ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ପଂଚସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତତୋଽବ୍ରଵୀନ୍ମହାତେଜାସ୍ସୁଗ୍ରୀଵୋଵାନରାଧିପଃ ।
ଅର୍ଥ୍ୟଂଵିଜ୍ଞାପୟଂଶ୍ଚାପିହନୂମଂତମିଦଂଵଚଃ ॥ 1 ॥
ୟତୋହତଃକୁଂଭକର୍ଣଃକୁମାରାଶ୍ଚନିଷୂଦିତାଃ ।
ନେଦାନୀମୁପନିର୍ହାରଂରାଵଣୋଦାତୁମର୍ହତି ॥ 2 ॥
ୟେୟେମହାବଲାସ୍ସଂତିଲଘଵଶ୍ଚପ୍ଲଵଂଗମାଃ ।
ଲଂକାମଭ୍ୟୁତଂତ୍ୟାଶୁଗୃହ୍ୟୋଲ୍କାଃପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 3 ॥
ହରୟୋହରିସଂକାଶାଃପ୍ରଦଗ୍ଧୁଂରାଵଣାଲୟମ୍ ।
ତୋସ୍ତଂଗତଆଦିତ୍ୟେରୌଦ୍ରେତସ୍ମିନ୍ନିଶାମୁଖେ ॥ 4 ॥
ଲଂକାମଭିମୁଖାସ୍ସୋଲ୍କାଜଗ୍ମୁସ୍ତେପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ।
ଉଲ୍କାହସ୍ସୈର୍ହରିଗଣୈସ୍ସର୍ଵତସ୍ସମଭିଦ୍ରୁତାଃ ॥ 5 ॥
ଆରକ୍ଷସ୍ଥାଵିରୂପାକ୍ଷାସ୍ସହସାଵିପ୍ରଦଦ୍ରୁଵୁଃ ।
ଗୋପୁରାଟ୍ଟପ୍ରତୋଲୀଷୁଚର୍ୟାସୁଵିଵିଧାସୁ ଚ ॥ 6 ॥
ପ୍ରାସାଦେଷୁ ଚ ସମ୍ହୃଷ୍ଟାସ୍ସସୃଜୁସ୍ତେହୁତାଶନମ୍ ।
ତେଷାଂଗୃହସହସ୍ରାଣିଦଦାହହୁତଭୁକ୍ତଦା ॥ 7 ॥
ପ୍ରାସାଦାଃପର୍ଵତାକାରାଃପତଂତିଧରଣୀତଲେ ।
ଅଗୁରୁର୍ଦହ୍ୟତେତତ୍ରଵରଂ ଚ ହରିଚଂଦନମ୍ ॥ 8 ॥
ମୌକ୍ତିକାମଣୟସ୍ସ୍ନିଗ୍ଧାଵଜ୍ରଂଚାପିପ୍ରଵାଲକମ୍ ।
କ୍ଷୌମଂ ଚ ଦହ୍ୟତେତତ୍ରକୌଶେୟଂଚାପିଶୋଭନମ୍ ॥ 9 ॥
ଆଵିକଂଵିଵିଧଂଚୌର୍ଣଂକାଂଚନଂଭାଂଡମାୟୁଧମ୍ ।
ନାନାଵିକୃତସଂସ୍ଥାନଂଵାଜିଭାଂଡପରିଚ୍ଛଦୌ ॥ 10 ॥
ଗଜଗ୍ରୈଵେୟକକ୍ଷ୍ୟାଶ୍ଚରଥଭାଂଡାଶ୍ଚସମ୍ସ୍କୃତାଃ ।
ନୁତ୍ରାଣି ଚ ୟୋଧାନାଂହସ୍ତ୍ୟଶ୍ଵାନାଂ ଵ ଚର୍ମ ଚ ॥ 11 ॥
