ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତସ୍ୟ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୀତା ରୌଦ୍ରସ୍ୟ ରକ୍ଷସଃ ।
ଆର୍ତା ଦୀନସ୍ଵରା ଦୀନଂ ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ଶନୈର୍ଵଚଃ ॥ 1 ॥
ଦୁଃଖାର୍ତା ରୁଦତୀ ସୀତା ଵେପମାନା ତପସ୍ଵିନୀ ।
ଚିଂତୟଂତୀ ଵରାରୋହା ପତିମେଵ ପତିଵ୍ରତା ॥ 2 ॥
ତୃଣମଂତରତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ଶୁଚିସ୍ମିତା ।
ନିଵର୍ତୟ ମନୋ ମତ୍ତଃ ସ୍ଵଜନେ କ୍ରିୟତାଂ ମନଃ ॥ 3 ॥
ନ ମାଂ ପ୍ରାର୍ଥୟିତୁଂ ୟୁକ୍ତଂ ସୁସିଦ୍ଧିମିଵ ପାପକୃତ୍ ।
ଅକାର୍ୟଂ ନ ମୟା କାର୍ୟମେକପତ୍ନ୍ୟା ଵିଗର୍ହିତମ୍ ॥ 4 ॥
କୁଲଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତୟା ପୁଣ୍ୟଂ କୁଲେ ମହତି ଜାତୟା ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵୈଦେହୀ ରାଵଣଂ ତଂ ୟଶସ୍ଵିନୀ ॥ 5 ॥
ରାକ୍ଷସଂ ପୃଷ୍ଠତଃ କୃତ୍ଵା ଭୂୟୋ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ନାହମୌପୟିକୀ ଭାର୍ୟା ପରଭାର୍ୟା ସତୀ ତଵ ॥ 6 ॥
ସାଧୁ ଧର୍ମମଵେକ୍ଷସ୍ଵ ସାଧୁ ସାଧୁଵ୍ରତଂ ଚର ।
ୟଥା ତଵ ତଥାନ୍ୟେଷାଂ ଦାରା ରକ୍ଷ୍ୟା ନିଶାଚର ॥ 7 ॥
ଆତ୍ମାନମୁପମାଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵେଷୁ ଦାରେଷୁ ରମ୍ୟତାମ୍ ।
ଅତୁଷ୍ଟଂ ସ୍ଵେଷୁ ଦାରେଷୁ ଚପଲଂ ଚଲିତେଂଦ୍ରିୟମ୍ ॥ 8 ॥
ନୟଂତି ନିକୃତିପ୍ରଜ୍ଞଂ ପରଦାରାଃ ପରାଭଵମ୍ ।
ଇହ ସଂତୋ ନ ଵା ସଂତି ସତୋ ଵା ନାନୁଵର୍ତସେ ॥ 9 ॥
ତଥାହି ଵିପରୀତା ତେ ବୁଦ୍ଧିରାଚାରଵର୍ଜିତା ।
ଵଚୋ ମିଥ୍ୟାପ୍ରଣୀତାତ୍ମା ପଥ୍ୟମୁକ୍ତଂ ଵିଚକ୍ଷଣୈଃ ॥ 10 ॥
ରାକ୍ଷସାନାମଭାଵାୟ ତ୍ଵଂ ଵା ନ ପ୍ରତିପଦ୍ୟସେ ।
ଅକୃତାତ୍ମାନମାସାଦ୍ୟ ରାଜାନମନୟେ ରତମ୍ ॥ 11 ॥
