନୁଗ୍ରହମାତ୍ମନଶ୍ଚ ଵିଚିଂତୟାମାସ ହରିପ୍ରଵୀରଃ ॥ 39 ॥
ତତ ସ୍ସ୍ଵାୟଂବୁଵୈର୍ମଂତ୍ରୈର୍ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରମଭିମଂତ୍ରିତମ୍ ।
ହନୁମାଂଶ୍ଚିଂତୟାମାସ ଵରଦାନଂ ପିତାମହାତ୍ ॥ 40 ॥
ନ ମେଽସ୍ତ୍ରବଂଧସ୍ୟ ଚ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ଵିମୋକ୍ଷଣେ ଲୋକଗୁରୋଃ ପ୍ରଭାଵାତ୍ ।
ଇତ୍ୟେଵ ମତ୍ଵା ଵିହିତୋଽସ୍ତ୍ରବଂଧୋ ମୟାତ୍ମୟୋନେରନୁଵର୍ତିତଵ୍ୟଃ ॥ 41 ॥
ସ ଵୀର୍ୟମସ୍ତ୍ରସ୍ୟ କପିର୍ଵିଚାର୍ୟ ପିତାମହାନୁଗ୍ରହମାତ୍ମନଶ୍ଚ ।
ଵିମୋକ୍ଷଶକ୍ତିଂ ପରିଚିଂତୟିତ୍ଵା ପିତାମହାଜ୍ଞାମନୁଵର୍ତତେ ସ୍ମ ॥ 42 ॥
ଅସ୍ତ୍ରେଣାପି ହି ବଦ୍ଧସ୍ୟ ଭୟଂ ମମ ନ ଜାୟତେ ।
ପିତାମହମହେଂଦ୍ରାଭ୍ୟାଂ ରକ୍ଷିତସ୍ୟାନିଲେନ ଚ ॥ 43 ॥
ଗ୍ରହଣେ ଚାପି ରକ୍ଷୋଭିର୍ମହନ୍ମେ ଗୁଣଦର୍ଶନମ୍ ।
ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରେଣ ସଂଵାଦସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଗୃହ୍ଣଂତୁ ମାଂ ପରେ ॥ 44 ॥
ସ ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥଃ ପରଵୀରହଂତା ସମୀକ୍ଷ୍ୟକାରୀ ଵିନିଵୃତ୍ତଚେଷ୍ଟଃ ।
ପରୈଃ ପ୍ରସହ୍ୟାଭିଗତୈର୍ନିଗୃହ୍ୟ ନନାଦ ତୈସ୍ତ୍ରୈଃ ପରିଭର୍ତ୍ସ୍ୟମାନଃ ॥ 45 ॥
ତତସ୍ତଂ ରାକ୍ଷସା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିର୍ଵିଚେଷ୍ଟମରିଂଦମମ୍ ।
ବବଂଧୁଶ୍ଶଣଵଲ୍କୈଶ୍ଚ ଦ୍ରୁମଚୀରୈଶ୍ଚ ସଂହତୈଃ ॥ 46 ॥
ସ ରୋଚୟାମାସ ପରୈଶ୍ଚ ବଂଧନଂ ପ୍ରସହ୍ୟ ଵୀରୈରଭିନିଗ୍ରହଂ ଚ ।
କୌତୂହଲାନ୍ମାଂ ୟଦି ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରୋ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵ୍ୟଵସ୍ୟେଦିତି ନିଶ୍ଚିତାର୍ଥଃ ॥ 47 ॥
ସ ବଦ୍ଧସ୍ତେନ ଵଲ୍କେନ ଵିମୁକ୍ତୋଽସ୍ତ୍ରେଣ ଵୀର୍ୟଵାନ୍ ।
ଅସ୍ତ୍ରବଂଧଃ ସ ଚାନ୍ୟଂ ହି ନ ବଂଧମନୁଵର୍ତତେ ॥ 48 ॥
ଅଥେଂଦ୍ରଜିତ୍ତୁ ଦ୍ରୁମଚୀରବଦ୍ଧଂ ଵିଚାର୍ୟ ଵୀରଃ କପିସତ୍ତମଂ ତମ୍ ।
ଵିମୁକ୍ତମସ୍ତ୍ରେଣ ଜଗାମ ଚିଂତାଂ ନାନ୍ୟେନ ବଦ୍ଧୋ ହ୍ୟନୁଵର୍ତତେଽସ୍ତ୍ରମ୍ ॥ 49 ॥