ଖଡଗାଧନୂଂଷିଜ୍ଵାବାଣାସ୍ତୋମରାଂକୁଶଶକ୍ତୟଃ ।
ରୋମଜଂଵାଲଜଂଚର୍ମଵ୍ୟାଘ୍ରଜଂଚଂଡଜଂବହୁ ॥ 12 ॥
ମୁକ୍ତାମଣିଵିଚିତ୍ରାଂଶ୍ଚପ୍ରାସାଦାଂଶ୍ଚସମଂତତଃ ।
ଵିଵିଧାନସ୍ତ୍ରସଂୟୋଗାନଗ୍ନିର୍ଦହତିତତ୍ରଵୈ ॥ 13 ॥
ନାନାଵିଧାନ୍ଗୃହଚ୍ଛଂଦାଂଧଦାହହୁତଭୁକ୍ତଦା ।
ଆଵାସାନ୍ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂଗୃହଗର୍ଥିନାମ୍ ॥ 14 ॥
ହେମଚିତ୍ରତନୁତ୍ରାଣସ୍ରଗ୍ଦାମାଂଭରଧାରିଣାମ୍ ।
ଶୀଧୁପାନଚଲାକ୍ଷାଣାଂମଦ୍ଵିହ୍ଵଲଗାମିନାମ୍ ॥ 15 ॥
କାଂତାଲଂବିତଵସ୍ତ୍ରାଣାଂଶତ୍ରୁସଂଜାତମନ୍ୟୁନାମ୍ ।
ଗଦାଶୂଲାସିହସ୍ତାନାଂଖାଦତାଂପିବତାମପି ॥ 16 ॥
ଶୟନେଷୁମହାର୍ହେଷୁପ୍ରସୁପ୍ତାନାଂପ୍ରିୟୈସ୍ସହ ।
ତ୍ରସ୍ତାନାଂଗଚ୍ଛତାଂତୂର୍ଣଂପୁତ୍ରାନାଦାୟସର୍ଵତଃ ॥ 17 ॥
ତେଷାଂଶତସହସ୍ରାଣିତଦାଲଂକାନିଵାସିନାମ୍ ।
ଅଦହତ୍ପାଵକସ୍ତତ୍ରଜଜ୍ଵାଲ ଚ ପୁନଃପୁନଃ ॥ 18 ॥
ସାରଵଂତିମହାର୍ହାଣିଗଂଭୀରଗୁଣଵଂତି ଚ ।
ହେମଚଂଦ୍ରାର୍ଧଚଂଦ୍ରାଣିଚଂଦ୍ରଶାଲୋନତାନି ଚ ॥ 19 ॥
ତତ୍ରଚିତ୍ରଗଵାକ୍ଷାଣିସାଧିଷ୍ଠାନାନିସର୍ଵଶଃ ।
ମଣିଵିଦ୍ରୁମଚିତ୍ରାଣିସ୍ପୃଶଂତୀଵଦିଵାକରମ୍ ॥ 20 ॥
କ୍ରୌଂଚବର୍ହିବଵୀଣାନାଂଭୂଷଣାନାଂ ଚ ନିସ୍ସ୍ଵନୈଃ ।
ନାଦିତାନ୍ୟଚଲାଭାନିଵେଶ୍ମାନ୍ୟଗ୍ନିର୍ଦଦାହ ସ ॥ 21 ॥
ଜ୍ଵଲନେନପରୀତାନିତୋରଣାନିଚକାଶିରେ ।
ଵିଦ୍ୟୁଦ୍ଭିରିଵନଦ୍ଧାନିମେଘଜାଲାନିଘର୍ମଗେ ॥ 22 ॥
ଜ୍ଵଲନେନପରୀତାନିନିପେତୁର୍ଭଵନାନ୍ଵଥ ।
ଵଜ୍ରିଵଜ୍ରହତାନୀଵଶିଖରାଣିମହାଗିରେଃ ॥ 23 ॥
ଵିମାନେଷୁପ୍ରସୁସ୍ତାଶ୍ଚଦହ୍ୟମାନାଵରାଂଗନାଃ ।
ତ୍ୟକ୍ତାଭରଣସର୍ଵାଂଗାହାହେତ୍ୟୁଚ୍ଚୈର୍ଵିଚୁକ୍ରୁଶୁଃ ॥ 24 ॥
