ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଜଟିଲଂ ଚୀରଵସନଂ ପ୍ରାଂଜଲିଂ ପତିତଂ ଭୁଵି ।
ଦଦର୍ଶ ରାମୋ ଦୁର୍ଦର୍ଶଂ ୟୁଗାଂତେ ଭାସ୍କରଂୟଥା ॥ 1 ॥
କଥଂଚିଦଭିଵିଜ୍ଞାୟ ଵିଵର୍ଣଵଦନଂ କୃଶମ୍ ।
ଭ୍ରାତରଂ ଭରତଂ ରାମଃ ପରିଜଗ୍ରାହ ବାହୁନା ॥ 2 ॥
ଆଘ୍ରାୟ ରାମସ୍ତଂ ମୂର୍ଧ୍ନି ପରିଷ୍ଵଜ୍ୟ ଚ ରାଘଵଃ ।
ଅଂକେ ଭରତମାରୋପ୍ୟ ପର୍ୟପୃଚ୍ଛତ୍ସମାହିତଃ ॥ 3 ॥
କ୍ଵ ନୁ ତେଽଭୂତ୍ପିତା ତାତ ୟଦରଣ୍ୟଂ ତ୍ଵମାଗତଃ ।
ନ ହି ତ୍ଵଂ ଜୀଵତସ୍ତସ୍ୟ ଵନମାଗଂତୁମର୍ହସି ॥ 4 ॥
ଚିରସ୍ୟ ବତ ପଶ୍ୟାମି ଦୂରାଦ୍ଭରତମାଗତମ୍ ।
ଦୁଷ୍ପ୍ରତୀକମରଣ୍ୟେଽସ୍ମିନ୍ କିଂ ତାତ ଵନମାଗତଃ ॥ 5 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଧାରୟତେ ତାତ ରାଜା ୟତ୍ତ୍ଵମିହାଽଗତଃ ।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଦୀନ ସ୍ସହସା ରାଜା ଲୋକାଂତରଂ ଗତଃ ॥ 6 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସୌମ୍ୟ ନ ତେ ରାଜ୍ୟଂ ଭ୍ରଷ୍ଟଂ ବାଲସ୍ୟ ଶାଶ୍ଵତମ୍ ।
କଚ୍ଚିଚ୍ଛୁଶ୍ରୂଷସେ ତାତ ପିତରଂ ସତ୍ୟଵିକ୍ରମମ୍ ॥ 7 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଧଶରଥୋ ରାଜା କୁଶଲୀ ସତ୍ୟସଂଂଗରଃ ।
ରାଜସୂୟାଶ୍ଵମେଧାନାମାହର୍ତା ଧର୍ମନିଶ୍ଚୟଃ ॥ 8 ॥
ସ କଚ୍ଚିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଧର୍ମନିତ୍ୟୋ ମହାଦ୍ୟୁତିଃ ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୂଣାମୁପାଧ୍ୟାୟୋ ୟଥାଵତ୍ତାତ ପୂଜ୍ୟତେ ॥ 9 ॥
ସା ତାତ କଚ୍ଚିତ୍କୌସଲ୍ୟା ସୁମିତ୍ରା ଚ ପ୍ରଜାଵତୀ ।
ସୁଖିନୀ କଚ୍ଚିଦାର୍ୟା ଚ ଦେଵୀ ନଂଦତି କୈକୟୀ ॥ 10 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଵିନୟସଂପନ୍ନଃ କୁଲପୁତ୍ରୋ ବହୁଶ୍ରୁତଃ ।
ଅନସୂୟୁରନୁଦ୍ରଷ୍ଟା ସତ୍କୃତସ୍ତେ ପୁରୋହିତଃ ॥ 11 ॥
କଚ୍ଚିଦଗ୍ନିଷୁ ତେ ୟୁକ୍ତୋ ଵିଧିଜ୍ଞୋ ମତିମାନୃଜୁଃ ।
