ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତ୍ୟଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅୟୋଧ୍ୟାଂତୁସମାଲୋକ୍ୟଚିଂତୟାମାସରାଘଵଃ ।
ପ୍ରିୟକାମଃପ୍ରିୟଂରାମସ୍ତତସ୍ତ୍ଵରିତଵିକ୍ରମଃ ॥ 1 ॥
ଚିଂତୟିତ୍ଵାତତୋଦୃଷ୍ଟିଂଵାନରେଷୁନ୍ୟପାତୟତ୍ ।
ଉଵାଚଧୀମାଂସ୍ତେଜସ୍ଵୀହନୂମଂତଂପ୍ଲଵଂଗମମ୍ ॥ 2 ॥
ଅୟୋଧ୍ୟାଂତ୍ଵରିତୋଗତ୍ଵାଶୀଘ୍ରଂପ୍ଲଵଗସତ୍ତମ ।
ଜାନୀହିକଛଚିତ୍କୁଶଲୀଜନୋନୃପତିମଂଦିରେ ॥ 3 ॥
ଶୃଂଗବେରିପୁରଂପ୍ରାପ୍ୟଗୁହଂଗହନଗୋଚରମ୍ ।
ନିଷାଦାଧିପତିଂବ୍ରୂହିକୁଶଲଂଵଚନାନ୍ମମ ॥ 4 ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵାତୁମାଂକୁଶଲିନମରୋଗଂଵିଗତଜ୍ଵରମ୍ ।
ଭଵିଷ୍ୟତିଗୁହଃପ୍ରୀତସ୍ସମମାତ୍ମସମସ୍ସଖା ॥ 5 ॥
ଅୟୋଧ୍ୟାୟାଶ୍ଚତେମାର୍ଗଂପ୍ରଵୃତ୍ତିଂଭରତସ୍ୟ ଚ ।
ନିଵେଦୟିଷ୍ୟତିପ୍ରୀତୋନିଷାଦାଧିପତିର୍ଗୁହଃ ॥ 6 ॥
ଭରତସ୍ତୁତ୍ଵୟାଵାଚ୍ୟଃକୁଶଲଂଵଚନାନ୍ମମ ।
ସିଦ୍ଧାର୍ଥଂଶଂସମାଂତସ୍ମୈସଭାର୍ୟଂସହଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ॥ 7 ॥
ହରଣଂଚାପିଵୈଦେହ୍ୟାରାଵଣେନବଲୀୟସା ।
ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ଚ ସମ୍ଵାଦଂଵାଲିନଶ୍ଚଵଧଂରଣେ ॥ 8 ॥
ମୈଥିଲ୍ୟନ୍ଵେଷଣଂଚୈଵୟଥାଚାଧିଗତାତ୍ଵୟା ।
ଲଂଘୟିତ୍ଵାମହାତୋୟମାପଗାପତିମଵ୍ୟୟମ୍ ॥ 9 ॥
ଉପୟାନଂସମୁଦ୍ରସ୍ୟସାଗରସ୍ୟ ଚ ଦର୍ଶନମ୍ ।
ୟଥା ଚ କାରିତସ୍ସେତୂରାଵଣଶ୍ଚୟଥାହତଃ ॥ 10 ॥
ଵରଦାନଂମହେଂଦ୍ରେଣବ୍ରହ୍ମଣାଵରୁଣେନ ଚ ।
ମହାଦେଵପ୍ରସାଦାଚ୍ଛପିତ୍ରାମମସମାଗମମ୍ ॥ 11 ॥
ଉପୟାତଂ ଚ ମାଂସୌମ୍ୟ ଭରତାୟନିଵେଦୟ ।
