ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ହନ୍ୟମାନେବଲେତୂର୍ଣମନ୍ୟୋନ୍ୟଂତେମହାମୃଥେ ।
ସରସୀଵମହାଘର୍ମେସୋପକ୍ଷୀଣେବଭୂଵତୁଃ ॥ 1 ॥
ସ୍ଵବଲସ୍ୟଵିଘାତେନଵିରୂପାକ୍ଷ୍ଵଧେନ ଚ ।
ବଭୂଵଦ୍ଵିଗୁଣଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାଵଣୋରାକ୍ଷସାଧିପଃ ॥ 2 ॥
ପ୍ରକ୍ଷୀଣଂତୁବଲଂଦୃଷ୍ଟଵାଵଧ୍ୟମାନଂଵଲୀମୁଖୈଃ ।
ବଭୂଵାସ୍ୟଵ୍ୟଥାୟୁଦ୍ଧେପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟଦୈଵଵିପର୍ୟୟମ୍ ॥ 3 ॥
ଉଵାଚ ଚ ସମୀପସ୍ଥଂମହୋଦରମରିଂଦମମ୍ ।
ଅସ୍ମିନ୍କାଲେମହାବାହୋଜୟାଶାତ୍ଵୟିମେସ୍ଥିତା ॥ 4 ॥
ଜହିଶତ୍ରୁଚମୂଂଵୀରଦର୍ଶୟାଦ୍ୟପରାକ୍ରମମ୍ ।
ଭର୍ତୃପିଂଡସ୍ୟକାଲୋଽଽୟଂନିର୍ଦେଷ୍ଟୁଂସାଧୁୟୁଧ୍ୟତାମ୍ ॥ 5 ॥
ଵେଗନ୍ ଚକ୍ରେ ମହାବାହୁଃ ସମୁଦ୍ର ଇଵ ପର୍ଵଣି ।
ଆୟସଂ ପରିଘନ୍ ଗୃହ୍ୟ ସୂର୍ୟରଶ୍ମିସମପ୍ରଭମ୍ ॥ 6 ॥
ତତସ୍ସକଦନଂଚକ୍ରେଵାନରାଣାଂମହାବଲଃ ।
ଭର୍ତୃଵାକ୍ୟେନତେଜସ୍ଵୀସ୍ଵେନଵୀର୍ୟେଣଚୋଦିତଃ ॥ 7 ॥
ଵାନରାଶ୍ଚମହାସତ୍ତ୍ଵାଃପ୍ରଗୃହ୍ଵଃଵିପୁଲାଶଶିଲାଃ ।
ପ୍ରଵିଶ୍ୟାରିବଲଂଭୀମଂଜଘ୍ନୁସ୍ତେରଜନୀଚରାନ୍ ॥ 8 ॥
ମହୋଦରସ୍ତୁସଂକୃଦ୍ଧଶ୍ଶରୈଃକାଂଚନଭୂଷଣୈଃ ।
ଚିଚ୍ଛେଦପାଣିପାଦୋରୁନ୍ଵାନରାଣାଂମହାହଵେ ॥ 9 ॥
ତତସ୍ତେଵାନରାସ୍ସର୍ଵେରାକ୍ଷସୈରର୍ଦିତାଭୃଶମ୍ ।
ଦିଶୋଦଶଦ୍ରୁତାଃକେଚିତ୍କେଚିତ୍ସୁଗ୍ରୀଵମାଶ୍ରିତାଃ ॥ 10 ॥
ପ୍ରଭଗ୍ନାଂସମରେଦୃଷ୍ଟଵାଵାନରାଣାଂମହାଚମୂମ୍ ।
ଅଭିଦୁଦ୍ରାଵସୁଗ୍ରୀଵୋମହୋଦରମନଂତରମ୍ ॥ 11 ॥
ପ୍ରଗୃହ୍ୟଵିପୁଲାଂଘୋରାଂମହୀଧରସମାଂଶିଲାମ୍ ।
ଚିକ୍ଷେପ ସ ମହାତେଜାସ୍ତଦ୍ଵଧାୟହରୀଶ୍ଵରଃ ॥ 12 ॥
ତାମାପତତନୀଂସହସାଶିଲାଂଦୃଷ୍ଟଵାମହୋଦରଃ ।
ଅସଂଭ୍ରାଂତସ୍ତତୋବାଣୈର୍ନିର୍ବିଭେଦଦୁରାସଦାମ୍ ॥ 13 ॥
