ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଷଟ୍ପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଉପଵିଷ୍ଟାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ୟସ୍ମିନ୍ପ୍ରାୟଂ ଗିରିସ୍ଥଲେ ।
ହରୟୋ ଗୃଧ୍ରରାଜଶ୍ଚ ତଂ ଦେଶମୁପଚକ୍ରମେ ॥ 1 ॥
ସଂପାତିର୍ନାମ ନାମ୍ନା ତୁ ଚିରଂଜୀଵୀ ଵିହଂଗମଃ ।
ଭ୍ରାତା ଜଟାୟୁଷଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଵିଖ୍ୟାତବଲପୌରୁଷଃ ॥ 2 ॥
କଂଦରାଦଭିନିଷ୍କ୍ରମ୍ୟ ସ ଵିଂଧ୍ୟସ୍ୟ ମହାଗିରେଃ ।
ଉପଵିଷ୍ଟାନ୍ହରୀଂଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ଗିରମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 3 ॥
ଵିଧିଃ କିଲ ନରଂ ଲୋକେ ଵିଧାନେନାନୁଵର୍ତତେ ।
ୟଥାଽୟଂ ଵିହିତୋ ଭକ୍ଷ୍ୟଶ୍ଚିରାନ୍ମହ୍ୟମୁପାଗତଃ ॥ 4 ॥
ପରଂପରାଣାଂ ଭକ୍ଷିଷ୍ୟେ ଵାନରାଣାଂ ମୃତଂ ମୃତମ୍ ।
ଉଵାଚେଦଂ ଵଚଃ ପକ୍ଷୀ ତାନ୍ନିରୀକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ଲଵଂଗମାନ୍ ॥ 5 ॥
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭକ୍ଷ୍ୟଲୁବ୍ଧସ୍ୟ ପକ୍ଷିଣଃ ।
ଅଂଗଦଃ ପରମାୟସ୍ତୋ ହନୂମଂତମଥାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 6 ॥
ପଶ୍ୟ ସୀତାପଦେଶେନ ସାକ୍ଷାଦ୍ଵୈଵସ୍ଵତୋ ୟମଃ ।
ଇମଂ ଦେଶମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଵାନରାଣାଂ ଵିପତ୍ତୟେ ॥ 7 ॥
ରାମସ୍ୟ ନ କୃତଂ କାର୍ୟଂ ରାଜ୍ଞୋ ନ ଚ ଵଚଃ କୃତମ୍ ।
ହରୀଣାମିୟମଜ୍ଞାତା ଵିପତ୍ତିସ୍ସହସାଗତା ॥ 8 ॥
ଵୈଦେହ୍ୟାଃ ପ୍ରିୟକାମେନ କୃତଂ କର୍ମ ଜଟାୟୁଷା ।
ଗୃଧ୍ରାରାଜେନ ୟତ୍ତତ୍ର ଶ୍ରୁତଂ ଵସ୍ତଦଶେଷତଃ ॥ 9 ॥
ତଥା ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ତିର୍ୟଗ୍ୟୋନିଗତାନ୍ୟପି ।
ପ୍ରିୟଂ କୁର୍ଵଂତି ରାମସ୍ୟ ତ୍ୟକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରାଣାନ୍ୟଥା ଵୟମ୍ ॥ 10 ॥
ଅନ୍ୟୋଽନ୍ୟମୁପକୁର୍ଵଂତି ସ୍ନେହକାରୁଣ୍ୟୟଂତ୍ରିତାଃ ।
ତେନ ତସ୍ୟୋପକାରାର୍ଥଂ ତ୍ୟଜତାଽତ୍ମାନମାତ୍ମନା ॥ 11 ॥
ପ୍ରିୟଂ କୃତଂ ହି ରାମସ୍ୟ ଧର୍ମଜ୍ଞେନ ଜଟାୟୁଷା ।
ରାଘଵାର୍ଥେ ପରିଶ୍ରାଂତା ଵୟଂ ସଂତ୍ୟକ୍ତଜୀଵିତାଃ ॥ 12 ॥
କାଂତାରାଣି ପ୍ରପନ୍ନାଃ ସ୍ମ ନ ଚ ପଶ୍ୟାମ ମୈଥିଲୀମ୍ ।
ସ ସୁଖୀ ଗୃଧ୍ରରାଜସ୍ତୁ ରାଵଣେନ ହତୋ ରଣେ ॥ 13 ॥
ମୁକ୍ତଶ୍ଚ ସୁଗ୍ରୀଵଭୟାଦ୍ଗତଶ୍ଚ ପରମାଂ ଗତିମ୍ ।
ଜଟାୟୁଷୋ ଵିନାଶେନ ରାଜ୍ଞୋ ଦଶରଥସ୍ୟ ଚ ॥ 14 ॥
ହରଣେନ ଚ ଵୈଦେହ୍ୟା ସ୍ସଂଶୟଂ ହରୟୋ ଗତାଃ ।
ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୟୋର୍ଵାସଶ୍ଚ ଅରଣ୍ୟେ ସହ ସୀତୟା ॥ 15 ॥
ରାଘଵସ୍ୟ ଚ ବାଣେନ ଵାଲିନଶ୍ଚ ତଥା ଵଧଃ ।
ରାମକୋପାଦଶେଷାଣାଂ ରକ୍ଷସାନାଂ ତଥା ଵଧଃ ॥ 16 ॥
କୈକେୟ୍ୟା ଵରଦାନେନ ଇଦଂ ଚ ଵିକୃତଂ କୃତମ୍ ।
ତଦସୁଖମନୁକୀର୍ତିତଂ ଵଚୋ ଭୁଵି ପତିତାଂଶ୍ଚ ସମୀକ୍ଷ୍ୟ ଵାନରାନ୍ ।
ଭୃଶଚଲିତମତିର୍ମହାମତିଃ କୃପଣମୁଦାହୃତଵାନ୍ ସ ଗୃଧ୍ରରାଟ୍ ॥ 17 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଷଟ୍ପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