ସମୃଦ୍ଧାନି ଵିନଶ୍ୟଂତି ରାଷ୍ଟ୍ରାଣି ନଗରାଣି ଚ ।
ତଥେୟଂ ତ୍ଵାଂ ସମାସାଦ୍ୟ ଲଂକା ରତ୍ନୌଘସଂକୁଲା ॥ 12 ॥
ଅପରାଧାତ୍ତଵୈକସ୍ୟ ନଚିରାଦ୍ଵିନଶିଷ୍ୟତି ।
ସ୍ଵକୃତୈର୍ହନ୍ୟମାନସ୍ୟ ରାଵଣାଦୀର୍ଘଦର୍ଶିନଃ ॥ 13 ॥
ଅଭିନଂଦଂତି ଭୂତାନି ଵିନାଶେ ପାପକର୍ମଣଃ ।
ଏଵଂ ତ୍ଵାଂ ପାପକର୍ମାଣଂ ଵକ୍ଷ୍ୟଂତି ନିକୃତା ଜନାଃ ॥ 14 ॥
ଦିଷ୍ଟ୍ୟୈତଦ୍ଵ୍ୟସନଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ରୌଦ୍ର ଇତ୍ୟେଵ ହର୍ଷିତାଃ ।
ଶକ୍ୟା ଲୋଭୟିତୁଂ ନାହମୈଶ୍ଵର୍ୟେଣ ଧନେନ ଵା ॥ 15 ॥
ଅନନ୍ୟା ରାଘଵେଣାହଂ ଭାସ୍କରେଣ ପ୍ରଭା ୟଥା ।
ଉପଧାୟ ଭୁଜଂ ତସ୍ୟ ଲୋକନାଥସ୍ୟ ସତ୍କୃତମ୍ ॥ 16 ॥
କଥଂ ନାମୋପଧାସ୍ୟାମି ଭୁଜମନ୍ୟସ୍ୟ କସ୍ୟ ଚିତ୍ ।
ଅହମୌପୟିକୀ ଭାର୍ୟା ତସ୍ୟୈଵ ଵସୁଧାପତେଃ ॥ 17 ॥
ଵ୍ରତସ୍ନାତସ୍ୟ ଵିପ୍ରସ୍ୟ ଵିଦ୍ୟେଵ ଵିଦିତାତ୍ମନଃ ।
ସାଧୁ ରାଵଣ ରାମେଣ ମାଂ ସମାନୟ ଦୁଃଖିତାମ୍ ॥ 18 ॥
ଵନେ ଵାଶିତୟା ସାର୍ଧଂ କରେଣ୍ଵେଵ ଗଜାଧିପମ୍ ।
ମିତ୍ରମୌପୟିକଂ କର୍ତୁଂ ରାମଃ ସ୍ଥାନଂ ପରୀପ୍ସତା ॥ 19 ॥
ଵଧଂ ଚାନିଚ୍ଛତା ଘୋରଂ ତ୍ଵୟାସୌ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ ।
ଵିଦିତଃ ସ ହି ଧର୍ମଜ୍ଞଃ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲଃ ॥ 20 ॥
ତେନ ମୈତ୍ରୀ ଭଵତୁ ତେ ୟଦି ଜୀଵିତୁମିଚ୍ଛସି ।
ପ୍ରସାଦୟସ୍ଵ ତ୍ଵଂ ଚୈନଂ ଶରଣାଗତଵତ୍ସଲମ୍ ॥ 21 ॥
ମାଂ ଚାସ୍ମୈ ନିୟତୋ ଭୂତ୍ଵା ନିର୍ୟାତୟିତୁମର୍ହସି ।
ଏଵଂ ହି ତେ ଭଵେତ୍ସ୍ଵସ୍ତି ସଂପ୍ରଦାୟ ରଘୂତ୍ତମେ ॥ 22 ॥
ଅନ୍ୟଥା ତ୍ଵଂ ହି କୁର୍ଵାଣୋ ଵଧଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ୟସି ରାଵଣ ।
ଵର୍ଜୟେଦ୍ଵଜ୍ରମୁତ୍ସୃଷ୍ଟଂ ଵର୍ଜୟେଦଂତକଶ୍ଚିରମ୍ ॥ 23 ॥
ତ୍ଵଦ୍ଵିଧଂ ତୁ ନ ସଂକୃଦ୍ଧୋ ଲୋକନାଥଃ ସ ରାଘଵଃ ।
ରାମସ୍ୟ ଧନୁଷଃ ଶବ୍ଦଂ ଶ୍ରୋଷ୍ୟସି ତ୍ଵଂ ମହାସ୍ଵନମ୍ ॥ 24 ॥
ଶତକ୍ରତୁଵିସୃଷ୍ଟସ୍ୟ ନିର୍ଘୋଷମଶନେରିଵ ।
ଇହ ଶୀଘ୍ରଂ ସୁପର୍ଵାଣୋ ଜ୍ଵଲିତାସ୍ୟା ଇଵୋରଗାଃ ॥ 25 ॥
ଇଷଵୋ ନିପତିଷ୍ୟଂତି ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣଲକ୍ଷଣାଃ ।
ରକ୍ଷାଂସି ପରିନିଘ୍ନଂତଃ ପୁର୍ୟାମସ୍ୟାଂ ସମଂତତଃ ॥ 26 ॥
ଅସଂପାତଂ କରିଷ୍ୟଂତି ପତଂତଃ କଂକଵାସସଃ ।
ରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରମହାସର୍ପାନ୍ ସ ରାମଗରୁଡୋ ମହାନ୍ ॥ 27 ॥
ଉଦ୍ଧରିଷ୍ୟତି ଵେଗେନ ଵୈନତେୟ ଇଵୋରଗାନ୍ ।
ଅପନେଷ୍ୟତି ମାଂ ଭର୍ତା ତ୍ଵତ୍ତଃ ଶୀଘ୍ରମରିଂଦମଃ ॥ 28 ॥
ଅସୁରେଭ୍ୟଃ ଶ୍ରିୟଂ ଦୀପ୍ତାଂ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରିଭିରିଵ କ୍ରମୈଃ ।
ଜନସ୍ଥାନେ ହତସ୍ଥାନେ ନିହତେ ରକ୍ଷସାଂ ବଲେ ॥ 29 ॥
ଅଶକ୍ତେନ ତ୍ଵୟା ରକ୍ଷଃ କୃତମେତଦସାଧୁ ଵୈ ।
ଆଶ୍ରମଂ ତୁ ତୟୋଃ ଶୂନ୍ୟଂ ପ୍ରଵିଶ୍ୟ ନରସିଂହୟୋଃ ॥ 30 ॥
ଗୋଚରଂ ଗତୟୋର୍ଭ୍ରାତ୍ରୋରପନୀତା ତ୍ଵୟାଧମ ।
ନ ହି ଗଂଧମୁପାଘ୍ରାୟ ରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୟୋସ୍ତ୍ଵୟା ॥ 31 ॥
ଶକ୍ୟଂ ସଂଦର୍ଶନେ ସ୍ଥାତୁଂ ଶୁନା ଶାର୍ଦୂଲୟୋରିଵ ।
ତସ୍ୟ ତେ ଵିଗ୍ରହେ ତାଭ୍ୟାଂ ୟୁଗଗ୍ରହଣମସ୍ଥିରମ୍ ॥ 32 ॥
ଵୃତ୍ରସ୍ୟେଵେଂଦ୍ରବାହୁଭ୍ୟାଂ ବାହୋରେକସ୍ୟ ଵିଗ୍ରହେ ।
କ୍ଷିପ୍ରଂ ତଵ ସ ନାଥୋ ମେ ରାମଃ ସୌମିତ୍ରିଣା ସହ ॥ 33 ॥
ତୋୟମଲ୍ପମିଵାଦିତ୍ୟଃ ପ୍ରାଣାନାଦାସ୍ୟତେ ଶରୈଃ ।
ଗିରିଂ କୁବେରସ୍ୟ ଗତୋଽଥ ଵାଲୟଂ ସଭାଂ ଗତୋ ଵା ଵରୁଣସ୍ୟ ରାଜ୍ଞଃ ।
ଅସଂଶୟଂ ଦାଶରଥେର୍ନ ମୋକ୍ଷ୍ୟସେ ମହାଦ୍ରୁମଃ କାଲହତୋଽଶନେରିଵ ॥ 34 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଏକଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
