ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଏକପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ତଂ ଜାଗ୍ରତମଦଂଭେନ ଭ୍ରାତୁରର୍ଥାୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣମ୍ ।
ଗୁହଃ ସଂତାପସଂତପ୍ତୋ ରାଘଵଂ ଵାକ୍ୟମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 1 ॥
ଇୟଂ ତାତ ସୁଖା ଶୟ୍ୟା ତ୍ଵଦର୍ଥମୁପକଲ୍ପିତା ।
ପ୍ରତ୍ୟାଶ୍ଵସିହି ସାଧ୍ଵସ୍ୟାଂ ରାଜପୁତ୍ର ୟଥାସୁଖମ୍ ॥ 2 ॥
ଉଚିତୋଽୟଂ ଜନସ୍ସର୍ଵଃ କ୍ଲେଶାନାଂ ତ୍ଵଂ ସୁଖୋଚିତଃ ।
ଗୁପ୍ତ୍ୟର୍ଥଂ ଜାଗରିଷ୍ୟାମଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥସ୍ୟ ଵୟଂ ନିଶାମ୍ ॥ 3 ॥
ନ ହି ରାମାତ୍ପ୍ରିୟତମୋ ମମାସ୍ତି ଭୁଵି କଶ୍ଚନ ।
ବ୍ରଵୀମ୍ୟେତଦହଂ ସତ୍ୟଂ ସତ୍ୟେନୈଵ ଚ ତେ ଶପେ ॥ 4 ॥
ଅସ୍ୟ ପ୍ରସାଦାଦାଶଂସେ ଲୋକେସ୍ମିନ୍ ସୁମୁହଦ୍ୟଶଃ ।
ଧର୍ମାଵାପ୍ତିଂ ଚ ଵିପୁଲାମର୍ଥାଵାପ୍ତିଂ ଚ କେଵଲମ୍ ॥ 5 ॥
ସୋଽହଂ ପ୍ରିୟସଖଂ ରାମଂ ଶୟାନଂ ସହ ସୀତୟା ।
ରକ୍ଷିଷ୍ୟାମି ଧନୁଷ୍ପାଣି ସ୍ସର୍ଵତୋ ଜ୍ଞାତିଭି ସ୍ସହ ॥ 6 ॥
ନ ହି ମେଽଵିଦିତଂ କିଂଚିଦ୍ଵନେଽସ୍ମିଂଶ୍ଚରତସ୍ସଦା ।
ଚତୁରଂଗଂ ହ୍ୟପିବଲଂ ସୁମହତ୍ପ୍ରସହେମହି ॥ 7 ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ତଂ ତଦୋଵାଚ ରକ୍ଷ୍ୟମାଣାସ୍ତ୍ଵୟାନଘ ।
ନାତ୍ର ଭୀତା ଵୟଂ ସର୍ଵେ ଧର୍ମମେଵାନୁପଶ୍ୟତା ॥ 8 ॥
କଥଂ ଦଶରଥୌ ଭୂମୌ ଶୟାନେ ସହ ସୀତୟା ।
ଶକ୍ୟା ନିଦ୍ରା ମୟା ଲବ୍ଧୁଂ ଜୀଵିତଂ ଵା ସୁଖାନି ଵା ॥ 9 ॥
ୟୋ ନ ଦେଵାସୁରୈଃ ସର୍ଵୈଃ ଶକ୍ୟଃ ପ୍ରସହିତୁଂ ୟୁଧି ।
ତଂ ପଶ୍ୟ ସୁଖସଂଵିଷ୍ଟଂ ତୃଣେଷୁ ସହ ସୀତୟା ॥ 10 ॥
ୟୋ ମଂତ୍ରତପସା ଲବ୍ଧୋ ଵିଵିଧୈଶ୍ଚ ପରାଶ୍ରମୈଃ ।
ଏକୋ ଦଶରଥସ୍ୟେଷ୍ଟଃ ପୁତ୍ରଃ ସଦୃଶଲକ୍ଷଣଃ ॥ 11 ॥
ଅସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଵ୍ରାଜିତେ ରାଜା ନ ଚିରଂ ଵର୍ତୟିଷ୍ୟତି ।
ଵିଧଵା ମେଦିନୀ ନୂନଂ କ୍ଷିପ୍ରମେଵ ଭଵିଷ୍ୟତି ॥ 12 ॥
ଵିନଦ୍ୟ ସୁମହାନାଦଂ ଶ୍ରମେଣୋପରତାଃ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ।
ନିର୍ଘୋଷୋପରତଂ ଚାତୋ ମନ୍ୟେ ରାଜନିଵେଶନମ୍ ॥ 13 ॥
କୌଶଲ୍ୟା ଚୈଵ ରାଜା ଚ ତଥୈଵ ଜନନୀ ମମ ।
