ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ଅଥ ରାଜା ସମୃଦ୍ଧାର୍ଥସ୍ସୁଗ୍ରୀଵଃ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରଃ ।
ଉଵାଚ ନରଶାର୍ଦୂଲଂ ରାମଂ ପରବଲାର୍ଦନମ୍ ॥ 1 ॥
ଆଗତା ଵିନିଵିଷ୍ଟାଶ୍ଚ ବଲିନଃ କାମରୂପିଣଃ ।
ଵାନରା ଵାରଣେଂଦ୍ରଭାଃ ୟେ ମଦ୍ଵିଷୟଵାସିନଃ ॥ 2 ॥
ତ ଇମେ ବହୁଵିକ୍ରାଂତୈର୍ହରିଭିର୍ଭୀମଵିକ୍ରମୈଃ ।
ଆଗତା ଵାନରା ଘୋରା ଦୈତ୍ୟଦାନଵସନ୍ନିଭାଃ ॥ 3 ॥
ଖ୍ୟାତକର୍ମାପଦାନାଶ୍ଚ ବଲଵଂତୋ ଜିତକ୍ଲମାଃ ।
ପରାକ୍ରମେଷୁ ଵିଖ୍ୟାତା ଵ୍ୟଵସାୟେଷୁ ଚୋତ୍ତମାଃ ॥ 4 ॥
ପୃଥିଵ୍ୟଂବୁଚରା ରାମ ନାନାନଗନିଵାସିନଃ ।
କୋଟ୍ୟଗ୍ରଶ ଇମେ ପ୍ରାପ୍ତା ଵାନରାସ୍ତଵ କିଂକରାଃ ॥ 5 ॥
ନିଦେଶଵର୍ତିନସ୍ସର୍ଵେ ସର୍ଵେ ଗୁରୁହିତେ ରତାଃ ।
ଅଭିପ୍ରେତମନୁଷ୍ଠାତୁଂ ତଵ ଶକ୍ଷ୍ୟଂତ୍ୟରିଂଦମ ॥ 6 ॥
ତ ଇମେ ବହୁସାହସ୍ରୈରନୀକୈ ଭୀମଵିକ୍ରମୈଃ ।
ଆଗତା ଵାନରା ଘୋରା ଦୈତ୍ୟଦାନଵସନ୍ନିଭାଃ ॥ 7 ॥
ୟନ୍ମନ୍ୟସେ ନରଵ୍ୟାଘ୍ର ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ତଦୁଚ୍ୟତାମ୍ ।
ତତ୍ସୈନ୍ୟଂ ତ୍ଵଦ୍ଵଶେ ୟୁକ୍ତମାଜ୍ଞାପୟିତୁମର୍ହସି ॥ 8 ॥
କାମମେଷାମିଦଂ କାର୍ୟଂ ଵିଦିତଂ ମମ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ।
ତଥାପି ତୁ ୟଥାତତ୍ତ୍ଵମାଜ୍ଞାପୟିତୁମର୍ହସି ॥ 9 ॥
ଇତି ବ୍ରୁଵାଣଂ ସୁଗ୍ରୀଵଂ ରାମୋ ଦଶରଥାତ୍ମଜଃ ।
ବାହୁଭ୍ୟାଂ ସଂପରିଷ୍ଵଜ୍ୟ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 10 ॥
ଜ୍ଞାୟତାଂ ମମ ଵୈଦେହୀ ୟଦି ଜୀଵତି ଵା ନ ଵା ।
ସ ଚ ଦେଶୋ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ୟସ୍ମିନ୍ଵସତି ରାଵଣଃ ॥ 11 ॥
ଅଧିଗମ୍ୟ ତୁ ଵୈଦେହୀଂ ନିଲୟଂ ରାଵଣସ୍ୟ ଚ ।
ପ୍ରାପ୍ତକାଲଂ ଵିଧାସ୍ୟାମି ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ସହ ତ୍ଵୟା ॥ 12 ॥