ରକ୍ଷସାତେନବାଣୌଘୈର୍ନିକୃତ୍ତାସାସହସ୍ରଧା ।
ନିପପାତଶିଲାଭୂମୌଗୃଧ୍ରଚକ୍ରମିଵାକୁଲମ୍ ॥ 14 ॥
ତାଂତୁଭିନ୍ନାଂଶିଲାଂଦୃଷ୍ଟଵାସୁଗ୍ରୀଵଃକ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ ।
ସାଲମୁତ୍ପାଟ୍ୟଚିକ୍ଷେପରାକ୍ଷସେରଣମୂର୍ଥନି ॥ 15 ॥
ଶରୈଶ୍ଚଵିଦଦାରୈନଂଶୂରଃପରପୁରଂଜୟଃ ।
ସ ଦଦର୍ଶତତଃକ୍ରୁଦ୍ଧଃପରିଘଂପତିତଂଭୁଵି ॥ 16 ॥
ଆଵିଧ୍ୟତୁ ସ ତଂଦୀପ୍ତଂପରିଘଂତସ୍ୟଦର୍ଶୟନ୍ ।
ପରିଘାଗ୍ରେଣଵେଗେନଜଘାନାସ୍ୟହୟୋତ୍ତମାନ୍ ॥ 17 ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଧତହୟାଵଦୀରଃସୋଽଽଵପ୍ଲୁତ୍ୟମହାରଥାତ୍ ।
ଗଦାଂଜଗ୍ରାହସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋରାକ୍ଷସୋଽଽଥମହୋଦରଃ ॥ 18 ॥
ଗଦାପରିଘହସ୍ତୌତୌୟୁଧିଵୀରୌସମୀୟତୁଃ ।
ନର୍ଦଂତୌଗୋଵୃଷପ୍ରଖ୍ୟୌଘନାଵିଵସଵିଦ୍ୟୁତୌ ॥ 19 ॥
ତତଃକ୍ରୁଦ୍ଧୋଗଦାଂତସ୍ୟୈଚିକ୍ଷେପରଜନୀଚରଃ ।
ଜ୍ଵଲତନୀଂଭାସ୍କରାଭାସାଂସୁଗ୍ରୀଵାୟମହୋଦରଃ ॥ 20 ॥
ଗଦାଂତାଂସୁମହାଘୋରାମାପତତନୀଂମହାବଲଃ ।
ସୁଗ୍ରୀଵୋରୋଷତାମ୍ରାକ୍ଷସ୍ସମୁଦ୍ୟମ୍ୟମହାହଵେ ॥ 21 ॥
ଆଜଘାନଗଦାଂତସ୍ୟପରିଘେଣହରୀଶ୍ଵର ।
ପପାତ ସ ଗଦୋଦ୍ଭିନ୍ନଃପରିଘସ୍ତସ୍ୟଭୂତଲେ ॥ 22 ॥
ତତୋଜଗ୍ରାହତେଜସ୍ଵୀସୁଗ୍ରୀଵୋଵସୁଧାତଲାତ୍ ।
ଆୟସଂମୁସଲଂଘୋରଂସର୍ଵତୋହେମଭୂଷିତମ୍ ॥ 23 ॥
ସ ତମୁଦ୍ୟମ୍ୟଚିକ୍ଷେପସୋଽଽପ୍ୟନ୍ୟାଂଵ୍ୟାକ୍ଷିପଦ୍ଗଦାମ୍ ।
ଭିନ୍ନାଵନ୍ୟୋନ୍ୟମାସାଦ୍ୟପେତତୁଦ୍ଦରଣୀତଲେ ॥ 24 ॥
ତତୋଗ୍ନପ୍ରହରଣୌମୁଷ୍ଟିଭ୍ୟାଂତୌସମୀୟତୁଃ ।
ତେଜୋବଲସମାଵିଷ୍ଟୌଦୀପ୍ତାଵିଵହୁତାଶନୌ ॥ 25 ॥
ଜଘ୍ନତୁସ୍ତୌତଦାନ୍ୟୋନ୍ୟଂଵେଦତୁଶ୍ଚପୁନଃପୁନଃ ।
ତଲୈଶ୍ଚାନ୍ୟୋନ୍ୟମହତ୍ୟପେତତୁଶ୍ଚମହୀତଲେ ॥ 26 ॥
ଉତ୍ପେତତୁସ୍ତତସ୍ତୂର୍ଣଂଜଘ୍ନତୁଶ୍ଚପରସ୍ପରମ୍ ।
ଭୁଜୈଶ୍ଚିକ୍ଷିପତୁର୍ଵୀରାଵନ୍ୟୋନ୍ୟମପରାଜିତୌ ॥ 27 ॥
