ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ବାଲକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
. ଦେଵତାନାଂ ଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ଵୈ ପିତାମହଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟୁଵାଚ ସୁସଂତ୍ରସ୍ତାନ୍କୃତାଂତବଲମୋହିତାନ୍ ॥ 1 ॥
ୟସ୍ୟେୟଂ ଵସୁଧା କୃତ୍ସ୍ନା ଵାସୁଦେଵସ୍ୟ ଧୀମତଃ ।
କାପିଲଂ ରୂପମାସ୍ଥାୟ ଧାରୟତ୍ୟନିଶଂ ଧରାମ୍ ॥ 2 ॥
ତସ୍ୟ କୋପାଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧା ଭଵିଷ୍ୟଂତି ନୃପାତ୍ମଜାଃ ।
ପୃଥିଵ୍ୟାଶ୍ଚାପି ନିର୍ଭେଦୋଽଦୃଷ୍ଟ ଏଵ ସନାତନଃ ॥ 3 ॥
ସଗରସ୍ୟ ଚ ପୁତ୍ରାଣାଂ ଵିନାଶୋଽଦୀର୍ଘଜୀଵିନାମ୍ ।
ପିତାମହଵଚଶ୍ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତ୍ରୟସ୍ତ୍ରିଂଶଦରିଂଦମ ॥ 4 ॥
ଦେଵାଃ ପରମସଂହୃଷ୍ଟାଃ ପୁନର୍ଜଗ୍ମୁର୍ୟଥାଗତମ୍ ।
ସଗରସ୍ୟ ଚ ପୁତ୍ରାଣାଂ ପ୍ରାଦୁରାସୀନ୍ମହାତ୍ମନାମ୍ ॥ 5 ॥
ପୃଥିଵ୍ୟାଂ ଭିଦ୍ୟମାନାୟାଂ ନିର୍ଘାତସମନିସ୍ଵନଃ ।
ତତୋ ଭିତ୍ଵା ମହୀଂ ସର୍ଵେ କୃତ୍ଵା ଚାଭିପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 6 ॥
ସହିତା ସ୍ସଗରାସ୍ସର୍ଵେ ପିତରଂ ଵାକ୍ୟମବ୍ରୁଵନ୍ ।
0 ପରିକ୍ରାଂତା ମହୀ ସର୍ଵା ସତ୍ତ୍ଵଵଂତଶ୍ଚ ସୂଦିତାଃ ॥ 7 ॥
ଦେଵଦାନଵରକ୍ଷାଂସି ପିଶାଚୋରଗକିନ୍ନରାଃ ।
ନ ଚ ପଶ୍ୟାମହେଽଶ୍ଵଂ ତମଶ୍ଵହର୍ତାରମେଵ ଚ ॥ 8 ॥
କିଂ କରିଷ୍ୟାମ ଭଦ୍ରଂ ତେ ବୁଦ୍ଧିରତ୍ର ଵିଚାର୍ୟତାମ୍ ।
ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁତ୍ରାଣାଂ ରାଜସତ୍ତମଃ ॥ 9 ॥
ସମନ୍ୟୁରବ୍ରଵୀଦ୍ଵାକ୍ୟଂ ସଗରୋ ରଘୁନଂଦନ ।
ଭୂୟଃ ଖନତ ଭଦ୍ରଂ ଵୋ ନିର୍ଭିଦ୍ୟ ଵସୁଧାତଲମ୍ ॥ 10 ॥
ଅଶ୍ଵହର୍ତାରମାସାଦ୍ୟ କୃତାର୍ଥାଶ୍ଚ ନିଵର୍ତଥ ।
ପିତୁର୍ଵଚନମାସାଦ୍ୟ ସଗରସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 11 ॥
ଷଷ୍ଟିଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ରସାତଲମଭିଦ୍ରଵନ୍ ।
ଖନ୍ୟମାନେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ ଦଦୃଶୁଃ ପର୍ଵତୋପମମ୍ ॥ 12 ॥
ଦିଶାଗଜଂ ଵିରୂପାକ୍ଷଂ ଧାରୟଂତଂ ମହୀତଲମ୍ ।
ସପର୍ଵତଵନାଂ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ପୃଥିଵୀଂ ରଘୁନଂଦନ ॥ 13 ॥
ଶିରସା ଧାରୟାମାସ ଵିରୂପାକ୍ଷୋ ମହାଗଜଃ ।
ୟଦା ପର୍ଵଣି କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଵିଶ୍ରମାର୍ଥଂ ମହାଗଜଃ ॥ 14 ॥
ଖେଦାଚ୍ଚାଲୟତେ ଶୀର୍ଷଂ ଭୂମିକଂପସ୍ତଦାଭଵେତ୍ ।
ତଂ ତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ଦିଶାପାଲଂ ମହାଗଜମ୍ ॥ 15 ॥
ମାନୟଂତୋ ହି ତେ ରାମ ଜଗ୍ମୁର୍ଭିତ୍ତ୍ଵା ରସାତଲମ୍ ।