ନାହମସ୍ମିନ୍ ପ୍ରଭୁଃ କାର୍ୟେ ଵାନରେଶ ନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ।
ତ୍ଵମସ୍ୟ ହେତୁଃ କାର୍ୟସ୍ୟ ପ୍ରଭୁଶ୍ଚ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵର ॥ 13 ॥
ତ୍ଵମେଵାଽଜ୍ଞାପୟ ଵିଭୋ ମମ କାର୍ୟଵିନିଶ୍ଚୟମ୍ ।
ତ୍ଵଂ ହି ଜାନାସି ୟତ୍କାର୍ୟଂ ମମ ଵୀର ନ ସଂଶୟଃ ॥ 14 ॥
ସୁହୃଦ୍ଵିତୀୟୋ ଵିକ୍ରାଂତଃ ପ୍ରାଜ୍ଞଃ କାଲଵିଶେଷଵିତ୍ ।
ଭଵାନସ୍ମଧ୍ଦିତେ ୟୁକ୍ତ ସ୍ସୁକୃତାର୍ଥୋଽର୍ଥଵିତ୍ତମଃ ॥ 15 ॥
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ସୁଗ୍ରୀଵୋ ଵିନତଂ ନାମ ୟୂଥପମ୍ ।
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ରାମସାନ୍ନିଧ୍ୟେ ଲକ୍ଷ୍ମଣସ୍ୟ ଚ ଧୀମତଃ ॥ 16 ॥
ଶୈଲାଭଂ ମେଘନିର୍ଘୋଷମୂର୍ଜିତଂ ପ୍ଲଵଗେଶ୍ଵରଃ ।
ସୋମସୂର୍ୟାତ୍ମଜୈ ସ୍ସାର୍ଧଂ ଵାନରୈର୍ଵାନରୋତ୍ତମ ॥ 17 ॥
ଦେଶକାଲନୟୈର୍ୟୁକ୍ତଃ କାର୍ୟା କାର୍ୟଵିନିଶ୍ଚୟେ ।
ଵୃତଶ୍ଶତସହଶ୍ରେଣ ଵାନରାଣାଂ ତରସ୍ଵିନାମ୍ ॥ 18 ॥
ଅଧିଗଚ୍ଛ ଦିଶଂ ପୂର୍ଵାଂ ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍ ।
ତତ୍ର ସୀତାଂ ଚ ଵୈଦେହୀଂ ନିଲୟଂ ରାଵଣସ୍ୟ ଚ ॥ 19 ॥
ମାର୍ଗଧ୍ଵଂ ଗିରିଶୃଂଗେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ନଦୀଷୁ ଚ ।
ନଦୀଂ ଭାଗୀରଥୀଂ ରମ୍ୟାଂ ସରୟୂଂ କୌଶିକୀଂ ତଥା ॥ 20 ॥
କାଲିଂଦୀଂ ୟମୁନାଂ ରମ୍ୟାଂ ୟାମୁନଂ ଚ ମହାଗିରିମ୍ ।
ସରସ୍ଵତୀଂ ଚ ସିଂଧୁଂ ଚ ଶୋଣଂ ମଣିନିଭୋଦକମ୍ ॥ 21 ॥
ମହୀଂ କାଲମହୀଂ ଚୈଵ ଶୈଲକାନନଶୋଭିତାମ୍ ।
ବ୍ରହ୍ମମାଲାନ୍ଵିଦେହାଂଶ୍ଚ ମାଲଵାନ୍କାଲିକୋସଲାନ୍ ॥ 22 ॥
ମାଗଧାଂଶ୍ଚ ମହାଗ୍ରାମାନ୍ପୁଂଡ୍ରାଂନ୍ଵଂଗାଂ ସ୍ତଥୈଵ ଚ ।
ପତ୍ତନଂ କୋଶକାରାଣାଂ ଭୂମିଂ ଚ ରଜତାକରାମ୍ ॥ 23 ॥
ସର୍ଵମେତଦ୍ଵିଚେତଵ୍ୟଂ ମୃଗୟଦ୍ଭିସ୍ତତସ୍ତତଃ ।