ହୁତଂ ଚ ହୋଷ୍ୟମାଣଂ ଚ କାଲେ ଵେଦୟତେ ସଦା ॥ 12 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଦେଵାନ୍ପିତ୍ରୂନ୍ ମାତୃର୍ଗୁରୂନ୍ପିତୃସମାନପି ।
ଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ତାତ ଵୈଦ୍ୟାଂଶ୍ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚାଭିମନ୍ୟସେ ॥ 13 ॥
ଇଷ୍ଵସ୍ତ୍ରଵରସଂପନ୍ନମର୍ଥଶାସ୍ତ୍ର ଵିଶାରଦମ୍ ।
ସୁଧନ୍ଵାନମୁପାଧ୍ୟାୟଂ କଚ୍ଚିତ୍ତ୍ଵଂ ତାତ ମନ୍ୟସେ ॥ 14 ॥
କଚ୍ଚିଦାତ୍ମସମା ଶ୍ଶୂରା ଶ୍ଶ୍ରୁତଵଂତୋ ଜିତେଂଦ୍ରିୟାଃ ।
କୁଲୀନାଶ୍ଚେଂଗିତଜ୍ଞାଶ୍ଚ କୃତାସ୍ତେ ତାତ ମଂତ୍ରିଣଃ ॥ 15 ॥
ମଂତ୍ରୋ ଵିଜୟମୂଲଂ ହି ରାଜ୍ଞାଂ ଭଵତି ରାଘଵ ।
ସୁସଂଵୃତୋ ମଂତ୍ରଧରୈରମାତ୍ୟୈ ଶ୍ଶାସ୍ତ୍ରକୋଵିଦୈଃ ॥ 16 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ନିଦ୍ରାଵଶଂ ନୈଷୀଃ କଚ୍ଚିତ୍ କାଲେଽଵବୁଧ୍ୟସେ ।
କଚ୍ଚିଚ୍ଚାପରରାତ୍ରେଷୁ ଚିଂତିୟସ୍ୟର୍ଥନୈପୁଣମ୍ ॥ 17 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ମଂତ୍ରୟସେ ନୈକଃ କଚ୍ଚିନ୍ନ ବହୁଭିସ୍ସହ ।
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ମଂତ୍ରିତୋ ମଂତ୍ରୋ ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ନ ପରିଧାଵତି ॥ 18 ॥
କଚ୍ଚିଦର୍ଥଂ ଵିନିଶ୍ଚିତ୍ୟ ଲଘୁମୂଲଂ ମହୋଦୟମ୍ ।
କ୍ଷିପ୍ରମାରଭସେ କର୍ତୁଂ ନ ଦୀର୍ଘୟସି ରାଘଵ ॥ 19 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ତୁ ସୁକୃତାନ୍ୟେଵ କୃତରୂପାଣି ଵା ପୁନଃ ।
ଵିଦୁସ୍ତେ ସର୍ଵକାର୍ୟାଣି ନ କର୍ତଵ୍ୟାନି ପାର୍ଥିଵାଃ ॥ 20 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ନତର୍କୈର୍ୟୁକ୍ତ୍ୟା ଵା ୟେ ଚାପ୍ୟପରିକୀର୍ତିତାଃ ।
ତ୍ଵୟା ଵା ତଵାମାତ୍ୟୈର୍ବୁଧ୍ୟତେ ତାତ ମଂତ୍ରିତମ୍ ॥ 21 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସହସ୍ରାନ୍ମୂର୍ଖାଣାମେକମିଚ୍ଛସି ପଂଡିତମ୍ ।