ତତ୍ରଚାଗ୍ନିପରୀତାନିନିପେତୁର୍ଭଵନାନ୍ୟପି ।
ଵଜ୍ରିଵଜ୍ରହତାନୀଵଶିଖରାଣିମହାଗିରେଃ ॥ 25 ॥
ତାନିନିର୍ଦହ୍ୟମାନାନିଦୂରତଃପ୍ରଚକାଶିରେ ।
ହିମଵଚ୍ଛିଖରାଣୀଵଦୀପ୍ତୌଷଦିଵନାନିଚ ॥ 26 ॥
ହର୍ମ୍ୟାଗ୍ରୈର୍ଦହ୍ୟମାନୈଶ୍ଚଜ୍ଵାଲାପ୍ରଜ୍ଵଲିତୈରପି ।
ରାତ୍ରୌସାଦୃଶ୍ୟତେଲଂକାପୁଷ୍ପିତୈରିଵକିଂଶୁକୈଃ ॥ 27 ॥
ହସ୍ତ୍ୟଧ୍ୟକ୍ଷୈର୍ଗଜୈର୍ମୁକୈର୍ମୁକୈଶ୍ଚ ତୁରଗୈରପି ।
ବଭୂଵ ଲଂକା ଲୋକାଂତେ ଭ୍ରାଂତଗ୍ରାହ ଇଵାର୍ଣଵଃ ॥ 28 ॥
ଅଶ୍ଵଂମୁକ୍ତଂଗଜୋଦୃଷ୍ଟଵାକ୍ଵଚିଦ୍ଭୀତୋଽପସର୍ପତି ।
ଭୀତୋଭୀତଂଗଜଂଦୃଷ୍ଟଵାକ୍ଵଚିଦଶ୍ଵୋନିଵର୍ତତେ ॥ 29 ॥
ଲଂକାୟାଂ ଦହ୍ୟମାନାୟାଂ ଶୁଶୁଭେ ଚ ମହୋଦଧିଃ ।
ଚାୟାସଂସକ୍ତସଲିଲୋ ଲୋହିତୋଦ ଇଵାର୍ଣଵଃ ॥ 30 ॥
ସାବଭୂଵମୁହୂର୍ତେନହରିଭିର୍ଦୀପିତାପୁରୀ ।
ଲୋକସ୍ୟାସ୍ୟକ୍ଷ୍ୟେଘୋରେପ୍ରଦୀପ୍ତେଵଵସୁଂଦରା ॥ 31 ॥
ନାରୀଜନସ୍ୟଧୂମେନଵ୍ୟାପ୍ତସ୍ୟୋଚ୍ଚୈର୍ଵିନେଦୁଷଃ ।
ସ୍ଵନୋଜ୍ଵଲନତପ୍ତସ୍ୟଶୁଶ୍ରୁଵେଶତୟୋଜନମ୍ ॥ 32 ॥
ପ୍ରଦଗ୍ଧକାୟାନପରାନ୍ ରାକ୍ଷସାନ୍ନିର୍ଗତାନ୍ ବହିଃ ।
ସହସାଭ୍ୟୁତ୍ପତଂତିସ୍ମହରୟୋଽଥୟୁୟୁତ୍ସଵଃ ॥ 33 ॥
ଉଦ୍ଘୁଷ୍ଟଂଵାନରାଣାଂ ଚ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ନିସ୍ସ୍ଵନଃ ।
ଦିଶୋଦଶସମୁଦ୍ରଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂଚାନ୍ଵନାଦୟତ୍ ॥ 34 ॥
ଵିଶଲ୍ୟୌତୁମହାତ୍ମାନୌତାଵୁଭୌରାମଲକ୍ଷ୍ମଣୌ ।
ଅସଂଭ୍ରାଂତୌଜଗୃହତୁସ୍ତଦୋଭୌଧନୁଷୀଵରେ ॥ 35 ॥
ତତୋଵିସ୍ଫାରୟାନସ୍ୟରାମସ୍ୟଧନୁରୁତ୍ତମମ୍ ।
ବଭୂଵତୁମୁଲଶ୍ଶବ୍ଦୋରାକ୍ଷସାନାଂଭୟାଵହଃ ॥ 36 ॥
ଅଶୋଭତତଦାରାମୋଧନୁର୍ଵିଷ୍ଫାରୟନ୍ ମହତ୍ ।