ସହରାକ୍ଷସରାଜେନହରୀଣାମୀଶ୍ଵରେଣ ଚ ॥ 12 ॥
ଜିତ୍ଵାଶତ୍ରୁଗଣାନ୍ରାମଃପ୍ରାପ୍ୟଚାନୁତ୍ତମଂୟଶଃ ।
ଉପାୟାନଂସମୃଦ୍ଧାର୍ଥସ୍ସହମିତ୍ରୈର୍ମହାବଲୈଃ ॥ 13 ॥
ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵାୟମାକାରଂଭଜତେଭରତସ୍ତତଃ ।
ସ ଚ ତେଵେଦିତଵ୍ୟଃସ୍ୟାତ୍ସର୍ଵଂୟଚ୍ଛାପିମାଂପ୍ରତି ॥ 14 ॥
ଜ୍ଞେୟାଃସର୍ଵେ ଚ ଵୃତ୍ତାଂତାଃଭରତସ୍ୟେଂଗିତାନି ଚ ।
ତତ୍ତ୍ଵେନମୁଖଵର୍ଣେନଦୃଷ୍ଟ୍ୟାଵ୍ୟାଭାଷିତେନ ଚ ॥ 15 ॥
ସର୍ଵକାଲସମୃଦ୍ଧଂହିହସ୍ତ୍ୟଶ୍ଵରଥସଂକୁଲମ୍ ।
ପିତୃପୈତାମହଂରାଜ୍ୟଂକସ୍ୟନାଵର୍ତୟେନ୍ମନଃ ॥ 16 ॥
ସଂଗତ୍ୟାଭରତ୍ଶ୍ରୀମାନ୍ ରାଜ୍ୟେନାର୍ଥୀସ୍ଵୟଂଭଵେତ୍ ।
ପ୍ରଶାସ୍ତୁଵସୁଧାଂସର୍ଵାମଖିଲାଂରଘୁନଂଦନଃ ॥ 17 ॥
ତସ୍ୟବୁଦ୍ଧିଂ ଚ ଵିଜ୍ଞାୟଵ୍ୟଵସାୟଂ ଚ ଵାନର ।
ୟାଵନ୍ନଦୂରଂୟାତାଃସ୍ମକ୍ଷିପ୍ରମାଗଂତୁମର୍ହସି ॥ 18 ॥
ଇତିପ୍ରତିସମାଦିଷ୍ଟୋହନୂମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ମାନୁଷଃଧାରୟନୃପମୟୋଧ୍ୟାଂତ୍ଵରିତୋୟୟୌ ॥ 19 ॥
ଅତୋତ୍ପପାତଵେଗେନହନୂମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଗରୁତ୍ମାନିଵଵେଗେନଜିଘୃକ୍ଷନ୍ପନ୍ନଗୋତ୍ତମମ୍ ॥ 20 ॥
ଲଂଘୟିତ୍ଵାପିତୃପଥଂଵିହଗେଂଦ୍ରାଲୟଂଶୁଭମ୍ ।
ଗଂଗାୟମୁନୟୋର୍ଭୀମଂସମତୀତ୍ୟସମାଗମମ୍ ॥ 21 ॥
ଶୃଂଗବେରପୁରଂପ୍ରାପ୍ୟଗୁହମାସାଦ୍ୟଵୀର୍ୟଵାନ୍ ।
ସ ଵାଚାଶୁଭୟାହୃଷ୍ଟୋହନୁମାନିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 22 ॥
ସଖାତୁତଵକାକୁତ୍ସ୍ଥୋରାମସ୍ସତ୍ୟପରାକ୍ରମଃ ।
ସସୀତସ୍ସହସୌମିତ୍ରିସ୍ସତ୍ଵାଂକୁଶଲମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 23 ॥