ପଂଡିତୋ ହ୍ୟର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରେଷୁ କୁର୍ୟାନ୍ନିଶ୍ରେୟସଂ ମହତ୍ ॥ 22 ॥
ସହସ୍ରାଣ୍ୟପି ମୂର୍ଖାଣାଂ ୟୁଦ୍ୟୁପାସ୍ତେ ମହୀପତିଃ ।
ଅଥଵାପ୍ୟୟୁତାନ୍ୟେଵ ନାସ୍ତି ତେଷୁ ସହାୟତା ॥ 23 ॥
ଏକୋଽପ୍ୟମାତ୍ୟୋ ମେଧାଵୀ ଶୂରୋ ଦକ୍ଷୋ ଵିଚକ୍ଷଣଃ ।
ରାଜାନଂ ରାଜପୁତ୍ରଂ ଵା ପ୍ରାପୟେନ୍ମହତୀଂ ଶ୍ରିୟମ୍ ॥ 24 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ମୁଖ୍ୟା ମହାତ୍ସ୍ଵେଵ ମଧ୍ୟମେଷୁ ଚ ମଧ୍ୟମାଃ ।
ଜଘନ୍ୟାଶ୍ଚ ଜଘନ୍ୟେଷୁ ଭୃତ୍ୟାଃ କର୍ମସୁ ୟୋଜିତାଃ ॥ 25 ॥
ଅମାତ୍ୟାନୁପଧାତୀତାନ୍ପିତୃପୈତାମହାଂଛୁଚୀନ୍ ।
ଶ୍ରେଷ୍ଠାଂଛ୍ରେଷ୍ଠେଷୁକଚ୍ଚିତ୍ଵଂ ନିୟୋଜୟସି କର୍ମସୁ ॥ 26 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ନୋଗ୍ରେଣ ଦଂଡେନ ଭୃଶମୁଦ୍ଵେଜିତପ୍ରଜମ୍ ।
ରାଷ୍ଟ୍ରଂ ତଵାନୁଜାନଂତି ମଂତ୍ରିଣଃ କୈକୟୀସୁତ ॥ 27 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ତ୍ଵାଂ ନାଵଜାନଂତି ୟାଜକାଃ ପତିତଂ ୟଥା ।
ଉଗ୍ରପ୍ରତିଗ୍ରହୀତାରଂ କାମୟାନମିଵ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 28 ॥
ଉପାୟକୁଶଲଂ ଵୈଦ୍ୟଂ ଭୃତ୍ୟସଂଦୂଷଣେ ରତମ୍ ।
ଶୂରମୈଶ୍ଵର୍ୟକାମଂ ଚ ୟୋ ନ ହଂତି ସ ହନ୍ୟତେ ॥ 29 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଧୃଷ୍ଟଶ୍ଚ ଶୂରଶ୍ଚ ମତିମାନ୍ ଧୃତିମାନ୍ ଶୁଚିଃ ।
କୁଲୀନଶ୍ଚାନୁରକ୍ତଶ୍ଚ ଦକ୍ଷସ୍ସେନାପତିଃ କୃତଃ ॥ 30 ॥
ବଲଵଂତଶ୍ଚ କଚ୍ଚିତ୍ତେ ମୁଖ୍ୟା ୟୁଧ୍ଦଵିଶାରଦାଃ ।
ଦୃଷ୍ଟାପଦାନା ଵିକ୍ରାଂତାସ୍ତ୍ଵୟା ସତ୍କୃତ୍ୟମାନିତାଃ ॥ 31 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ବଲସ୍ୟ ଭକ୍ତଂ ଚ ଵେତନଂ ଚ ୟଥୋଚିତମ୍ ।
ସଂପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ଦାତଵ୍ୟଂ ଦଦାସି ନ ଵିଲଂବସେ ॥ 32 ॥
କାଲାତିକ୍ରମଣାଚ୍ଚୈଵ ଭକ୍ତଵେତନୟୋର୍ଭୃତାଃ ।
ଭର୍ତୁଃ କୁପ୍ୟଂତି ଦୁଷ୍ୟଂତି ସୋଽନର୍ଥ ସ୍ସୁମହାନ୍ ସ୍ମୃତଃ ॥ 33 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସର୍ଵେଽନୁରକ୍ତାସ୍ତ୍ଵାଂ କୁଲପୁତ୍ରାଃ ପ୍ରଧାନତଃ ।