ଭଗଵାନିଵସଂକୃଦ୍ଧୋଭଵୋଵେଦମୟଂଧନୁଃ ॥ 37 ॥
ଉଦ୍ଘୁଷ୍ଟଂଵାନରାଣାଂ ଚ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ନିସ୍ସ୍ଵନମ୍ ।
ଜ୍ୟାଶବ୍ଦସ୍ତାଵୁଭୌଶବ୍ଦାଵତିରାମସ୍ୟଶୁଶ୍ରୁଵେ ॥ 38 ॥
ଵାନରୋଦ୍ଘୁଷ୍ଟଘୋଷଶ୍ଚରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ ନିସ୍ସ୍ଵନଃ ।
ଜ୍ୟାଶବ୍ଦଶ୍ଚାପିରାମସ୍ୟତ୍ରୟଂଵ୍ୟାପ୍ୟଦିଶୋଦଶ ॥ 39 ॥
ତସ୍ୟକାର୍ମୁକମୁକ୍ସୈଶ୍ଚଶରୈସ୍ତତ୍ପୁରଗୋପୁରମ୍ ।
କୈଲାସଶୃଂଗପ୍ରତିମଂଵିଶୀର୍ଣମପତଦ୍ଭୁଵି ॥ 40 ॥
ତତୋରାମଶରାନ୍ ଦୃଷ୍ଟଵାଵିମାନେଷୁଗୃହେଷୁ ଚ ।
ସନ୍ନାହୋରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରାଣାଂତୁମୁଲସ୍ସମପଦ୍ୟତ ॥ 41 ॥
ତେଷାଂସନ୍ନହ୍ୟମାନାନାଂସିଂହନାଦଂ ଚ କୁର୍ଵତାମ୍ ।
ଶର୍ଵରୀରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରାଣାଂରୌଦ୍ରୀଵସମପଦ୍ୟତ ॥ 42 ॥
ଆଦିଷ୍ଟାଵାନରେଂଦ୍ରାସ୍ତେସୁଗ୍ରୀଵେଣମହାତ୍ମନା ।
ଆସନ୍ନଦ୍ଵାରମାସାଦ୍ୟୟୁଧ୍ୟଧ୍ଵଂପ୍ଲଵଗର୍ଷଭାଃ ॥ 43 ॥
ୟଶ୍ଚଵୋଵିତଥଂକୁର୍ଵାତ୍ତତ୍ରତତ୍ରଵ୍ୟଵସ୍ଥିତଃ ।
ସ ହଂତଵ୍ୟୋହିସଂଫ୍ଲୁତ୍ୟରାଜଶାସନଦୂଷକଃ ॥ 44 ॥
ତେଷୁଵାନରମୁଖେଷୁଦୀପ୍ତୋଲ୍କୋଜ୍ଜ୍ଵଲପାଣିଷୁ ।
ସ୍ଥିତେଷୁଦ୍ଵାରମାସାଦ୍ୟରାଵଣଂମନ୍ୟୁରାଵିଶତ୍ ॥ 45 ॥
ତସ୍ୟଜୃଂଭିତଵିକ୍ଷେପାଦ୍ଵ୍ୟାମିଶ୍ରାଵୈଦିଶୋଦଶ ।
ରୂପଵାନିଵରୁଦ୍ରସ୍ୟମନ୍ୟୁର୍ଗାତ୍ରେଷ୍ଵଦୃଶ୍ୟତ ॥ 46 ॥
ସ ନିକୁଂଭଂ ଚ କୁଂଭଂ ଚ କୁଂଭକର୍ଣାତ୍ମଜାଵୁଭୌ ।
ପ୍ରେଷୟାମାସସଂକୃଦ୍ଧୋରାକ୍ଷସସୈର୍ବହୁଭିସ୍ସହ ॥ 47 ॥
ୟୂପାକ୍ଷଶ୍ଶୋଣିତାକ୍ଷଶ୍ଚପ୍ରଜଂଘଃକଂପନସ୍ତଥା ।