ରାମସ୍ୟ ଦୟିତାଂ ଭାର୍ୟାଂ ସୀତାଂ ଦଶରଥସ୍ନୁଷାମ୍ ॥ 24 ॥
ସମୁଦ୍ରମଵଗାଢାଂଶ୍ଚ ପର୍ଵତାନ୍ପତ୍ତନାନି ଚ ।
ମଂଦରସ୍ୟ ଚ ୟେ କୋଟିଂ ସଂଶ୍ରିତାଃ କେଚିଦାୟତାମ୍ ॥ 25 ॥
କର୍ଣପ୍ରାଵରଣାଶ୍ଚୈଵ ତଥା ଚାପ୍ୟୋଷ୍ଠକର୍ଣକାଃ ।
ଘୋରଲୋହମୁଖାଶ୍ଚୈଵ ଜଵନାଶ୍ଚୈକପାଦକାଃ ॥ 26 ॥
ଅକ୍ଷୟା ବଲଵଂତଶ୍ଚ ପୁରୁଷାଃ ପୁରୁଷାଦକାଃ ।
କିରାତାଃ କର୍ଣ ଚୂଡାଶ୍ଚ ହେମାଂଗାଃ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନାଃ ॥ 27 ॥
ଆମମୀନାଶନାସ୍ତତ୍ର କିରାତା ଦ୍ଵୀପଵାସିନଃ ।
ଅଂତର୍ଜଲଚରା ଘୋରା ନରଵ୍ୟାଘ୍ରା ଇତି ଶୃତାଃ ॥ 28 ॥
ଏତେଷାମାଶ୍ରୟାସ୍ସର୍ଵେ ଵିଚେୟାଃ କାଵନୌକସଃ ।
ଗିରିଭିର୍ୟେ ଚ ଗମ୍ୟଂତେ ପ୍ଲଵନେନ ପ୍ଲଵେନ ଚ ॥ 29 ॥
ରତ୍ନଵଂତଂ ୟଵଦ୍ଵୀପଂ ସପ୍ତରାଜ୍ୟୋପଶୋଭିତମ୍ ।
ସୁଵର୍ଣରୂପ୍ୟକଂ ଚୈଵ ସୁଵର୍ଣାକରମଂଡିତମ୍ ॥ 30 ॥
ୟଵଦ୍ଵୀପମତିକ୍ରମ୍ୟ ଶିଶିରୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ ।
ଦିଵଂ ସ୍ପୃଶତି ଶୃଂଗେଣ ଦେଵଦାନଵସେଵିତଃ ॥ 31 ॥
ଏତେଷାଂ ଗିରିଦୁର୍ଗେଷୁ ପ୍ରପାତେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ।
ମାର୍ଗଧ୍ଵଂ ସହିତାସ୍ସର୍ଵେ ରାମପତ୍ନୀଂ ୟଶସ୍ଵିନୀମ୍ ॥ 32 ॥
ତତୋ ରକ୍ତଜଲଂ ଶୋଣମଗାଧଂ ଶୀଘ୍ରଗାମିନମ୍ ।
ଗତ୍ଵା ପାରଂ ସମୁଦ୍ରସ୍ୟ ସିଦ୍ଧଚାରଣସେଵିତମ୍ ॥ 33 ॥
ତସ୍ୟ ତୀର୍ଥେଷୁ ରମ୍ୟେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ।
ରାଵଣ ସ୍ସହ ଵୈଦେହ୍ୟା ମାର୍ଗିତଵ୍ୟସ୍ତତସ୍ତତଃ ॥ 34 ॥
ତତ ସ୍ସମୁଦ୍ରଦ୍ଵୀପାଂଶ୍ଚ ସୁଭୀମାଂଦ୍ରଷ୍ଟୁମର୍ହଥ ।
ଊର୍ମିମଂତଂ ସମୁଦ୍ରଂ ଚ କ୍ରୋଶଂତମନିଲୋଦ୍ଧତମ୍ ॥ 35 ॥
ତତ୍ରାସୁରା ମହାକାୟାଶ୍ଛାୟାଂ ଗୃହ୍ଣଂତି ନିତ୍ୟଶଃ ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ସମନୁଜ୍ଞାତା ଦୀର୍ଘକାଲଂ ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ ॥ 36 ॥