କଚ୍ଚିତ୍ପ୍ରାଣାଂ ସ୍ତଵାର୍ଥେଷୁ ସଂତ୍ୟଜଂତି ସମାହିତାଃ ॥ 34 ॥
କଚ୍ଚିଜ୍ଜାନପଦୋ ଵିଦ୍ଵାଂଦକ୍ଷିଣଃ ପ୍ରତିଭାନଵାନ୍ ।
ୟଥୋକ୍ତଵାଦୀ ଦୂତସ୍ତେ କୃତୋ ଭରତ ପଂଡିତଃ ॥ 35 ॥
କଚ୍ଚିଦଷ୍ଟାଦଶାନ୍ୟେଷୁ ସ୍ଵପକ୍ଷେ ଦଶ ପଂଚ ଚ ।
ତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ରିଭିରଵିଜ୍ଞାତୈର୍ଵେତ୍ସି ତୀର୍ଥାନି ଚାରକୈଃ ॥ 36 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଵ୍ୟପାସ୍ତାନହିତାନ୍ପ୍ରତିୟାତାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଦା ।
ଦୁର୍ବଲାନନଵଜ୍ଞାୟ ଵର୍ତସେ ରିପୁସୂଦନ ॥ 37 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଲୌକାୟତିକାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂସ୍ତାତ ସେଵସେ ।
ଅନର୍ଥକୁଶଲା ହ୍ୟେତେ ବାଲାଃ ପଂଡିତମାନିନଃ ॥ 38 ॥
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ମୁଖ୍ୟେଷୁ ଵିଦ୍ୟମାନେଷୁ ଦୁର୍ବୁଧାଃ ।
ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ଵୀକ୍ଷିକୀଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ନିରର୍ଥଂ ପ୍ରଵଦଂତି ତେ ॥ 39 ॥
ଵୀରୈରଧ୍ୟୁଷିତାଂ ପୂର୍ଵମସ୍ମାକଂ ତାତ ପୂର୍ଵକୈଃ ।
ସତ୍ୟନାମାଂ ଦୃଢ ଦ୍ଵାରାଂ ହସ୍ତ୍ୟଶ୍ଵରଥସଂକୁଲାମ୍ ॥ 40 ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣୈଃ କ୍ଷତ୍ରିୟୈର୍ଵୈଶ୍ୟୈ ସ୍ସ୍ଵକର୍ମନିରତୈସ୍ସଦା ।
ଜିତେଂଦ୍ରିୟୈର୍ମହୋତ୍ସାହୈର୍ଵୃତାମାର୍ୟୈ ସ୍ସହସ୍ରଶଃ ॥ 41 ॥
ପ୍ରାସାଦୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈର୍ଵୃତାଂ ଵୈଦ୍ୟଜନାକୁଲାମ୍ ।
କଚ୍ଚିତ୍ସୁମୁଦିତାଂ ସ୍ଫୀତାମୟୋଧ୍ୟାଂ ପରିରକ୍ଷସି ॥ 42 ॥
କଚ୍ଚିଚ୍ଚୈତ୍ୟଶତୈର୍ଜୁଷ୍ଟ ସ୍ସୁନିଵିଷ୍ଟଜନାକୁଲଃ ।
ଦେଵସ୍ଥାନୈଃ ପ୍ରପାଭିଶ୍ଚ ତଟାକୈଶ୍ଚୋପଶୋଭିତଃ ॥ 43 ॥