ନିର୍ୟୟୁଃକୌଂଭକର୍ଣିଭ୍ୟାଂସହରାଵଣଶାସନାତ୍ ॥ 48 ॥
ଶଶାସଚୈଵତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ରାକ୍ଷସାନ୍ ସୁମହାବଲାନ୍ ।
ରାକ୍ଷସାଗଚ୍ଛତାଦ୍ୟୈଵସିଂହନାଦଂ ଚ ନାଦୟନ୍ ॥ 49 ॥
ତତସ୍ତୁଚୋଦିତାସ୍ତେନରାକ୍ଷସାଜ୍ଵଲିତାୟୁଧାଃ ।
ଲଂକାୟାନିର୍ୟୟୁର୍ଵୀରାଃପ୍ରଣଦଂତଃପୁନଃପୁନଃ ॥ 50 ॥
ରକ୍ଷସାଂଭୂଷଣସ୍ଥାଭିର୍ଭାଭିସ୍ସ୍ଵାଭିଶ୍ଚସର୍ଵଶଃ ।
ଚକ୍ରୁସ୍ତେସପ୍ରଭଂଵ୍ୟୋମହରୟଶ୍ଚାଗ୍ନିଭିସ୍ସହ ॥ 51 ॥
ତତ୍ରତାରାଧିପସ୍ୟାଭାତାରାଣାଂ ଚ ତଥୈଵ ଚ ।
ତୟୋରାଭରଣାସା ଚ ବଲୟୋର୍ଦ୍ୟାମଭାସୟନ୍ ॥ 52 ॥
ଚଂଦ୍ରାଭାଭୂଷଣାଭା ଚ ଗୃହାଣାଂସାଗରଃପୁନଃ ।
ହରିରାକ୍ଷସସୈନ୍ୟାନିଭ୍ରାଜୟାମାସସର୍ଵତଃ ॥ 53 ॥
ତତ୍ରଚୋର୍ଧ୍ଵଂପ୍ରଦୀପ୍ତାନାଂଗୃହାଣାଂସାଗରଃପୁନଃ ।
ଭାଭିସ୍ସଂସକ୍ତସଲିଲଶ୍ଚଲୋର୍ମିଶ୍ଶୁଶୁଭେଽଧିକମ୍ ॥ 54 ॥
ପତାକାଧ୍ଵଜସଂସକ୍ତମୁତ୍ତମାସିପରଶ୍ଵଧମ୍ ।
ଭୀମାଶ୍ଵରଥମାତଂଗଂନାନାପତତିସମାକୁଲମ୍ ॥ 55 ॥
ଦୀପ୍ତଶୂଲଗଦାଖଡଗପ୍ରାସତୋମରକାର୍ମୁକମ୍ ।
ତଦ୍ରାକ୍ଷସବଲଂଘୋରଭୀମଂଵିକ୍ରମପୌରୁଷମ୍ ॥ 56 ॥
ଦଦୃଶେଜ୍ଵଲିତପ୍ରାସଂକିଂକିଣୀଶତନାଦିତମ୍ ।
ହେମଜାଲାଚିତଭୁଜଂଵ୍ୟାଵେଷ୍ଟିତପରଶ୍ଵଥମ୍ ॥ 57 ॥
ଵ୍ୟାଘୂର୍ଣିତମହାଶସ୍ତ୍ରଂବାଣସଂସକ୍ତକାର୍ମୁକମ୍ ।
ଗଂଧମାଲ୍ୟମଧୂତ୍ସେକସମ୍ମୋଦିତମହାନିଲମ୍ ॥ 58 ॥
ଘୋରଂଶୂରଜନାକୀର୍ଣଂମହାଂବୁଦରନିସ୍ସ୍ଵନମ୍ ।
ତଦ୍ଦୃଷ୍ଟଵାବଲମାୟାତଂରାକ୍ଷସାନାଂସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ 59 ॥
ସଂଚଚାଲପ୍ଲଵଂଗାନାଂବଲମୁଚ୍ଚୈର୍ନନାଦ ଚ ।
ଜଵେନାଫ୍ଲୁତ୍ୟ ଚ ପୁନସ୍ତଦ୍ବଲଂରକ୍ଷସାଂମହତ୍ ॥ 60 ॥