ନାଶଂସେ ୟଦି ଜୀଵଂତି ସର୍ଵେ ତେ ଶର୍ଵରୀମିମାମ୍ ॥ 14 ॥
ଜୀଵେଦପି ହି ମେ ମାତା ଶତ୍ରୁଘ୍ନସ୍ୟାନ୍ଵଵେକ୍ଷୟା ।
ତଦ୍ଦୁଃଖଂ ୟତ୍ତୁ କୌଶଲ୍ୟା ଵୀରସୂର୍ଵିନଶିଷ୍ୟତି ॥ 15 ॥
ଅନୁରକ୍ତଜନାକୀର୍ଣା ସୁଖାଲୋକପ୍ରିୟାଵହା ।
ରାଜଵ୍ୟସନସଂସୃଷ୍ଟା ସା ପୁରୀ ଵିନଶିଷ୍ୟତି ॥ 16 ॥
କଥଂ ପୁତ୍ରଂ ମହାତ୍ମାନଂ ଜ୍ୟେଷ୍ଠଂ ପ୍ରିୟମପଶ୍ୟତଃ ।
ଶରୀରଂ ଧାରୟିଷ୍ୟଂତି ପ୍ରାଣା ରାଜ୍ଞୋ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 17 ॥
ଵିନଷ୍ଟେ ନୃପତୌ ପଶ୍ଚାତ୍କୌସଲ୍ୟା ଵିନଶିଷ୍ୟତି ।
ଅନଂତରଂ ଚ ମାତାଽପି ମମ ନାଶମୁପୈଷ୍ୟତି ॥ 18 ॥
ଅତିକ୍ରାଂତମତିକ୍ରାଂତମନଵାପ୍ୟ ମନୋରଥମ୍ ।
ରାଜ୍ୟେ ରାମମନିକ୍ଷିପ୍ୟ ପିତା ମେ ଵିନଶିଷ୍ୟତି ॥ 19 ॥
ସିଦ୍ଧାର୍ଥାଃ ପିତରଂ ଵୃତ୍ତଂ ତସ୍ମିନ୍କାଲେଽପ୍ୟୁପସ୍ଥିତେ ।
ପ୍ରେତକାର୍ୟେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସଂସ୍କରିଷ୍ୟଂତି ଭୂମିପମ୍ ॥ 20 ॥
ରମ୍ୟଚତ୍ଵରସଂସ୍ଥାନାଂ ସୁଵିଭକ୍ତମହାପଥାମ୍ ।
ହର୍ମ୍ୟପ୍ରାସାଦସଂପନ୍ନାଂ ଗଣିକାଵରଶୋଭିତାମ୍ ॥ 21 ॥
ରଥାଶ୍ଵଗଜସଂବାଧାଂ ତୂର୍ୟନାଦଵିନାଦିତାମ୍ ।
ସର୍ଵକଲ୍ୟାଣସଂପୂର୍ଣାଂ ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଜନାକୁଲାମ୍ ॥ 22 ॥
ଆରାମୋଦ୍ୟାନସଂପନ୍ନାଂ ସମାଜୋତ୍ସଵଶାଲିନୀମ୍ ।
ସୁଖିତା ଵିଚରିଷ୍ୟଂତି ରାଜଧାନୀଂ ପିତୁର୍ମମ ॥ 23 ॥
ଅପି ଜୀଵେଦ୍ଦଶରଥୋ ଵନଵାସାତ୍ପୁନର୍ଵୟମ୍ ।
ପ୍ରତ୍ୟାଗମ୍ୟ ମହାତ୍ମାନମପି ପଶ୍ୟେମ ସୁଵ୍ରତମ୍ ॥ 24 ॥
ଅପି ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞେନ ସାର୍ଧଂ କୁଶଲିନା ଵୟମ୍ ।
ନିଵୃତ୍ତେ ଵନଵାସେଽସ୍ମିନ୍ନୟୋଧ୍ୟାଂ ପ୍ରଵିଶେମହି ॥ 25 ॥
ପରିଦେଵୟମାନସ୍ୟ ଦୁଖାର୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ।
ତିଷ୍ଠତୋ ରାଜପୁତ୍ରସ୍ୟ ଶର୍ଵରୀ ସାଽତ୍ୟଵର୍ତତ ॥ 26 ॥
ତଥା ହି ସତ୍ୟଂ ବ୍ରୁଵତି ପ୍ରଜାହିତେ ନରେଂଦ୍ରପୁତ୍ରେ ଗୁରୁସୌହୃଦାଦ୍ଗୁହଃ ।
ମୁମୋଚ ବାଷ୍ପଂ ଵ୍ୟସନାଭିପୀଡିତୋ ଜ୍ଵରାତୁରୋ ନାଗ ଇଵ ଵ୍ୟଥାତୁରଃ ॥ 27 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଏକପଂଚାଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