ପ୍ରହୃଷ୍ଟନରନାରୀକସ୍ସମାଜୋତ୍ସଵଶୋଭିତଃ ।
ସୁକୃଷ୍ଟସୀମା ପଶୁମାନ୍ହିଂସାଭିଃ ପରିଵର୍ଜିତଃ ॥ 44 ॥
ଅଦେଵମାତୃକୋ ରମ୍ୟ ଶ୍ଶ୍ଵାପଦୈଃ ପରିଵର୍ଜିତଃ ।
ପରିତ୍ୟକ୍ତୋ ଭୟୈସ୍ସର୍ଵୈଃ ଖନିଭିଶ୍ଚୋପଶୋଭିତଃ ॥ 45 ॥
ଵିଵର୍ଜିତୋ ନରୈଃ ପାପୈର୍ମମ ପୂର୍ଵୈ ସ୍ସୁରକ୍ଷିତଃ ।
କଚ୍ଚିଜ୍ଜନପଦସ୍ସ୍ଫୀତଃ ସୁଖଂ ଵସତି ରାଘଵ ॥ 46 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ଦୟିତାସ୍ସର୍ଵେ କୃଷିଗୋରକ୍ଷଜୀଵିନଃ ।
ଵାର୍ତାୟାଂ ସଂଶ୍ରିତସ୍ତାତ ଲୋକୋ ହି ସୁଖମେଧତେ ॥ 47 ॥
ତେଷାଂ ଗୁପ୍ତିପରୀହାରୈଃ କଚ୍ଚିତ୍ତେ ଭରଣଂ କୃତମ୍ ।
ରକ୍ଷ୍ୟା ହି ରାଜ୍ଞା ଧର୍ମେଣ ସର୍ଵେ ଵିଷୟଵାସିନଃ ॥ 48 ॥
କଚ୍ଚିସ୍ତ୍ରିୟ ସ୍ସାଂତ୍ଵୟସି କଚ୍ଚିତ୍ତାଶ୍ଚ ସୁରକ୍ଷିତାଃ ।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଶ୍ରଦ୍ଧାସ୍ୟାସାଂ କଚ୍ଚିଦ୍ଗୁହ୍ୟଂ ନ ଭାଷସେ ॥ 49 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ନାଗଵନଂ ଗୁପ୍ତଂ କଚ୍ଚିତ୍ତେ ସଂତି ଧେନୁକାଃ ।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ଗଣିକାଶ୍ଵାନାଂ କୁଂଜରାଣାଂ ଚ ତୃପ୍ୟସି ॥ 50 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଦର୍ଶୟସେ ନିତ୍ୟଂ ମନୁଷ୍ୟାଣାଂ ଵିଭୂଷିତମ୍ ।
ଉତ୍ଥାୟୋତ୍ଥାୟ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ରାଜପୁତ୍ର ମହାପଥେ ॥ 51 ॥
କଚ୍ଚିନ୍ନ ସର୍ଵେ କର୍ମାଂତାଃ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷାସ୍ତେଽଵିଶଂକୟା ।
ସର୍ଵେ ଵା ପୁନରୁତ୍ସୃଷ୍ଟା ମଧ୍ୟମେଵାତ୍ର କାରଣମ୍ ॥ 52 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସର୍ଵାଣି ଦୁର୍ଗାଣି ଧନଧାନ୍ୟାୟୁଧୋଦକୈଃ ।
ୟଂତ୍ରୈଶ୍ଚ ପରିପୂର୍ଣାନି ତଥା ଶିଲ୍ପିଧନୁର୍ଧରୈଃ ॥ 53 ॥
ଆୟସ୍ତେ ଵିପୁଲଃ କଚ୍ଚିତ୍କଚ୍ଚିଦଲ୍ପତରୋ ଵ୍ୟୟଃ ।
ଅପାତ୍ରେଷୁ ନ ତେ କଚ୍ଚିତ୍କୋଶୋ ଗଚ୍ଛତି ରାଘଵ ॥ 54 ॥