ଅଭ୍ୟୟାତ୍ପ୍ରତ୍ୟରିବଲଂପତଂଗାଇଵପାଵକମ୍ ।
ତେଷାଂଭୁଜପରାମର୍ଶଵ୍ୟାମୃଷ୍ଟପରିଘାଶନି ॥ 61 ॥
ରାକ୍ଷସାନାଂବଲଂଶ୍ରେଷ୍ଠଂଭୂୟସ୍ତରମଶୋଭତ ।
ତତ୍ରୋନ୍ମତ୍ତାଇଵୋତ୍ପେତୁର୍ହରୟୋଽଥୟୁୟୁତ୍ସଵଃ ॥ 62 ॥
ତରୁଶୈଲୈରଭିଘ୍ନଂତୋମୁଷ୍ଟିଭିଶ୍ଚନିଶାଚରାନ୍ ।
ତଥୈଵାପତତାଂତେଷାଂକପୀନାମସିଭିଶଶିତୈଃ ॥ 63 ॥
ଶିରାଂସିସହସାଜହ୍ରୂରାକ୍ଷସାଭୀମଦର୍ଶନା ।
ଦଶନୈର୍ହତକର୍ଣାଶ୍ଚମୁଷ୍ଟିନିଷ୍କୀର୍ଣମସ୍ତକାଃ ॥ 64 ॥
ଶିଲାପ୍ରହାରଭଗ୍ନାଂଗାଵିଚେରୁସ୍ତତ୍ରରାକ୍ଷସାଃ ।
ତଥୈଵାପ୍ୟପରେତେଷାଂକପୀନାମଭିଲକ୍ଷିତା ॥ 65 ॥
ପ୍ରଵୀରାନଭିତୋଜଘ୍ନୁର୍ଘୋରରୂପାନିଶାଚରାଃ ।
ଘ୍ନଂତମନ୍ୟଂଜଘାନାନ୍ୟଃପାତୟଂତମପାତୟତ୍ ॥ 66 ॥
ଗର୍ହମାଣଂଜଗର୍ହେଽନ୍ୟୋଦଶଂତମପରୋଽଦଶତ୍ ।
ଦେହୀତ୍ୟନ୍ୟୋଦଦାତ୍ୟନ୍ୟୋଦଦାମୀତ୍ୟପରଃପୁନଃ ॥ 67 ॥
କିଂକ୍ଲେଶୟସିତିଷ୍ଠେତିତତ୍ରାନ୍ୟୋନ୍ୟଂବଭାଷିରେ ।
ଵିପ୍ରଲଂଭିତଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଵିମୁକ୍ତକଵଚାୟୁଧମ୍ ॥ 68 ॥
ସମୁଦ୍ୟତମହାପ୍ରାସଂୟଷ୍ଟିଶୂଲାସିସଂକୁଲମ୍ ।
ପ୍ରାଵର୍ତତମହାରୌଦ୍ରଂୟୁଦ୍ଧଂଵାନରରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 69 ॥
ଵାନରାଂଦଶସପ୍ତେତିରାକ୍ଷସାଜଘ୍ନୁରାହଵେ ।
ରାକ୍ଷସାଂଦଶସପ୍ତେତିଵାନରାଶ୍ଚାଭ୍ୟପାତୟନ୍ ॥ 70 ॥
ଵିସ୍ରସ୍ତକେଶଵସନଂଵିଧ୍ଵସ୍ତକଵଚଧ୍ଵଜମ୍ ।
ବଲଂରାକ୍ଷସମାଲଂବ୍ୟଵାନରାଃପର୍ୟଵାରୟନ୍ ॥ 71 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ପଂଚସପ୍ତତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