ଅହୋ ମହତ୍କର୍ମ କୃତଂ ନିରର୍ଥକମ୍କଂ ନ ରାକ୍ଷସୈର୍ମଂତ୍ରଗତିର୍ଵିମୃଷ୍ଟା ।
ପୁନଶ୍ଚ ମଂତ୍ରେ ଵିହତେଽସ୍ତ୍ରମନ୍ୟତ୍ପ୍ରଵର୍ତତେ ସଂଶୟିତା ସ୍ସ୍ମସର୍ଵେ ॥ 50 ॥
ଅସ୍ତ୍ରେଣ ହନୁମାନ୍ମୁକ୍ତୋ ନାତ୍ମାନମଵବୁଧ୍ୟତ ।
କୃଷ୍ୟମାଣସ୍ତୁ ରକ୍ଷୋଭି ସ୍ତୌଶ୍ଚ ବଂଧୈର୍ନିପୀଡିତଃ ॥ 51 ॥
ହନ୍ୟମାନସ୍ତତଃ କ୍ରୂରୈ ରାକ୍ଷସୈଃ କାଷ୍ଠମୁଷ୍ଟିଭିଃ ।
ସମୀପଂ ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରସ୍ୟ ପ୍ରାକୃଷ୍ୟତ ସ ଵାନରଃ ॥ 52 ॥
ଅଥେଂଦ୍ରଜିତ୍ତଂ ପ୍ରସମୀକ୍ଷ୍ୟ ମୁକ୍ତମସ୍ତ୍ରେଣ ବଦ୍ଧଂ ଦ୍ରୁମଚୀରସୂତ୍ରୈଃ ।
ନ୍ୟଦର୍ଶୟତ୍ତତ୍ର ମହାବଲଂ ତଂ ହରିପ୍ରଵୀରଂ ସଗଣାୟ ରାଜ୍ଞେ ॥ 53 ॥
ତଂ ମତ୍ତମିଵ ମାତଂଗଂ ବଦ୍ଧଂ କପିଵରୋତ୍ତମମ୍ ।
ରାକ୍ଷସା ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରାୟ ରାଵଣାୟ ନ୍ୟଵେଦୟନ୍ ॥ 54 ॥
କୋଽୟଂ କସ୍ୟ କୁତୋଵାତ୍ର କିଂ କାର୍ୟଂ କୋ ଵ୍ୟପାଶ୍ରୟଃ ।
ଇତି ରାକ୍ଷସଵୀରାଣାଂ ତତ୍ର ସଂଜଜ୍ଞିରେ କଥାଃ ॥ 55 ॥
ହନ୍ୟତାଂ ଦହ୍ୟତାଂ ଵାପି ଭକ୍ଷ୍ୟତାମିତି ଚାପରେ ।
ରାକ୍ଷସାସ୍ତତ୍ର ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାଃ ପରସ୍ପରମଥାବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 56 ॥
ଅତୀତ୍ୟ ମାର୍ଗଂ ସହସା ମହାତ୍ମା ସ ତତ୍ର ରକ୍ଷୋଧିପପାଦମୂଲେ ।
ଦଦର୍ଶ ରାଜ୍ଞଃ ପରିଚାରଵୃଦ୍ଧାନ୍ ଗୃହଂ ମହାରତ୍ନଵିଭୂଷିତଂ ଚ ॥ 57 ॥
ସ ଦଦର୍ଶ ମହାତେଜା ରାଵଣଃ କପିସତ୍ତମମ୍ ।
ରକ୍ଷୋଭିର୍ଵିକୃତାକାରୈଃ କୃଷ୍ୟମାଣମିତସ୍ତତଃ ॥ 58 ॥
ରାକ୍ଷସାଧିପତିଂ ଚାପି ଦଦର୍ଶ କପିସତ୍ତମଃ ।
ତେଜୋବଲସମାୟୁକ୍ତଂ ତପଂତମିଵ ଭାସ୍କରମ୍ ॥ 59 ॥
ସରୋଷସମ୍ଵର୍ତିତତାମ୍ରଦୃଷ୍ଟିର୍ଦଶାନନସ୍ତଂ କପିମନ୍ଵଵେକ୍ଷ୍ୟ ।
ଅଥୋପଵିଷ୍ଟାନ୍ କୁଲଶୀଲଵୃଦ୍ଧାନ୍ ସମାଦିଶତ୍ତଂ ପ୍ରତି ମଂତ୍ରିମୁଖ୍ୟାନ୍ ॥ 60 ॥
ୟଥାକ୍ରମଂ ତୈସ୍ସ କପିର୍ଵିପୃଷ୍ଟଃ କାର୍ୟାର୍ଥମର୍ଧସ୍ୟ ଚ ମୂଲମାଦୌ ।
ନିଵେଦୟାମାସ ହରୀଶ୍ଵରସ୍ୟ ଦୂତଃ ସକାଶାଦହମାଗତୋଽସ୍ମି ॥ 61 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଅଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