ପଂଚମୀମଦ୍ୟରଜନୀମୁଷିତ୍ଵାଵଚନାନ୍ମୁନେଃ ।
ଭରଦ୍ଵାଜାଭ୍ୟନୁଜ୍ଞାତଂଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟସ୍ୟଦ୍ୟୈଵରାଘଵମ୍ ॥ 24 ॥
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵାମହାତେଜାସ୍ସଂପ୍ରହୃଷ୍ଟତନୂରୁହଃ ।
ଉତ୍ପପାତମହାଵେଗାଦ୍ଵେଗଵାନ୍ଵିଚାରୟନ୍ ॥ 25 ॥
ସୋଽପଶ୍ୟଦ୍ରାମତୀର୍ଥଂ ଚ ନଦୀଂଵାଲୁକିନୀଂତଥା ।
ଵରୂଥୀଂଗୋମତୀଂଚୈଵଭୀମଂଶାଲଵନଂତଥା ॥ 26 ॥
ପ୍ରଜାଶ୍ଚବହୁସାହସ୍ରୀଃସ୍ଫୀତାନ୍ଜନପଦାନପି ।
ସଃଗତ୍ଵାଦୂରମଧ୍ଵାନଂତ୍ଵରିତଃକପିକୁଂଜରଃ ॥ 27 ॥
ଆସସାଦଦ୍ରୁମାନ୍ ଫୁଲ୍ଲାନ୍ନଂଦିଗ୍ରାମସମୀପଗାନ୍ ।
ସ୍ତ୍ରୀଭିସ୍ସପୁତ୍ରୈର୍ଵୃଦ୍ଧୈଶ୍ଚରମମାଣୈଃସ୍ଵଲଂକୃତୈଃ ।
ସୁରାଧିପସ୍ୟୋପଵନେୟଥାଚୈତ୍ରରଥେଦ୍ରୁମାନ୍ ॥ 28 ॥
କ୍ରୋଶମାତ୍ରେତ୍ଵୟୋଧ୍ୟାୟାଚଶୀରକୃଷ୍ଣାଜିନଂବରମ୍ ॥ 29 ॥
ଦଦର୍ଶଭରତଂଦୀନଂକୃଶମାଶ୍ରମଵାସିନମ୍ ।
ଜଟିଲଂମଲଦିଗ୍ଧାଂଗଂଭ୍ରାତୃଵ୍ୟସନକର୍ଶିତମ୍ ॥ 30 ॥
ଫଲମୂଲାଶିନଂଦାଂତଂତାପସଂଧର୍ମଚାରିଣମ୍ ।
ସମୁନ୍ନତଜଟାଭାରଂଵଲ୍କଲାଜିନଵାସସମ୍ ॥ 31 ॥
ନିୟତଂଭାଵିତାତ୍ମାନଂବ୍ରହ୍ମର୍ଷିସମତେଜସମ୍ ।
ପାଦୁକେତେପୁରସ୍କୃତ୍ୟପ୍ରଶାସଂତଂଵସୁଂଧରାମ୍ ॥ 32 ॥
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣସ୍ୟଲୋକସ୍ୟତ୍ରାତାରଂମହତୋଭୟାତ୍ ।
ଉପସ୍ଥିତମମାତ୍ୟୈଶ୍ଚଶୁଚିଭିଶ୍ଚପୁରୋହିତୈଃ ॥ 33 ॥
ବଲମୁଖ୍ୟୈଶ୍ଚୟୁକ୍ତୈଶ୍ଚକାଷାୟାଂବରଦାରିଭିଃ ।
ନହିତେରାଜପୁତ୍ରଂତଂଚୀରକୃଷ୍ଣାଜିନାଂବରମ୍ ॥ 34 ॥
ପରିଭୋକ୍ତୁଂଵ୍ୟଵସ୍ୟଂତିପୌରାଵୈଧର୍ମଵତ୍ସଲାଃ ।
ତମ୍ଧର୍ମମିଵଧର୍ମଜ୍ଞଂଦେହଵଂତମିଵାପରମ୍ ॥ 35 ॥