ଦେଵତାର୍ଥେ ଚ ପିତ୍ରର୍ଥେବ୍ରାହ୍ମଣାଭ୍ୟାଗତେଷୁ ଚ ।
ୟୋଧେଷୁ ମିତ୍ରଵର୍ଗେଷୁ କଚ୍ଚିଦ୍ଗଚ୍ଛତି ତେ ଵ୍ୟୟଃ ॥ 55 ॥
କଚ୍ଚିଦାର୍ୟୋ ଵିଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା କ୍ଷାରିତ ଶ୍ଚାପରକର୍ମଣା ।
ଅପୃଷ୍ଟ ଶ୍ଶାସ୍ତ୍ରକୁଶଲୈର୍ନ ଲୋଭାଦ୍ଵଧ୍ୟତେ ଶୁଚିଃ ॥ 56 ॥
ଗୃହୀତଶ୍ଚୈଵ ପୃଷ୍ଟଶ୍ଚ କାଲେ ଦୃଷ୍ଟସ୍ସକାରଣଃ ।
କଚ୍ଚିନ୍ନ ମୁଚ୍ୟତେ ଚୋରୋ ଧନଲୋଭାନ୍ନରର୍ଷଭ ॥ 57 ॥
ଵ୍ୟସନେ କଚ୍ଚିଦାଢ୍ୟସ୍ୟ ଦୁର୍ଗତସ୍ୟ ଚ ରାଘଵ ।
ଅର୍ଥଂ ଵିରାଗାଃ ପଶ୍ୟଂତି ତଵାମାତ୍ୟା ବହୁଶ୍ରୁତାଃ ॥ 58 ॥
ୟାନି ମିଥ୍ୟାଭିଶସ୍ତାନାଂ ପତଂତ୍ୟଶ୍ରୂଣି ରାଘଵ ।
ତାନି ପୁତ୍ରାନ୍ପଶୂନ୍ଘ୍ନଂତି ପ୍ରୀତ୍ୟର୍ଥମନୁଶାସତଃ ॥ 59 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ବାଲାଂଶ୍ଚ ଵୈଦ୍ୟାମୁଖ୍ୟାଂଶ୍ଚ ରାଘଵ ।
ଦାନେନ ମନସା ଵାଚା ତ୍ରିଭିରେତୈର୍ବୁଭୂଷସେ ॥ 60 ॥
କଚ୍ଚିଦ୍ଗୁରୂଂଶ୍ଚ ଵୃଦ୍ଧାଂଶ୍ଚ ତାପସାନ୍ ଦେଵତାତିଥୀନ୍ ।
ଚୈତ୍ୟାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ସିଧ୍ଦାର୍ଥାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚ ନମସ୍ୟସି ॥ 61 ॥
କଚ୍ଚିଦର୍ଥେନ ଵା ଧର୍ମମର୍ଥଂ ଧର୍ମେଣ ଵା ପୁନଃ ।
ଉଭୌ ଵା ପ୍ରୀତିଲୋଭେନ କାମେନ ଚ ନ ବାଧସେ ॥ 62 ॥
କଚ୍ଚିଦର୍ଥଂ ଚ ଧର୍ମଂ ଚ କାମଂ ଚ ଜୟତାଂ ଵର ।
ଵିଭଜ୍ୟ କାଲେ କାଲଜ୍ଞ ସର୍ଵାନ୍ଵରଦ ସେଵସେ ॥ 63 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଶ୍ଶର୍ମ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥକୋଵିଦାଃ ।
ଆଶଂସଂତେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ପୌରଜାନପଦୈସ୍ସହ ॥ 64 ॥
ନାସ୍ତିକ୍ୟମନୃତଂ କ୍ରୋଧଂ ପ୍ରମାଦଂ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରତାମ୍ ।
ଅଦର୍ଶନଂ ଜ୍ଞାନଵତାମାଲସ୍ୟଂ ପଂଚଵୃତ୍ତିତାମ୍ ॥ 65 ॥
ଏକଚିଂତନମର୍ଥାନାମନର୍ଥଜ୍ଞୈଶ୍ଚ ମଂତ୍ରଣମ୍ ।