ତଂ କାଲମେଘପ୍ରତିମଂ ମହୋରଗନିଷେଵିତମ୍ ।
ଅଭିଗମ୍ୟ ମହାନାଦଂ ତୀର୍ଥେନୈଵ ମହୋଦଧିମ୍ ॥ 37 ॥
ତତୋ ରକ୍ତଜଲଂ ଭୀମଂ ଲୋହିତଂ ନାମ ସାଗରମ୍ ।
ଗତ୍ଵା ପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟଥ ତାଂ ଚୈଵ ବୃହତୀଂ କୂଟଶାଲ୍ମଲୀମ୍ ॥ 38 ॥
ଗୃହଂ ଚ ଵୈନତେୟସ୍ୟ ନାନାରତ୍ନଵିଭୂଷିତମ୍ ।
ତତ୍ର କୈଲାସସଂକାଶଂ ଵିହିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା ॥ 39 ॥
ତତ୍ର ଶୈଲନିଭା ଭୀମା ମଂଦେହା ନାମ ରାକ୍ଷସାଃ ।
ଶୈଲଶୃଂଗେଷୁ ଲଂବଂତେ ନାନାରୂପା ଭୟାଵହାଃ ॥ 40 ॥
ତେ ପତଂତି ଜଲେ ନିତ୍ୟଂ ସୂର୍ୟସ୍ୟୋଦୟନଂ ପ୍ରତି ।
ନିହତା ବ୍ରହ୍ମତେଜୋଭିରହନ୍ୟହନି ରାକ୍ଷସାଃ ॥ 41 ॥
ଅଭିତପ୍ତାଶ୍ଚ ସୂର୍ୟେଣ ଲଂବଂତେ ସ୍ମ ପୁନଃ ପୁନଃ ।
ତତଃ ପାଂଡୁରମେଘାଭଂ କ୍ଷୀରୋଦଂ ନାମ ସାଗରମ୍ ॥ 42 ॥
ଗତ୍ଵା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଥ ଦୁର୍ଧର୍ଷା ମୁକ୍ତାହାରମିଵୋର୍ମିଭିଃ ।
ତସ୍ୟ ମଧ୍ୟେ ମହାନ୍ ଶ୍ଵେତୋ ଋଷଭୋ ନାମ ପର୍ଵତଃ ॥ 43 ॥
ଦିଵ୍ୟଗଂଧୈଃ କୁସୁମିତୈ ରାଜିତୈଶ୍ଚ ନଗୈର୍ଵୃତଃ ।
ସରଶ୍ଚ ରାଜତୈଃ ପଦ୍ମୈର୍ଜ୍ଵଲିତୈର୍ହେମକେସରୈଃ ॥ 44 ॥
ନାମ୍ନା ସୁଦର୍ଶନଂ ନାମ ରାଜହଂସୈସ୍ସମାକୁଲମ୍ ।
ଵିବୁଧାଶ୍ଚାରଣା ୟକ୍ଷାଃ କିନ୍ନରାଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣାଃ ॥ 45 ॥
ହୃଷ୍ଟାସ୍ସମଭିଗଚ୍ଛଂତି ନଲିନୀଂ ତାଂ ରିରଂସଵଃ ।
କ୍ଷୀରୋଦଂ ସମତିକ୍ରମ୍ୟ ତଦା ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଥ ଵାନରାଃ ॥ 46 ॥
ଜଲୋଦଂ ସାଗରଂ ଶୀଘ୍ରଂ ସର୍ଵଭୂତଭୟାଵହମ୍ ।
ତତ୍ର ତତ୍କୋପଜଂ ତେଜଃ କୃତଂ ହୟମୁଖଂ ମହତ୍ ॥ 47 ॥
ଅସ୍ୟାହୁସ୍ତନ୍ମହାଵେଗମୋଦନଂ ସଚରାଚରମ୍ ।
ତତ୍ର ଵିକ୍ରୋଶତାଂ ନାଦୋ ଭୂତାନାଂ ସାଗରୌକସାମ୍ ॥ 48 ॥