ତତଃ ପୂର୍ଵାଂ ଦିଶଂ ଭିତ୍ତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣାଂ ବିଭିଦୁଃ ପୁନଃ ॥ 16 ॥
ଦକ୍ଷିଣସ୍ୟାମପି ଦିଶି ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ମହାଗଜମ୍ ।
ମହାପଦ୍ମଂ ମହାତ୍ମାନଂ ସୁମହତ୍ପର୍ଵତୋପମମ୍ ॥ 17 ॥
ଶିରସା ଧାରୟଂତଂ ତେ ଵିସ୍ମୟଂ ଜଗ୍ମୁରୁତ୍ତମମ୍ ।
ତତଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ସଗରସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 18 ॥
ଷଷ୍ଟିଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ପଶ୍ଚିମାଂ ବିଭିଦୁର୍ଦିଶମ୍ ।
ପଶ୍ଚିମାୟାମପି ଦିଶି ମହାଂତମଚଲୋପମମ୍ ॥ 19 ॥
ଦିଶାଗଜଂ ସୌମନସଂ ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ମହାବଲାଃ ।
ତଂ ତେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚାପି ନିରାମୟମ୍ ।
ଖନଂତ ସ୍ସମୁପକ୍ରାଂତା ଦିଶଂ ହୈମଵତୀଂ ତତଃ ॥ 20 ॥
ଉତ୍ତରସ୍ୟାଂ ରଘୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଦୃଶୁର୍ହିମପାଂଡୁରମ୍ ॥ 21 ॥
ଭଦ୍ରଂ ଭଦ୍ରେଣ ଵପୁଷା ଧାରୟଂତଂ ମହୀମିମାମ୍ ।
ସମାଲଭ୍ୟ ତତ ସ୍ସର୍ଵେ କୃତ୍ଵା ଚୈନଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ 22 ॥
ଷଷ୍ଟିଃ ପୁତ୍ରସହସ୍ରାଣି ବିଭିଦୁର୍ଵସୁଧାତଲମ୍ ।
ତତଃ ପ୍ରାଗୁତ୍ତରାଂ ଗତ୍ଵା ସାଗରାଃ ପ୍ରଥିତାଂ ଦିଶମ୍ ॥ 23 ॥
ରୋଷାଦଭ୍ୟଖନନ୍ ସର୍ଵେ ପୃଥିଵୀଂ ସଗରାତ୍ମଜାଃ ।
ତେ ତୁ ସର୍ଵେ ମହାତ୍ମାନୋ ଭୀମଵେଗା ମହାବଲାଃ ॥ 24 ॥
ଦଦୃଶୁଃ କପିଲଂ ତତ୍ର ଵାସୁଦେଵଂ ସନାତନମ୍ ।
ହୟଂ ଚ ତସ୍ୟ ଦେଵସ୍ୟ ଚରଂତମଵିଦୂରତଃ ॥ 25 ॥
ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ସର୍ଵେ ତେ ରଘୁନଂଦନ ।
ତେ ତଂ ହୟଵରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କ୍ରୋଧପର୍ୟାକୁଲେକ୍ଷଣାଃ ॥ 26 ॥
ଖନିତ୍ରଲାଂଗଲଧରା ନାନାଵୃକ୍ଷଶିଲାଧରାଃ ।
ଅଭ୍ୟଧାଵଂତ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧାସ୍ତିଷ୍ଠ ତିଷ୍ଠେତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍ ॥ 27 ॥
ଅସ୍ମାକଂ ତ୍ଵଂ ହି ତୁରଗଂ ୟଜ୍ଞୀୟଂ ହୃତଵାନସି ।
ଦୁର୍ମେଧସ୍ତ୍ଵଂ ହି ସଂପ୍ରାପ୍ତାନ୍ ଵିଦ୍ଧି ନସ୍ସଗରାତ୍ମଜାନ୍ ॥ 28 ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ତେଷାଂ କପିଲୋ ରଘୁନଂଦନ ।
ରୋଷେଣ ମହତାଽଽଵିଷ୍ଟୋ ହୁଂକାରମକରୋତ୍ତଦା ॥ 29 ॥
ତତସ୍ତେନାପ୍ରମେୟେନ କପିଲେନ ମହାତ୍ମନା ।
ଭସ୍ମରାଶୀକୃତାସ୍ସର୍ଵେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସଗରାତ୍ମଜାଃ ॥ 30 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ବାଲକାଂଡେ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