ନିଶ୍ଚିତାନାମନାରଂଭଂ ମଂତ୍ରସ୍ୟାପରିରକ୍ଷଣମ୍ ॥ 66 ॥
ମଂଗଲାଦ୍ୟପ୍ରୟୋଗଂ ଚ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ଥାନଂ ଚ ସର୍ଵତଃ ।
କଚ୍ଚିତ୍ଵଂ ଵର୍ଜୟସ୍ୟେତାନ୍ରାଜଦୋଷାଂଶ୍ଚତୁର୍ଦଶ ॥ 67 ॥
ଦଶପଂଚଚତୁର୍ଵର୍ଗାନ୍ସପ୍ତଵର୍ଗଂ ଚ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ଅଷ୍ଟଵର୍ଗଂ ତ୍ରିଵର୍ଗଂ ଚ ଵିଦ୍ୟାସ୍ତିସ୍ରଶ୍ଚ ରାଘଵ ॥ 68 ॥
ଇଂଦ୍ରିୟାଣାଂ ଜୟଂ ବୁଦ୍ଧ୍ୟା ଷାଡ୍ଗୁଣ୍ୟଂ ଦୈଵମାନୁଷମ୍ ।
କୃତ୍ୟଂ ଵିଂଶତିଵର୍ଗଂ ଚ ତଥା ପ୍ରକୃତିମଂଡଲମ୍ ॥ 69 ॥
ୟାତ୍ରାଦଂଡଵିଧାନଂ ଚ ଦ୍ଵିୟୋନୀ ସଂଧିଵିଗ୍ରହୌ ।
କଚ୍ଚିଦେତାନ୍ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ୟଥାଵଦନୁମନ୍ୟସେ ॥ 70 ॥
ମଂତ୍ରିଭିସ୍ତ୍ଵଂ ୟଥୋଦ୍ଦିଷ୍ଟୈଶ୍ଚତୁର୍ଭିସ୍ତ୍ରିଭିରେଵ ଵା ।
କଚ୍ଚିତ୍ସମସ୍ତୈର୍ଵ୍ୟସ୍ତୈଶ୍ଚ ମଂତ୍ରଂ ମଂତ୍ରୟସେ ମିଥଃ ॥ 71 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ସଫଲା ଵେଦାଃ କଚ୍ଚିତ୍ତେ ସଫଲାଃ କ୍ରିୟାଃ ।
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ସଫଲା ଦାରାଃ କଚ୍ଚିତ୍ତେ ସଫଲଂ ଶ୍ରୁତମ୍ ॥ 72 ॥
କଚ୍ଚିଦେଷୈଵ ତେ ବୁଦ୍ଧିର୍ୟଥୋକ୍ତା ମମ ରାଘଵ ।
ଆୟୁଷ୍ୟା ଚ ୟଶସ୍ୟା ଚ ଧର୍ମକାମାର୍ଥ ସଂହିତା ॥ 73 ॥
ୟାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ଵର୍ତତେ ତାତୋ ୟାଂ ଚ ନଃ ପ୍ରପିତାମହାଃ ।
ତାଂ ଵୃତ୍ତିଂ ଵର୍ତସେ କଚ୍ଚିଦ୍ୟାଚ ସତ୍ପଥଗା ଶୁଭା ॥ 74 ॥
କଚ୍ଚିତ୍ସ୍ଵାଦୁ କୃତଂ ଭୋଜ୍ୟମେକୋ ନାଶ୍ନାସି ରାଘଵ ।
କଚ୍ଚିଦାଶଂସମାନେଭ୍ୟୋ ମିତ୍ରେଭ୍ୟ ସ୍ସଂପ୍ରୟଚ୍ଛସି ॥ 75 ॥
ରାଜା ତୁ ଧର୍ମେଣ ହି ପାଲୟିତ୍ଵା ମହାମତିର୍ଦଂଡଧରଃ ପ୍ରଜାନାମ୍ ।
ଅଵାପ୍ୟ କୃତ୍ସ୍ନାଂ ଵସୁଧାଂ ୟଥାଵଦିତଶ୍ଚ୍ୟୁତ ସ୍ସ୍ଵର୍ଗମୁପୈତି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ॥ 76 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ଅୟୋଧ୍ୟାକାଂଡେ ଶତତମସ୍ସର୍ଗଃ ॥