ଶ୍ରୂୟତେ ଚ ସମର୍ଥାନାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦ୍ବଡବାମୁଖମ୍ ।
ସ୍ଵାଦୂଦସ୍ୟୋତ୍ତରେ ଦେଶେ ୟୋଜନାନି ତ୍ରୟୋଦଶ ॥ 49 ॥
ଜାତରୂପଶିଲୋ ନାମ ମହାନ୍କନକପର୍ଵତଃ ।
ତତ୍ର ଚଂଦ୍ରପ୍ରତୀକାଶଂ ପନ୍ନଗଂ ଧରଣୀଧରମ୍ ॥ 50 ॥
ପଦ୍ମପତ୍ରଵିଶାଲାକ୍ଷଂ ତତୋ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ୟଥ ଵାନରାଃ ।
ଆସୀନଂ ପର୍ଵତସ୍ୟାଗ୍ରେ ସର୍ଵଭୂତନମସ୍କୃତମ୍ ॥ 51 ॥
ସହସ୍ରଶିରସଂ ଦେଵମନଂତଂ ନୀଲଵାସସମ୍ ।
ତ୍ରିଶିରାଃ କାଂଚନଃ କେତୁସ୍ତାଲସ୍ତସ୍ୟ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 52 ॥
ସ୍ଥାପିତଃ ପର୍ଵତସ୍ୟାଗ୍ରେ ଵିରାଜତି ସଵେଦିକଃ ।
ପୂର୍ଵସ୍ୟାଂ ଦିଶି ନିର୍ମାଣଂ କୃତଂ ତତ୍ ତ୍ରିଦଶେଶ୍ଵରୈଃ ॥ 53 ॥
ତତଃ ପରଂ ହେମମୟ ଶ୍ଶ୍ରୀମାନୁଦୟପର୍ଵତଃ ।
ତସ୍ୟ କୋଟିର୍ଦିଵଂ ସ୍ପୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶତୟୋଜନମାୟତା ॥ 54 ॥
ଜାତରୂପମୟୀ ଦିଵ୍ୟା ଵିରାଜତି ସଵେଦିକା ।
ସାଲୈସ୍ତାଲୈସ୍ତମାଲୈଶ୍ଚ କର୍ଣିକାରୈଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତୈଃ ॥ 55 ॥
ଜାତରୂପମୟୈର୍ଦିଵ୍ୟୈ ଶ୍ଶୋଭତେ ସୂର୍ୟସନ୍ନିଭୈଃ ।
ତତ୍ର ୟୋଜନଵିସ୍ତାରମୁଚ୍ଛ୍ରିତଂ ଦଶୟୋଜନମ୍ ॥ 56 ॥
ଶୃଂଗଂ ସୌମନସଂ ନାମ ଜାତରୂପମୟଂ ଧ୍ରୁଵମ୍ ।
ତତ୍ରପୂର୍ଵଂ ପଦଂ କୃତ୍ଵା ପୁରା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମେ ॥ 57 ॥
ଦ୍ଵିତୀୟଂ ଶିଖରେ ମେରୋଶ୍ଚକାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ।
ତ୍ତରେଣ ପରିକ୍ରମ୍ୟ ଜଂବୂଦ୍ଵୀପଂ ଦିଵାକରଃ ॥ 58 ॥
ଦୃଶ୍ୟୋ ଭଵତି ଭୂୟିଷ୍ଠଂ ଶିଖରଂ ତନ୍ମହୋଚ୍ଛ୍ରୟମ୍ ।
ତତ୍ର ଵୈଖାନସା ନାମ ଵାଲଖିଲ୍ୟା ମହର୍ଷୟଃ ॥ 59 ॥
ପ୍ରକାଶମାନା ଦୃଶ୍ୟଂତେ ସୂର୍ୟଵର୍ଣାସ୍ତପସ୍ଵିନଃ ।
ଅୟଂ ସୁଦର୍ଶନୋ ଦ୍ଵୀପଃ ପୁରୋ ୟସ୍ୟ ପ୍ରକାଶତେ ॥ 60 ॥
