ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ତ୍ରୟୋଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ନିମିତ୍ତାନିନିମିତ୍ତାଜ୍ଞୋଦୃଷ୍ଟଵାଲକ୍ଷ୍ମଣପୂର୍ଵଜଃ ।
ସୌମିତ୍ରିଂସଂପରିଷ୍ଵଜ୍ୟୈଦଂଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ନିମିତ୍ତାନିପରିଗୃହ୍ୟୋଦକଂଶୀତଂଵନାନିଫଲଵଂତିଚ ।
ବଲୌଘଂସଂଵିଭଜ୍ୟେମଂଵ୍ୟୂହ୍ୟତିଷ୍ଠେମଲକ୍ଷ୍ମଣ ॥ 2 ॥
ଲୋକକ୍ଷୟକରଂଭୀମଂଭୟଂପଶ୍ୟାମ୍ୟୁପସ୍ଥିତମ୍ ।
ନିବର୍ହଣଂପ୍ରଵୀରାଣାମୃକ୍ଷଵାନରରକ୍ଷସାମ୍ ॥ 3 ॥
ଵାତାଶ୍ଚକଲୁଷାଵାଂତିକଂପତେଚଵସୁଂଧରାଃ ।
ପର୍ଵତାଗ୍ରାଣିଵେପଂତେପତଂତିଚମହୀରୁହାଃ ॥ 4 ॥
ମେଘାଃକ୍ରଵ୍ୟାଦସଂକାଶାଃପରୁଷାଃପରୁଷସ୍ଵନାଃ ।
କ୍ରୂରାଃକ୍ରୂରଂପ୍ରଵର୍ଷଂତିମିଶ୍ରଂଶୋଣିତବିଂଦୁଭିଃ ॥ 5 ॥
ରକ୍ତଚଂଦନସଂକାଶାସଂଧ୍ୟାପରମଦାରୁଣା ।
ଜ୍ଵଲତଃପ୍ରପତତ୍ୟେତଦାଦିତ୍ୟାଦଗ୍ନିମଂଡଲମ୍ ॥ 6 ॥
ଦୀନାଦୀନସ୍ଵରାଃକ୍ରୂରାସ୍ସର୍ଵତୋମୃଗପକ୍ଷିଣଃ ।
ପ୍ରତ୍ୟାଦିତ୍ୟଂଵିନର୍ଧଂତିଜନୟଂତୋମହାଦ୍ଭୟମ୍ ॥ 7 ॥
ରଜନ୍ୟାମପ୍ରକାଶସ୍ତୁସଂତାପୟତିଚଂଦ୍ରମାଃ ।
କୃଷ୍ଣରକ୍ତାଂଶୁପର୍ୟଂତୋଲୋକକ୍ଷୟୈଵୋଦିତଃ ॥ 8 ॥
ହ୍ରସ୍ଵୋରୂକ୍ଷୋଽପ୍ରଶସ୍ତଶ୍ଚପରିଵେଷସ୍ସୁଲୋହିତଃ ।
ଆଦିତ୍ୟେଵିମଲେନୀଲଂଲକ୍ଷ୍ମଲକ୍ଷ୍ମଣଦୃଶ୍ୟତେ ॥ 9 ॥
ରଜସାମହତାଚାପିନକ୍ଷତ୍ରାଣିହତାନିଚ ।
ୟୁଗାଂତମିଵଲୋକାନାଂପଶ୍ୟଶଂସଂତୀଵଲକ୍ଷ୍ମଣ ॥ 10 ॥
କାକାଶ୍ଶ୍ୟେନାସ୍ତଥାନୀଚାଗୃଧ୍ରାଃପରିପତଂତିଚ ।
ଶିଵାଶ୍ଚାପ୍ୟଶିଵାନ୍ନାଦାନ୍ନଦଂତିସୁମହାଭୟାନ୍ ॥ 11 ॥
ଶୈଲୈଶ୍ଶୂଲୈଶ୍ଚଖଢଗୈଶ୍ଚଵିସୃଷ୍ଟୈଃକପିରାକ୍ଷସୈଃ ।
ଭଵିଷ୍ୟତ୍ୟାଵୃତାଭୂମିର୍ମାଂସଶୋଣିତକର୍ଦମା ॥ 12 ॥
କ୍ଷିପ୍ରମଦ୍ୟୈଵଦୁର୍ଦର୍ଷାଂପୁରୀଂରାଵଣପାଲିତାମ୍ ।
ଅଭିୟାମଜନେନୈଵସର୍ଵତୋହରିଭିର୍ଵଵୃତାଃ ॥ 13 ॥
ଇତ୍ୟେଵମୁକ୍ତ୍ଵାଧର୍ମାତ୍ମାଧନଵୀସଂଗ୍ରାମହର୍ଷଣଃ ।
ପ୍ରତସ୍ଥେପୁରତୋରାମୋଲଂକାମଭିମୁଖୋଵିଭୁଃ ॥ 14 ॥
ସଵିଭୀଷଣସୁଗ୍ରୀଵାସ୍ତତସ୍ତେଵାନରର୍ଷଭାଃ ।
ପ୍ରତସ୍ଥିରେଵିନର୍ଦଂତୋନିଶ୍ଚିତାଦ୍ଵିଷତାଂଵଧେ ॥ 15 ॥
ରାଘଵସ୍ୟପ୍ରିୟାର୍ଥଂତୁସୁତରାଂଵୀର୍ୟଶାଲିନାମ୍ ।
ହରୀଣାଂକର୍ମଚେଷ୍ଟାଭିସ୍ତୁତୋଷରଘୁପୁଂଗଵଃ ॥ 16 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ୟୁଦ୍ଧକାଂଡେ ତ୍ରୟୋଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