ଜଗ୍ମତୁସ୍ତୌଶ୍ରମଂଵୀରୌବାହୁୟୁଧେପରଂତପୌ ।
ଅଜହାରତଦାଖଡଗମଦୂରପରିଵର୍ତିନମ୍ ॥ 28 ॥
ରାକ୍ଷସଶ୍ଚର୍ମଣାସାର୍ଧଂମହାଵେଗୋମହୋଦରଃ ।
ଥୈଵ ଚ ମହାଖଡଗଂଚର୍ମଣାପତିତଂସହ ॥ 29 ॥
ଜଗ୍ରାହଵାନରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ସୁଗ୍ରୀଵୋଵେଗଵତ୍ତରଃ ।
ତୌତୁରୋଷପରୀତାଂଗୌନର୍ଦଂତାଵଭ୍ୟଧାଵତାମ୍ ॥ 30 ॥
ଉଦ୍ୟତାସୀରଣେହୃଷ୍ଟାଵୁଭୌଶସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦୌ ।
ଦକ୍ଷିଣଂମଂଡଲଂଚୋଭୌସୁତୂର୍ଣଂସଂପରୀୟତୁଃ ॥ 31 ॥
ଅନ୍ୟୋନ୍ୟମଭିସଂକୃଦ୍ଧୌ ଜୟେ ପ୍ରଣିହିତାଵୁଭୌ ।
ତୁଶୂରୋମହାଵେଗୋଵୀର୍ୟଶ୍ଲାଘୀମହୋଦରଃ ॥ 32 ॥
ମହାଚର୍ମଣିତଂଖଡଗଂପାତୟାମାସଦୁର୍ମତିଃ ।
ଲଗ୍ନମୁତ୍କର୍ଷତଃଖଡଗଂଖଡଗେନକପିକୁଂଜରଃ ॥ 33 ॥
ଜହାରସଶିରସ୍ତ୍ରାଣଂକୁଂଡଲୋପହିତଂଶିରଃ ।
ନିକୃତ୍ତଶିରସସ୍ତସ୍ୟପତିତସ୍ୟମହୀତଲେ ॥ 34 ॥
ତଦ୍ବଲଂରାକ୍ଷସେଂଦ୍ରସ୍ୟଦୃଷ୍ଟଵାତତ୍ର ନ ତିଷ୍ଟତେ ।
ହତ୍ଵାଂତଂଵାନରୈସ୍ସାର୍ଧଂନନାଦମୁଦିତୋହରିଃ ॥ 35 ॥
ଚୁକ୍ରୋଧ ଚ ଦଶଗ୍ରୀଵୋବଭୌହୃଷ୍ଟଶ୍ଚରାଘଵଃ ।
ଵିଷଣ୍ଣଵଦନାସ୍ସର୍ଵେରାକ୍ଷସାଦୀନଚେତସଃ ॥ 36 ॥
ଵିଦ୍ରଵଂତିତତସ୍ସର୍ଵେଭୟଵିତ୍ରସ୍ତଚେତସଃ ।
ମହୋଦରଂତଂନ୍ଵୀପାତ୍ୟଭୂମୌମହାଗିରେଃକୀର୍ଣମିଵୈକଦେଶମ୍ ।
ସୂର୍ୟାତ୍ମଜସ୍ତତ୍ରରରାଜଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟସୂର୍ୟସ୍ସ୍ଵତେଜୋଭିରିଵାପ୍ରଧୃଷ୍ୟଃ ॥ 37 ॥
ଅଥଵିଜୟମଵାପ୍ୟଵାନରେଂଦ୍ରସ୍ସମରମୁଖେସୁରସିଦ୍ଧୟକ୍ଷସଂଘୈ ।
ଅନ୍ଵିତଲଗତୈଶ୍ଚଭୂତସଂଘୈର୍ହର୍ଷରୁଷସମାକୁଲିତୈସ୍ତୁତୋମହାତ୍ମା ॥ 38 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଅଷ୍ଟନଵତିତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