ୟସ୍ମିଂ ସ୍ତେଜଶ୍ଚ ଚକ୍ଷୁଶ୍ଚ ସର୍ଵପ୍ରାଣଭୃତାମପି ।
ଶୈଲସ୍ୟ ତସ୍ୟ ଶୃଂଗେଷୁ କଂଦରେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ॥ 61 ॥
ରାଵଣସ୍ସହ ଵୈଦେହ୍ୟା ମାର୍ଗିତଵ୍ୟସ୍ତତସ୍ତତଃ ।
କାଂଚନସ୍ୟ ଚ ଶୈଲସ୍ୟ ସୂର୍ୟସ୍ୟ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ॥ 62 ॥
ଆଵିଷ୍ଟା ତେଜସା ସଂଧ୍ୟା ପୂର୍ଵା ରକ୍ତା ପ୍ରକାଶତେ ।
ପୂର୍ଵମେତତ୍କୃତଂ ଦ୍ଵାରଂ ପୃଥିଵ୍ୟା ଭୁଵନସ୍ୟ ଚ ॥ 63 ॥
ସୂର୍ୟସ୍ୟୋଦୟନଂ ଚୈଵ ପର୍ଵା ହ୍ୟେଷା ଦିଗୁଚ୍ୟତେ ।
ତସ୍ୟ ଶୈଲସ୍ୟ ପୃଷ୍ଠେଷୁ ନିର୍ଝରେଷୁ ଗୁହାସୁ ଚ ॥ 64 ॥
ରାଵଣ ସ୍ସହ ଵୈଦେହ୍ୟା ମାର୍ଗିତଵ୍ୟସ୍ତତସ୍ତତଃ ।
ତତଃ ପରମଗମ୍ୟା ସ୍ୟାଦ୍ଦିକ୍ପୂର୍ଵା ତ୍ରିଦଶାଵୃତା ॥ 65 ॥
ରହିତା ଚଂଦ୍ରସୂର୍ୟାଭ୍ୟାମଦୃଶ୍ୟା ତିମିରାଵୃତା ।
ଶୈଲେଷୁ ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ କଂଦରେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ ॥ 66 ॥
ୟେ ଚ ନୋକ୍ତା ମୟା ଦେଶା ଵିଚେୟା ତେଷୁ ଜାନକୀ ।
ଏତାଵଦ୍ଵାନରୈଶ୍ଶକ୍ୟଂ ଗଂତୁଂ ଵାନରପୁଂଗଵାଃ ॥ 67 ॥
ଅଭାସ୍କରମମର୍ୟାଦଂ ନ ଜାନୀମସ୍ତତଃ ପରମ୍ ।
ଅଧିଗମ୍ୟ ତୁ ଵୈଦେହୀଂ ନିଲୟଂ ରାଵଣସ୍ୟ ଚ ॥ 68 ॥
ମାସେ ପୂର୍ଣେ ନିଵର୍ତଧ୍ଵମୁଦୟଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ପର୍ଵତମ୍ ।
ଊର୍ଧ୍ଵଂ ମାସାନ୍ନ ଵସ୍ତଵ୍ୟଂ ଵସନ୍ଵଧ୍ୟୋ ଭଵେନ୍ମମ ॥ 69 ॥
ସିଦ୍ଧାର୍ଥାସ୍ସନ୍ନିଵର୍ତଧ୍ଵମଧିଗମ୍ୟ ତୁ ମୈଥିଲୀମ୍ ।
ମହେଂଦ୍ରକାଂତାଂ ଵନଷଂଡମଂଡିତାଂ ଦିଶଂ ଚରିତ୍ଵା ନିପୁଣେନ ଵାନରାଃ ।
ଅଵାପ୍ୟ ସୀତାଂ ରଘୁଵଂଶଜପ୍ରିୟାଂ ତତୋ ନିଵୃତ୍ତାସ୍ସୁଖିନୋ ଭଵିଷ୍ୟଥ ॥ 70 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ କିଷ୍କିଂଧାକାଂଡେ ଚତ୍ଵାରିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