ଉଵାଚପ୍ରାଂଜଲିର୍ଵାକ୍ୟଂହନୂମାନ୍ମାରୁତାତ୍ମଜଃ ।
ଵସଂତଂଦଂଡକାରଣ୍ୟେୟଂତ୍ଵଂଚୀରଜଟାଧରମ୍ ॥ 36 ॥
ଅନୁଶୋଚସିକାକୁତ୍ସ୍ଥଂ ସ ତ୍ଵାଂକୌଶଲମବ୍ରଵୀତ୍ ।
ପ୍ରିୟମାଖ୍ୟାମିତେଦେଵଶୋକଂତ୍ୟଜସୁଦାରୁଣମ୍ ॥ 37 ॥
ଅସ୍ମିନ୍ମୁହୂର୍ତେଭ୍ରାତ୍ରାତ୍ଵଂରାମେଣସହସଂଗତଃ ।
ନିହତ୍ୟରାଵଣଂରାମଃପ୍ରତିଲଭ୍ୟ ଚ ମୈଥିଲୀମ୍ ॥ 38 ॥
ଉପୟାତିସମୃଦ୍ଧାର୍ଥଃସହମିତ୍ରୈର୍ମହାବଲୈଃ ।
ଲକ୍ଷ୍ମଣଶ୍ଚମହାତେଜାଵୈଦେହୀ ଚ ୟଶସ୍ଵିନୀ ॥ 39 ॥
ସୀତାସମଗ୍ରାରାମେଣମହେଂଦ୍ରେଣଶଚୀୟଥା ।
ଏଵମୁକ୍ତୋହନୁମତାଭରତଃକୈକୟୀସୁତଃ ॥ 40 ॥
ପପାତସହସାହୃଷ୍ଟୋହର୍ଷାନ୍ମୋହମୁପାଗମତ୍ ।
ତତୋମୁହୂର୍ତାଦୁତ୍ଥାୟପ୍ରତ୍ୟାଶ୍ଵସ୍ୟ ଚ ରାଘଵଃ ॥ 41 ॥
ହନୂମଂତମୁଵାଚେଦଂଭରତଃପ୍ରିୟଵାଦିନମ୍ ।
ଅଶୋକଜୈଃପ୍ରୀତିମୟୈଃକପିମାଲିଂଗ୍ୟସଂଭ୍ରମାତ୍ ॥ 42 ॥
ସିଷେଚଭରତଃଶ୍ରୀମାନ୍ଵିପୁଲୈରଶ୍ରୁବିଂଧୁଭିଃ ।
ଦେଵୋଵାମାନୁଷୋଵାତ୍ଵମନୁକ୍ରୋଶାଦିହାଗତଃ ॥ 43 ॥
ପ୍ରିୟାଖ୍ୟାନସ୍ୟତେସୌମ୍ୟଦଦାମିବ୍ରୁଵତଃପ୍ରିୟମ୍ ।
ଗଵାଂଶତସହସ୍ରଂ ଚ ଗ୍ରାମାଣାଂ ଚ ଶତଂପରମ୍ ॥ 44 ॥
ସକୁଂଡଲାଶ୍ଶୁଭାଚାରାଭାର୍ୟାଃକନ୍ୟାସ୍ତୁଷୋଡଶ ।
ହେମଵର୍ଣାସ୍ସୁନାସୋରୂଶ୍ଶଶିସୌମ୍ୟାନନାଃସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 45 ॥
ସର୍ଵାଭରଣସଂପନ୍ନାସ୍ସଂପନ୍ନାଃକୁଲଜାତିଭିଃ ।
ନିଶମ୍ୟରାମାଗମନଂନୃପାତ୍ମଜଃକପିପ୍ରଵୀରସ୍ୟତଦାଦ୍ଭୁତୋପମମ୍ ।
ପ୍ରହର୍ଷିତୋରାମଦିଦୃକ୍ଷ୍ୟାଽଭଵତ୍ପୁନଶ୍ଚହର୍ଷାଦିଦମବ୍ରଵୀଦ୍ଵଚଃ ॥ 46 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତ୍ୟଧିକଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
